Morgunblaðið - 17.01.1981, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 17.01.1981, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐID, LAUGARDAGUR 17. JANÚAR 1981 27 eftir JOHN C. AUSLAND Ronald Reagan gaf út ævisögu sína 1964. Hann valdi henni nafnið: Hvar er hinn hlutinn af mér? Með bókarheitinu vísaði hann til setningar, sem hann sagði í einni af kvíkmyndum sínum, þar sem hann vaknaði og sá, að fæturnir höfðu verið teknir af sér. Eftir 20. janúar mun allur heimurinn fá tækifæri til að kynnast svarinu við spurn- ingunni. Frá því á kjördaginn 4. nóv- ember hafa blöð um heim allan velt því fyrir sér, hvers konar forseti Reagan verði. Hinir van- trúuðu hugga sig við það, að hann muni safna að sér góðum ráðgjöfum. Menn mega þó ekki gleyma því, að samkvæmt bandaríska stjórnkerfinu verður forsetinn sjálfur að taka erfið- ustu ákvarðanirnar. Á þetta einkum við um þau fyrirmæli, sem forsetinn gefur sem æðsti maður alls bandaríska herafl- ans. Þegar hann semur þau, berast honum venjulega ólík ráð. Mér finnst hins vegar engin ástæða til að ætla, að Reagan verði óvarkár í ákvörðunum sín- um. Skömmu eftir að hann sest í embætti verða honum kynntar kjarnorkustríðsáætlanir Banda- ríkjanna. Sú reynsla hefur djúp- stæð áhrif á menn og fyllir þá aðgát. Hann mun vafalítið ekki falla frá þeirri venju Banda- sem fjallar um jafn umdeild mál og dauðarefsingu, fóstureyð- ingar og samruna kynþátta. I utanríkismálum munu fjög- ur meginviðfangsefni setja svip sinn á ríkisstjórn Reagans. Vegna þeirrar spennu, sem umlykur gíslana í íran er ómögulegt að sjá fyrir, hvernig málinu verður háttað 20. janúar. Hafi gíslunum ekkí verið sleppt blasa þrír kostir við Reagan: Hann getur látið slakna á spenn- unni, hert á samningum um að gíslunum verði sleppt, eða aukið þrýstingin á írönsku stjórnina. Ég hallast að því, að hann velji síðasta kostinn og hvetji banda- menn Bandaríkjanna til lið- veislu. Dragi íranir gíslana fyrir dóm, fer allt á annan endann í Bandaríkjunum og líklegt er, að til hernaðarátaka komi. Ekki er unnt að útiloka þann möguleika, að gíslarnir týni lífi. Sjónarmið nánustu samstarfs- manna Reagans varðandi SALT-samningana eru ekki samræmd. Hitt er ljóst, að efling bandaríska kjarnorkuheraflans mun hafa forgang. Ef til vill verður rætt við Sovétmenn um það, hvernig með SALT 2-sam- komulagið skuli fara, en það verður ekki fyrr en síðla árs að nýja stjórnin hefur mótað við- ræðugrundvöll til að hefja ein- hverja samninga. RONALD REAGAN Thc neaicKl Cliri»lnia» giílof «!!!."«,• i—""f- 1... .iii i..tl n \vmt. TV w* r.»olufionar> f.illitrti Van Heuxen ('entury gliirt* worit wrinkle. ever! ríkjamanna að nota herstyrk til að sýna vald sitt. Hann gæti einnig talið nauðsynlegt að láta reyna á þennan styrk í átökum. Að hætti fyrirrennara sinna mun hann halda sig eins langt frá kjarnorkuhnappnum og nokkur kostur er. Þótt svo kunni að líta út á yfirborðinu, er fjarri því, að forsetinn hafi fullmótaða stefnu, þegar hann sest að í Hvíta húsinu. Umþóttunartíminn frá því að forseti er kjörinn, þar til hann sest í embætti, er venju- lega notaður til þess eins að ákveða, hvaða menn fari með völdin og móti stefnuna eftir 20. janúar. Ég efast ekki um, að Alexand- er Haig muni ráða mestu um mótun utanríkisstefnunnar. Með hliðsjón af reynslu hans í varn- armálaráðuneytinu og Hvíta húsinu, tel ég víst, að hann verði öflugur utanríkisráðherra. Inn- an veggja Hvíta hússins er rétt að hafa auga með Edwin Meese, nánasta ráðgjafa Reagans. Á umþóttunartímanum hefur hann verið önnum kafinn við að skapa sér sess sem aðstoðarforseti. Vald Bandaríkjaforseta er vissulega mikið. Forsetinn verð- ur pó að deila valdi sínu með þinginu, einkum varðandi tekju- öflun og útgjöld auk þess sem engin löggjöf