Morgunblaðið - 02.06.1976, Blaðsíða 31

Morgunblaðið - 02.06.1976, Blaðsíða 31
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 2. JUNI 1976 31 Fyrsta fréttin um að samkomulag hefði tekizt í Oslð barzt kl. 15.33 (Kl. 16.33 norskur tími) frá NTB eins og sjá má hér á fréttaskeytinu. ~ : — Stórsigur riinciur um frjálsa blaðamennsku FRJALS BLAÐAMENNSKA er yfirskrift fundar, sem félög sjálf- stæðismanna í Nes- og Melahverfi og Vestur- og Miðbæjarhverfi gangast fyrir í kvöld, miðviku- dagskvöld. Fundurinn verður haldinn í Átthagasal Hótel Sögu og hefst kl. 20.30. Á fundinum fara fram háborðsumræður um frjálsa blaðamennsku og taka eftirtaldir þátt í þeim: Alfreð Þor- steinsson, ritstjórnarfulltrúi, Tímanum, Árni Gunnarsson, rit- stjóri Alþýðublaðsins, Jónas Kristjánsson, ritstjóri Dagblaðs- ins, Styrmir Gunnarsson, ritstjóri Morgunblaðsins, Svavar Gestsson, ritstjóri Þjóðviljans, og Þorsteinn Pálsson, ritstjóri Vísis. Fundar- stjóri verður Markús örn Antons- son, borgarfulltrúi, en fundurinn er opinn öllu áhugafólki um fundarefnið. AIGI.YSINGA- SÍMINN ER: 22480 Framhaldaf bls. 1 norsku ríkisstjórnarinnar klukkan 17.15 að norskum tíma í gær. Samninginn undirrituðu Einar Ágústsson utanríkisráð- herra og Anthony Crosland utan- ríkisráðherra Breta. Einar Ágústsson og Matthías Bjarnason sjávarútvegsráðherra sögðu báðir í gær að þeir litu á samninginn. sem gildir til 6 mánaða, sem algjöran íslenzkan sigur, þar sem hann felur í sér að Bretar viður- kenna að þeir hafi ekki heimild til veiða innan 200 mílna fisk- veiðilögsögunar við ísland, eftir að gildistíma samningsins lýkur, þ.e. viðurkenningu Breta í reynd á 200 mílna fiskveiðilögsögu Islendinga._____ FISKVEIÐIRÉTT- INDIN FALLA NIÐUR Einar Ágústsson utanríkisráð- herra sagði í viðtali við blaða- mann Mbl. eftir undirritun samningsins í gær: „I þessum samningi tel ég þýðingarmesta atriðið og það, sem mestan tima hefur tekið að ná samkomu- laginu, vera að eftir samningslok i desember, falla niður fiskveiði- réttindi Breta innan 200 mílna fiskveiðilögsögunnar við island og þau verða ekki tekin upp aftur, nema með samþykki islendinga og þá á grundvelli gagnkvæmra fiskveiðiréttinda. Annað atriði er að togarafjöldi er takmarkaður við 24 togara að meðaltali á dag á mánaðarlegum grundvelli, þó þannig að aldrei verði nokkurn dag fleiri togarar að veiðum en 29. Það er ennfremur mikið atriði, að öll friðunarsvæði sem islenzk yfirvöld hafa ákveði og koma til með að ákveða verða virt af Bretum. Auk þess má geta þess. að þar sem Bretar áður máttu veiða inn að 12 milum mega þeir nú aðeins fara að 20 milum og stað 20 mflna áður gilda nú 30 milur. Bókun 6 mun koma til framkvæmda strax og tækni- legar ástæður leyfa. Bretar hafa látið ljós að þeir muni leggja til við Efnahagsbandalag Evrópu, að hún gildi ekki lengur en 6 mánuði nema um semjist um gagnkvæm fiskveiðiréttindi. Við lýstum hins vegar yfir því bréflega að skilningur okkar væri sá að með undirritun þessa samnings væri skilyrðum EBE fullnægt og að bókunin hlyti þess vegna skilyrðislaust að koma til fram- kvæmda og yrði ekki numin úr gildi, nema með samhljóða álykt- un eða ákvörðun Efnahagsbanda- lagsráðsins. Reynslan verður svo að skera úr því, hvor hafi rétt fyrir sér í þessum efnum." sagði Einar Ágústsson. STÓRSIGUR „Ég er