Morgunblaðið - 27.06.1978, Blaðsíða 26

34
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 27. JÚNÍ 1978
Aðalfundur Læknafélags Islands:
Akureyri, 25. júní.
Aðalfundur Læknafélags ís-
lands var haldinn í hátíðasal
Menntaskólans á Akureyri 23. og
24. júní,en á þeim sama stað var
aðalfundur félagsins haldinn árið
1924. Fundurinn nú var fulltrúa-
fundur 8 svæðafélaga, sem eiga sér
svipuð landfræðileg mörk og
kjördæmin. 20 fulltrúar sóttu
fundinn auk stjórnarmanna og
gesta. Fyrir fundinum lá fjöldi
mála, þar á meðal frumvarp að
nýjum félagslögum og tillaga að
nýjum siðareglum lækna, og af-
greiddi fundurinn hvort tveggja
endanlega.
Formaður félagsins, Tómas Árni
Jónasson, setti fundinn, en fundar-
ur Hannesson gegndi formennsku
flest árin til 1932 og lét sér mjög
annt um viðgang félagsins og
stéttarleg málefni lækna yfirleitt.
Sjálfur taldi hann sig þó ekki
upphafsmann hugmyndarinnar
um félagsstofnunina, heldur Ás-
geir Blöndal, héraðslækni á Húsa-
vík, og hann var kosinn heiðurs-
félagi á fyrsta aðalfundi L.í.
Meðal baráftumála félagsins
fyrstu árin voru kjaramál, stofnun
sjúkraskýla, bygging læknis-
bústaða í læknishéruðum, em-
bættaveitingar og embættisframi
lækna, barátta fyrir betri bóka-
kosti, betri aðstöðu til framhalds-
menntunar og viðurkenningu á
nauðsyn alþýðlegrar heilbrigðis-
prófessor í Kaupmannahöfn, sem
hefir haldið fjölda námskeiða og
fyrirlestra á vegum Læknafélags
íslands.
Breytingar á siðareglum
lækna (Codex ethicus) og
lögum L.í.
Aðalmál aðalfundar L.í. 1978
voru breytingar á siðareglum
lækna (Codex ethicus) og lögum
Læknafélags Islands. Þetta eru
nátengd mál, og því þótti rétt og
jafnvel nauðsynlegt að láta þau
fylgjast að. Fjallað var um málin
á læknaþingi 1977 og á tveimur
formannafundum svæðafélaganna
í vetur. Þriggja manna nefnd hefir
og ef með þarf, skal sjúklingi gert
það ljóst, að læknir ráðleggur, en
skipar ekki.“
Nýtt ákvæði félags-
laga um siðanefnd
Hingað til hefir stjórn L.í. verið
ætlað að fjalla um brot félags-
manna á lögum félagsins eða
siðareglum og ákveða hugsanlegar
refsiaðgerðir. Nú hefir hins vegar
verið stofnuð sérstök siðanefnd á
vegum L.í. Það er nýmæli, að nú
geta fleiri aðilar en áður, m.a.
sjúklingar og aðstandendur
þeirra, borið fram erindi og
umkvartanir vegna brota lækna á
siðareglum eða ætlaðra mistaka
þriðja manninn. Hann skal vera
löglærður og hafa rétt til að starfa
sem dómari. Varamenn skulu vera
jafnmargir, kjörnir á sama hátt og
til jafnlangs tíma. Hvorki aðal-
menn né varamenn mega eiga sæti
í stjórn L.í.
Siðanefnd skal fjalla um hvert
það mál, sem henni berst, og
afgreiða það með eins skjótum
hætti og kostur er hverju sinni.
Nefndin heldur gerðabók um
ákvarðanir sínar. Gerðabókin er
eign Læknafélags Islands.
Nefndin skal senda stjórn L.í.
skýrslu um störf sín einu sinni á
ári, og formaður siðanefndar skal
skýra stjórninni frá stöðu mála
endranær, óski stjórnin eftir því.
Telji siðanefndin, að tiltekin
málefni falli ekki innan starfs-
sviðs hennar, sendir nefndin málið
til stjórnar L.Í.
Nú bregst félagsmaður þeim
skyldum, sem honum bera að inna
af hendi, eða brýtur lög félagsins
eða Codes ethicus, og skal siða-
nefndin þá veita honum áminn-
ingu, hafi málinu verið til hennar
vísað. Sé um ítrekað brot að ræða,
má gera honum að greiða sekt, og
rennur sektarféð til Ekknasjóðs.
