Morgunblaðið - 31.10.1975, Side 19

Morgunblaðið - 31.10.1975, Side 19
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 31. OKTÓBER 1975 19 í tilefni UMSJÓN Bergljót Halldórsdóttir, Björg Einarsdóttir, Erna Ragnarsdóttir og Lilja Ólafsdóttir. Útifundurinn á Lækiartorgi Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir: r Avarp Kæru baráttusystur! Fyrsta fundarsamþykkt sem ég veit um að gerð hafi verið um að konur legðu niður vinnu einn dag var gerð á ráðstefnu rauðsokka og láglaunakvenna í Lindarbæ í vetur og önnur á Neskaupstað í sumarbyrjun. A stóru Loftleiðaráðstefnunni f júnf skeði undrið: Konur úr öllum stéttum og flokkum mynduðu hóp og báru fram til- lögu um að allar konur á land- inu tækju sér frí á degi Sam- einuðu þjóðanna, kæmu saman og ræddu sín vandamál. Þær gerðu meira þessar konur. Þær héldu hópinn unnu að hug- myndinni og höfðu samband við félög og einstaklinga. Fyrsti fundur um framkvæmdir var haldinn í Hamragörðum í haust og annar í Norræna húsinu. Ahugi reyndist ótrúlegur. Alltaf þéttist hópurinn og hér erum við svona margar. Hvað veldur þessum mikla áhuga á deginum? Án efa það óréttlæti sem mætir konum á vinnumarkaði og vanmat á störfum þeirra yfirleitt. Ég tala hér sem verkakona og mfn sjónarmið eru þessi: Lág laun kvenna og annarra láglaunahópa tel ég stafa af þvf að síðustu tvo áratugi hefur samningagerð milli vinnuveit- enda og verkalýðshreyfingar- innar verið hagað þannig að raunverulega er samið um yfir- vinnuna. Þó hefur keyrt um þverbak á seinni árum. Á borð- inu liggur útreiknað af ríkis- stofnun hvað venjuleg fjöl- skylda þarf til að lifa, hins vegar upplýsingar um svo- kallaðar rauntekjur. En svo er samið um kaup sem er fjórðungi eða !ö lægra en sannað er að þurfi til lffsviður- væris, sem sagt samið um þennan langa vinnudag sem gerir fólk óvirkt í stéttarfélög- um og félagslffi yfirleitt. Annað er þó öllu verra: Félögunum er skipt upp í einingar. Þú færð 25%, þú 20, þú 15 o.s.frv. og alltaf er bitinn í öfugu hlutfalli við þörfina. Hvar eru gömlu hugtökin okkar „einn fyrir alla og allir fyrir einn“? Hvar er kyndillinn sem lýsti upp verka- lýðshreyfinguna fyrr á árum þegar sjálfsagt var að sá sterki lyfti þeim veika? Hvar eru gömlu hugsjónirnar okkar? Vonandi liggja þær líka á borðinu næst þegar samið verður. Og á hverjum bitnar þetta verst? A konunum auðvit- að. Við verslunar- og skrifstofu- störf hafa þær 73% af launum karla og verkakonan hefur 30 þús. kr. minna i mánaðarlaun en verkamaður. Til þessa liggja ýmsar ástæður. Hér koma tvær: Konur eru varavinnuafl. Þær eru kallaðar til vinnu eða send- ar heim eftir því sem hentar vinnuveitanda og það sem verst er: Eins og fram kom hjá kon- um í frystihúsum þá vinnur kona enn sama verk við sama borð og karl en þau eru sitt f hvorum launaflokki. Og svo er það sveitakonan. Henni eru ætlaðir 2 tfmar á dag i vinnu við búið og kaupið er áætlað 175 þúsund krónur á ári eða öllu minna en þingmenn ætla sér á mánuði. Ég á ekki önnur orð um þetta en að það sé þjóðarskömm. Konur fá þessu ekki breytt fyrr en þær sækja sinn rétt og láta ekki fara svona með sig. Eg hef orðið þess vör að sumir karlmenn og fáeinar karlhollar konur halda að við þessar konur sem eru að halda fram skoðunum viljum reka karlmenn út í horn og svipta þá öllum völdum, jafnvel kyrr- setja þá f eldhúsi eða yfir börn- um. Ekkert er fjær okkur en kúga karla. Við viljum jafn- rétti. Hvorki meira né minna. Við þurfum að leysa flest ef ekki öll mál i félagi við karla. Okkur Islendingum ætti að vera þetta ljóst þessa daga þegar við berjumst fyrir lífs- hagsmunum okkar, 200 mílna landhelginni. Þar verðum við öll að standa saman og ef hvergi brestur hlekkur erum við dæmd til að sigra. Við fslenskar konur bárum gæfu til þess að verða fyrstar kvenna í heiminum til að ná samstöðu um þennan dag. Ég er stolt af því. En fleiri koma á eftir. Konan er að vakna. Hún veit að karlmenn hafa ráðið heiminum frá því sögur hófust. Og hvernig hefur sá heimur verið? Hann hefur löðrað í blóði og logað af kvöl. Ég trúi þvf að þessi heimur breytist þegar konur fara að stjórna honum til jafns við karla. Ég vil og ég trúi því að þið viljið það allar, að heimurinn afvopnist. Allt annað eru stjórnmála- klækír og hræsni. Við viljum leysa ágreiningsmál án vopna. Við viljum ekki byggja fangelsi heldur opna þau f hvaða landi sem er þar sem fangar eru lokaðir inni og kvaldir vegna skoðana sinna. Við tökum undir við alþjóðafangahjálpina: „Kvöl þeirra er samviska vor.“ Við viljum mannúðina í önd- vegið en grimmdina og græðg- ina á dyr. Vísindamenn i öllum heimin- um segja heiminn á heljar- þröm. Svo gálaust hefur verið gengið um jörðina, svo fast sótt f auðlindir hennar, svo misk- unnarlaust eru náttúrulögmál brotin að mannkynið er að kafna úr mengun. Er ekki mál að linni. Nú gerast hlutirnir hratt. Ég trúi að eftir 10 ár hittumst við á Lækjartorgi mikið fleiri og þá verði sú stund komin þegar orð sem við sjáum nú í hillingum eru orðin töm í talmáli. Orð eins og þau sem við göngUm undir i dag: Jafnrétti — framþróun — friður. Þórunn Björnsdóttir, stjórnandi lúðrasveitarinnar Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir Sjá nœstu síöu

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.