mjög ánægður með niðurstöður þessara samninga," sagði Matthías Bjarnason sjávar- útvegsráðherra, í viðtali við Mbl., er samningarnir höfðu verið undirritaðir. „Það er mikils virði að samningurinn gildir aðeins I 6 mánuði frá deginum í dag að telja og þegar hann fellur úr gildi, munu Bretar aðeins á því svæði> sem greint er f hinni íslenzku reglugerð frá 15. júlí 1975, fá að veiða í samræmi við það, sem sam- þykkt kann að vera af íslendinga hálfu. Þetta er viðurkenning í reynd á 200 mílunum — íslenzkri fiskveiðilögsögu — og þetta tel ég stórsigur fyrir málstað íslendinga." Sjávarútvegsráðherra sagði að samningurinn gerði ráð fyrir að 24 togarar fengju að veiða að meðaltali á dag miðað við veiði- daga. FRIÐUNARSVÆÐIN __________VIRT__________ Þá sagði ráðherrann: „Ég tel einnig mikilvægt atriði að brezka ríkisstjórnin ábyrgist að brezku togararnir virði friðunarsvæðin, sem verið hafa og þau, sem kunna að verða sett af íslenzkum yfir- völdum. Einnig er mikils virði að togararnir stundi ekki veiðar nær landi en 20 mílur frá grunnlfnum, þar sem 12 sjómílur voru sam- kvæmt samkomulagi frá 1973 og ekki nær en 30 milur frá grunn- lfnum, þar sem 20 mílur giltu f fyrri samningi. Þetta er gífurlega mikil minnkun á þeim veiðisvæð- um, sem Bretar hafa veitt á á meðan þeir höfðu samning til veiða í landhelginni. Ég tel það og mikils virði að brezka ríkisstjórn- in muni tafarlaust leggja til við EBE, að svo fljótt sem nauðsyn- legar ráðstafanir hafa verið gerð- ar. muni bókun 6 við samning islendinga og Efnahagsbanda- lagsins frá 22. júlí 1972 taka gildi. Hún mun einnig beita sér fyrir að tollalækkanir, sem kveðið er á um í samningum, verði fram- kvæmdar með sama hætti og orð- ið hefði, ef bókunin hefði verið í gildi síðan 1973." BÓKUN 6 1 GILDI Matthfas Bjarnason sjávarút- vegsráðherra sagði að það kæmi hins vegar fram I bréfi frá Bret- um, að þeir telji, að bókun 6 eigi aðeins að gilda til loka samnings- tímabilsins, en Matthías Bjarna- son sagði: „Utanrikisráðherra is- lands afhenti Crosland þegar í stað bréf, sem samið var í samráði við Islenzku sendinefndina, þar sem fram kom það álit fslenzku ríkisstjórnarinnar, að með samn- ingi milli islands og Stóra- Bretlands, sem undirritaður var í dag, öðlaðist bókun 6 í samningí islands yið EBE endanlegt gildi. Áfall Framhald af bls. 2 við Bretlandseyjar nema hvor aðili um sig slaki til. Við verðum að fá að veiða þorsk á ykkar miðum og þið fáið að veiða síld á okkar miðum. Þetta verða Norðmenn og margar aðrar þjóðir að sætta sig við. Við verðum að lifa saman. veiða saman, vinna saman og hjálpa hver öðrum. 1 lok sex mánaðanna sem samningur- inn gildir vona ég að við setjumst að samningaborði og komum okkur saman um hvað við getum gert 1977. Þegar EBE færir út landhefgi sina verða Is- lendingar á fá undanþágu til veiða og þá ætti að vera hægt að gera samninga. Það hlýtur að vera hægt að gera betri samning en þennan. Enginn skipstjóri I Hull veit sam- kvæmt samningnum hvað hann getur veitt mikið við ísland en 24 skip geta ekki veitt 65.000 tonn á mióunum þar. Þau kynnu að geta veitt 25.000 tonn, ég veit það ekki og ég held að islendingar viti það ekki heldur. Við höfum fengið yfir okkur samning þar sem ekki liggur hreint fyrir hvað hægt sé að veiða m'rkið. Þetta er hulin ráðgáta af því