Sama máli gegnir, ef félagsmaður
aðhefst eitthvað það, er stjórn L.í.
eða siðanefnd þykir stéttinni
ósamboðið, eða hegðar sér ósæmi-
lega, hvort heldur er í læknisstarfi
eða í sambandi við umsókn, þótt
ekki sé um skýlaust brot á lögum
Samþykkir
nýjar
siðareglur
Frá aðalfundi Læknafélags íslands á Akureyri.
stjórar voru kosnir Erlendur
Konráðsson, Magnús Stefánsson
og Olafur Oddsson, formaður
Læknafélags Akureyrar, sem und-
irbjó þennan aðalfund Lækna-
félags Islands.
Síðari fundardaginn flutti Páll
Sigurðsson ráðuneytisstjóri erindi
um störf Heilbrigðisráðuneytisins
þau 8 ár, sem það hefir starfað, og
um fjármögnun og framkvæmdir í
heilbrigðismálum á þeim tíma.
60 ár liðin frá stofnun L.í.
I upphafi ársskýrslu sinnar
minntist formaður, Tómas Á.
Jónasson, stofnunar féíagsins fyr-
ir 60 árum og fyrstu forystumanna
þess, einkum Guðmundar Hannes-
sonar. Hann var fyrsti ritstjóri
Læknablaðsins, sem Læknafélag
Reykjavíkur hóf að gefa út árið
1915, og þegar í fyrsta tölublaðinu
skrifaði hann grein, sem hann
nefndi „Islenskt læknafélag" og
lagði eindregið til, að slíkt félag
yrði stöfnað „til að efla samvinnu
og bróðerni og gefa út tímarit
fyrir lækna“.
Guðmundur Hannesson barðist
f.vrir þessu máli næstu árin, og þar
kom, aö honum varð að ósk sinni.
Féiagið var stofnað 14. janúar
1918, og voru stofnendur 16 læknar
í Reykjavík og 18 búsettir annars
staðar, en á fyrsta árinu óx tala
félagsmanna í 65. Guðmundur
Hannesson var kosinn fyrsti for-
maðurinn, en aðrir í stjórn voru
Guðmundur Magnússon og Sæm-
undur Bjarnhéðinsson. Guðmund-
fræðslu. Meðal einstakra heil-
brigðismála bar hæst baráttuna
gegn berklaveikinni, og að lokum
varð sú barátta árangursrík. í
fyrstu lögum félagsins sagði, að
tilgangur þess væri „að efla hag og
sóma íslenskrar læknastéttar,
samvinnu meðal lækna í heil-
brigðismálum þjóðarinnar og
glæða áhuga lækna fyrir öllu, er
að starfa þeirra lýtur".
Endurútgáfa Læknatals og
nýir heiðursfélagar.
Á fundinum á Akureyri var
ákveðið að gefa út nýja og
endurskoðaða útgáfu ritsins
Læknar á íslandi eftir Lárus H.
Blöndal og Vilmund Jónsson í
tilefni afmælisársins. Kosnir voru
í ritnefnd læknarnir Benedikt
Tómasson, Páll Ásmundsson og
Þóroddur Jónasson, en Gísli Ólafs-
son hefir verið ráðinn ritstjóri
verksins.
Þá voru kosnir 6 nýir heiðurs-
félagar, 4 íslenskir læknar og 2
erlendir. íslendingarnir eru Helgi
Ingvarsson, Oddur Ólafsson og
Sigurður Sigurðsson, sem allir
voru í fremstu víglínu í baráttunni
gegn berklaveikinni á íslandi, þar
til sigur vannst, og Óskar Þórðar-
son, sem unnið hefir mikið starf í
þágu félagsins. Fimmti heiðurs-
félaginn er William Cleland,
hjartaskurðlæknir í London, sem
hefir' stundað mikinn fjölda
íslenskra sjúklinga og unnið með
íslenskum læknum í þeirra þágu,
og hinn sjötti er Povl Riis,
unnið að undirbúningi þessara
laga- og siðareglnabreytinga, og
hana skipuðu Þóroddur Jónasson,
Snorri Páll Snorrason og Páll
Sigurðsson, ráðuneytisstjóri.