nær að sjálfsögðu fram nema með samþykki þings- ins. Með meirihlutavaldi sínu geta repúblikanar „skipulagt" öld- ungadeildina að sínu höfði í fyrsta sinn um nokkurra ára- tuga skeið. í þessu felst, að repúblíkanar verða formenn í nefndum, sem eru mun valda- meiri en tíðkast til dæmis í þingum Norðurlanda. Starfslið nefndanna, sem hefur mjög mik- il áhrif, verður einnig að mestu skipað af repúblikðnum. I utanríkismálum er ™."7lUin ekki alveg einlit. Charles Percy, talsmaður slökunarstefnunnar, verður formaður utanríkismála- nefndarinnar. John Tower, harð- ur málsvari aukinna hernaðar- útgjalda, verður formaður varn- armálanefndarinnar. Barry Goldwater verður formaður nefndar þeirrar, sem fylgist með starfsemi leyniþjónustunnar, CIA. Strom Thurmond verður áhrifamesti öldungadeildarþing- maðurinn í innanlandsmálum. Hann er suðurríkjamaður og ákaflega íhaldssamur í skoðun- um. Hann verður formað'j^ dómstólo- og réttarfarsnefndar- innar (Judiciary Committee), í arf frá Carter fær Reagan ágreining innan Atlantshafs- bandalagsins um það, hvernig verka- og kostnaðarskiptingu skuli háttað meðal bandalags- þjóðanna. Bandaríkjamenn vilja einfaldlega ekki einir standa undir því að verja hagsmuni iðnrikjanna við Persaflóa og bera jafnframt meginþungann af vörnum Vestur-Evrópu. Of snemmt er að slá nokkru föstu um það, hvernig Reagan mun fara með mannréttindamál. Rangt er að halda því fram, að hann ætli með glöðu geði að styðja hvern einasta hægrisinn- aðan einræðisherra. Jimmy Carter var ekki fyrsti Bandaríkjamaðurinn, sem hafði áhyggjur af mannréttindamál- um. Hann setti þau hins vegar á oddinn í fyrsta sinn. Reagan mun ekki hverfa frá því megin- sjónarmiði, að mannréttinda- málum verði haldið hátt á loft. Á staðfestu hans mun hins vegar reyna í hverju einstöku tilviki fyrir sig. Ráð mitt er i;vi 'petta: Festið oryggisbeltin og búið ykkur und- ir athyglisverða en hrjúfa ferð. (Birttet «mnia (Aft«npo«t*n) Kaf f isala í Kirkjubæ KAFFISALA verður í Kirkjubæ eftir messu í kirkju Óháða safnað- arins á sunnudag til ágóða fyrir Bjargarsjóð. Bjargarsjóður er líknarsjóður safnaðarins og eru árlega veittir úr honum styrkir. *»himkrí;trik-- fd \UTCA Ó/SOAW ^e^MJ6,áQfi«ÚN,(Xs ífoxSAvkWOtfM ÝI/tfA fr MANV VMKKl m\ UT1 \VW0AIV(?/ \/Q Leiðrétting í FRÉTT af högum Alþýðuleik- hússins í gær, var Lárus Ýmir Óskarsson gerður að leikhús- stjóra, sem er ekki rétt. Hann er hættur því starfi, og eru Ólafur Haukur Símonarson og Sigrún Valbergsdóttir nú leikhússtjórar. Ennfremur var í þessari frétt talað um, að „styrktarmenn" Al- þýðuleikhússins væru fleiri en 50 talsins, en engir slíkir munu vera til, aftur á móti eru það meðlimir Alþýðuleikhússins sem eru fleiri en 50, og var átt við þá í fréttinni. Mbl. biður velvirðingar á þessum misskilningi. Harðneskjutíðarfar í Skagafirði B» á HöIAaströnd. 15. janiiar 1981. Harðneskjutiðarfar hefur verið hér síðan lyrir jól. Nú er sannkölluð isaveðrátta, enda er okkur sagt að is sé nálægt og að hann sé á leið til lands. I gær var stórhrið af norðri oií frost. Mjólkurbill braust þó áfram á leið úr Fljótum. þar sem ekki var mjöK mikil fönn á aðalveg- um. í dag er stillt og bjart yfir, en frostið er 20 gráður. Frostreykur er mikill á sjónum, og þar sem kyrrt er hefur myndast lagís. Snjór er ekki mikill og hrossum ekki gefið inni, en mörgum full gjöf úti. Mjólkurframleiðsla eykst ekki ennþá og er í lágmarki miðað við það sem áður var. Þar sem frostar og kuldar þ.grjá eru öll QíSSíiíæKi sem úti eru, treg til gangs og eru nokkur vandræði af því. Um jólin og um áramótin voru togarar í höfn, en síðan hefur tíðarfar á djúpmiðum torveldað mjög veiðar. En smærri bátar stunda ekki sjó á þessum tíma árs. - Hjorn i Bae.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.