að ekki er gert ráð fyrir kvóta. Ríkisstjórn islands álítur, að sú skoðun sé einnig Efnahagsbanda- lagsins. Ég get- síðar átt ítarlegra samtal við Mbl. um þessi mál, en ég tel eftir undirritun samning- anna, að utanrfkisráðherra Breta eigi mjög erfitt, enda kom það greinilega fram á fundi hans með blaðamönnum í dag. Á eftir héldum við Einar Agústsson fund með blaðamönnum, þar sem Ein- ar sat fyrir svörum. Ég tel að málstaður okkar hafi komið þar mjög vel fram og almennt er álitið hér að við höfum komið nokkuð vel út úr samningunum." SAMKOMULAGSVILJI Að lokum sagði Matthias Bjarnason sjávarútvegsráðherra: „Brezka samninganefndin undir forystu Croslands ~sýndi mikinn samkomulagsvilja, sem við verðum að meta og það var auðsjáanlegt frá upphafi viðræðn- anna, að Crosland lagði áherzlu á að koma á friði milli landanna. Að síðustu vil ég segja, að við í íslenzku sendinefndinni, og þó sérstaklega við utanrfkisráð- herra, höfum haft mjög náið sam- starf og samvinnu frá upphafi. Hefur það verið einstaklega gott og enginn ágreiningur okkar í milli. Ég álit að frammistaða land- helgisgæzlunnar, bæði forstjóra og annarra stjórnenda í landi, svo og skipherra og áhafna á sjó, hafi vafalaust haft þau áhrif að samningar voru aðgengilegri en ella hefði orðið," sagði sjávarút- vegsráðherra. í ? > — Geir Hallgrímsson Framhald af bls. 1 vissulega í efa aflatölur Breta undir herskipavernd og teljum árangur Landhelgisgæzlu okkar betri en þeir vilja vera láta en eigi að sfður er ljóst að um verulega aflaskerðingu Breta er að ræða, hvort heldur miðað er við veiðar þeirra skv. samningi á fyrra ári eða það sem hefði orðið með herskipa- fhlutun á þessu ári. — Hvað verður um bókun 6 eftir 1. desember n.k.? 1 samkomulaginu segir skýrt, að rikisstjórn Bretlands muni tafarlaust leggja til við EBE, að bókun 6 taki gildi svo fljótt sem tæknilega~er unnt að tollalækk- anir, sem kveðið er á um f þess- ari bókun verði framkvæmdar eins og bókunin hefði verið í gildi allt frá 1973, þannig að við fáum fullar tollalækkanir skv. þessu samkomulagi þegar í stað. Við Islendingar höldum þvi fram, að taki bókun 6 einu sinni gildi, verði hún ekki felld Ur gildi nema skv. ákvæðum samnings okkar við EBE f heild. Bretar munu hins vegar áskilja sér rétt til þess að hafa annan skilning á þessu atriði og telja mögulegt aö fella fram- kvæmd bókunarinnar niður að samningstíma loknum. Við is- lendingar bendum á, að eins og þurfti samstöðu um að koma bókuninni i framkvæmd þurfi og sams konar samstöðu um að fella hana úr gildi. Nú verður ekkert fullyrt um, hvort á þennan mismunandi skilning reynir, en alla vega stöndum við íslendingar betur að vigi eftir samningstímann en við gerum nú. — Þvf hefur verið haldið fram, að einhverjir „baksamn- ingar" hafi verið gerðir f tengslum við þetta samkomu- lag. — Það eru engir baksamning- ar. Greint er frá mismunandi skilningi á framtíð ívilnana okkur til handa skv. bókun 6. Allt tal um baksamninga er út f hött, þar sem það er á okkar valdi, hvort við veitum Bretum fiskveiðiréttindi að 6 mánuðum liðnum. Auðvitað erum við við- búnir því að Bretar óski eftir áframhaldandi fiskveiðiréttind um eftir þann tima en ákvörð- un okkar þá, byggist á eigin hagsmunum, hvort við þá telj- um nauðsynlegt að tryggja okk- ur gagnkvæm fiskveiðiréttindi