I inngangi hinna nýsamþykktu
siðareglna segir svo:
„Með þessum Codex staðfesta
læknar:
1) að hlutverk þeirra er verndun
heilbrigði og barátta gegn
sjúkdómum
2) að starfi þeirra fylgir ábyrgð
gagnvart einstaklingum og
samfélagi og að þeir geta því
aðeins vænst trausts, að þeir
geri sér far um að uppfylla þær
siðferðilegu kröfur, sem þekk-
ing, tækni og félagslegt hlut-
verk leggja þeim á herðar á
hverjum tíma.“
Helsta nýmæli nýju siðaregln-
anna er að finna í 5. lið II. kafla,
þar sem fjallað er um samband
læknis við sjúklinga. Þar segir svo:
„Það er meginregla, læknir skýri
sjúklingi frá sjúkdómi hans,
ástandi og horfum.
Að svo miklu leyti sem þagnar-
skylda læknis leyfir, má hann gefa
aðstandendum sjúklings þær upp-
lýsingar um sjúkdóm hans og
batahorfur, sem læknir telur
nauðsynlegar eða þjóni einhverj-
um jákvæðum tilgangi fyrir sjúkl-
inginn.
Læknir skal, eftir því sem tök
eru á, útskýra fyrir sjúklingi eðli
og tilgang rannsókna og aðgerða,
sem hann gerir eða ráðleggur
sjúklingnum. Þess skal ávallt gætt
eða misferlis í starfi. í 20. grein
hinna nýju félagslaga segir svo:
„Innan félagsins starfar siða-
nefnd. Hlutverk hennar er
að hafa eftirlit með og stuðla að
því, að siðareglur, lög og
samþykktir félagsins séu hafð-
ar í heiðri,
að vera læknum til ráðuneytis um
málefni, er varða samskipti
lækna innbyrðis og um siða-
reglur lækna,
að kynna læknum og læknanem-
um siðareglur, lög og sam-
þykktir félagsins,
að fja.lla um meint brot á siða-
reglum, lögum og samþykktum
félagsins.
Siðanefnd tekur til umsagnar
eða úrskurðar, eftir því sem við á,
erindi og umkvartanir frá
sjúklingum og aðstandendum
þeirra,
læknum og öðru heilbrigðis-
starfsfólki,
stjórnum L.Í., svæðafélaga, sér-
greinafélaga og heilbrigðisstofn-
ana eða siðanefndum þeirra, ef
til eru, og heilbrigðisyfirvöldum.
Nefndin fjallar einnig um full-
yrðingar, sem fram kunna að
koma í fjölmiðlum, um meint
misferli einstakra lækna og hópa
lækna.
Rísi ágreiningur um verksvið
nefndarinnar, skal málinu skotið
til stjórnar L.í.
í siðanefnd sitja tveir læknar,
sem kosnir eru á aðalfundi L.í. til
tveggja ára í senn. Yfirborgar-
dómarinn í Reykjavík tilnefnir
félagsins eða Codex ethicus að
ræða. Siðanefnd kveður upp slíka
úrskurði um áminningar og sektir
og framfylgir þeim. Úrskurði
siðanefndar má skjóta til gerðar-
dóms skv. Codex ethicus, enda sé
það gert innan fjögurra vikna frá
því að úrskurður var tilkynntur
þeim, sem hann beindist að, en það
skal gert innan fjögurra vikna, frá
því að úrskurður var kveðinn upp.
Sektir mega nema allt að tvöföld-
um mánaðarlaunum viðkomandi
læknis og skulu greiðast innan
þriggja mánaða, frá því að þær
hafa verið úrskurðaðar af siða-
nefnd eða gerðardómi, hafi úr-
skurði verið skotið til hans.
Stjórn L. í. getur vísað félags-
manni úr félaginu fyrir alvarlega
vanrækslu skyldustarfa eða vel-
sæmisbrot, eða fyrir margítrekuð
brot, þótt hvert þeirra um sig
varði aðeins sektum, enn fremur,
ef hann neitar að greiða sektir.
Það varðar og brottrekstri, ef
félagsmaður sækir um embætti
eða stöðu þrátt fyrir bann stjórn-
arinnar. Úrskurð stjórnarinnar
um brottvísun skal taka fyrir á
næsta aðalfundi L.í. eða fulltrúa-
fundi (kynna á formannafundi) til
staðfestingar eða synjunar.
Staðfesti fundurinn ekki úrskurð
stjórnarinnar, getur hún skofið
málinu til gerðardóms.
Rísi ágreiningur milli lækna
innbyrðis, eða milli læknis og
svæðafélags hans, eða L.Í., getur
hvor aðilinn sem er gert stjórn L.í.