t.d. vegna síldveiða í Norðursjó. — Verður Alþingi kallað saman til þess að fjalla um samkomulagið? Ljóst er, að stjórnskipulega ber að leggja þetta samkomulag fyrir Alþingi og það verður gert. Fordæmi er fyrir þvf, að slfkt samkomulag taki gildi áð- ur en staðfesting Alþingis ligg- ur fyrir. Rfkisstjórnin gerir þetta samkomulag á sina ábyrgð og gerir það í umboði þingmeirihluta síns. Afstaða til þess, hvort Alþingi verður sér- staklega kvatt saman til að fjalla um samkomulagið, hefur ekki verið tekin, en fullt sam- ráð verður haft við utanrfkis- nefnd og landhelgisnefnd. Ef einhver vafi lægi á því, að sam- komulag þetta nyti meirihluta stuðnings alþingismanna mætti telja frekari ástæðu til að kveðja þing saman en nú er. — Hvað viltu segja að lokum forsætisráðherra, um þessa nið- urstöðu mála? — Ég tel þetta samkomulag marka djúpstæð þáttaskil i landhelgismálum okkar. Við höfum nú komizt að samkomu- lagi við allar þjóðir varðandi útfærsluna í 200 mílur eða þær virða útfærsluna i reynd. ViA höfum komið á friði á nýðun- um og afstýrt þar með slysum og manntjóni, sem hvenær sem var gat átt sér stað. Það er ávinningur hverri þjóð að leysa deilumál við aðra þjóð með samkomulagi, ekki sízt miðað við þann árangur, sem við ná- um skv. innihaldi þessa sam- komulags í aflatakmörkunum, tryggingu friðunarsvæða og stjórn fiskveiða á tslandsmið- um, en efst ber auðvitað viður- kenningu Breta á 200 mílunum, svo að af frekari hernaðaríhlut- un af þeirra hálfu getur ekki orðið um að ræða. Við höfum notið góðs af hag- stæðri þróun hafréttar en þrátt fyrir vonandi endanleg úrslit hafréttarráðstefnunnar um næstu áramót, er þetta sam- komulag okkur nauðsynlegt til þess að innsigla sigur okkar á þeim vettvangi. — Ég skal ekki á þessari stundu tfunda þakkir, sem vert væri, hvorki til starfsmanna Landhelgisgæzlunnar en án frammistöðu þeirra hefði slík- ur samningur ekki verið mögu- legur eða nú siðast til samninga manna okkar f Osló, Einars Agústssonar, utanrfkisráð- herra, Matthfasar Bjarnasonar, sjávarútvegsráðherra og sam- starfsmanna þeirra, sem náðu þessum ágæta árangri, en við leiðum hugann til skoðana- bræðra okkar og stuðnings- manna víða um heim og þá fyrst og fremst til frænda okkar og vina, Norðmanna, sem hafa verið vakandi yfir velferð okk- ar í þessu máli. — Karvel Pálmason Framhald af bls. 5 gera við Breta vil ég ekkert segja á þessu stigi. Ég hef aðeins haft fregnir af honum f fjölmiðlum og vil ekki dæma hann eftir því. Ég get því ekkert sagt fyrr en ég hef fengið samninginn í hendur. En hinu er ekki að leyna, að ég var og er andvigur því að gengið yrði til samninga við Breta nú." — Vertíðarafli Framhald af bls. 14 árangur í námi og fl. I skólanum voru f vetur 95 í-gagnfræðaskól- anum og 158 f barnaskólanum. Hæsta einkunn á bar-naprófi hlaut Magnús Halldórsson 9.4 en á landsprófi Ragnheiður Gunn- arsdóttir 8.2. Samkór Ólafsvfkur undir stjórn Jóhönnu Guðmundsdóttur heim- sótti Stykkishólm i gær og söng í nýja félagsheimihnu við ágætar móttökur. Á efnisskrá voru 24 lög eftir ýmsa höfunda. Barnákór tók þátt í söngskemmtun þessari og var báðum aðilurh og söngstjóra faghað hið besta. Sveitarstjóri, Sturla Böðvarsson, flutti ávarp og þakkaði kórnum komuna. — Fréttaritari.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.