Morgunblaðið - 17.01.1981, Blaðsíða 35

Morgunblaðið - 17.01.1981, Blaðsíða 35
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. JANÚAR 1981 35 þegar bílbeltanotkun var lögbund- in í Noregi þótti ekki eins sjálf- sagt að lögbinda hana í Norður- Noregi vegna þess hve þjóðvegir þar eru slæmir. Þetta samræmist mjög skoðunum sem þekktur læknir Iét í ljós á þingi FÍB (1977). Hann sagði að ástand þjóðveg- anna hér á landi leyfði vart lögbindingu bílbelta. í skýrslu landlæknis segir: „í dag hafa 28 ríki lögleitt skyldu- notkun öryggisbelta við akstur." Síðar segir að í breska þinginu sé komið fram frumvarp um að lögbinda öryggisbelti við akstur og sagt að „Bretland sé með síðustu löndum í Evrópu til að lögbinda notkun öryggisbelta við akstur einkabifreiða". Þetta minn- ir á áróðurinn sem hafður var í frammi við breytinguna yfir í hægri handar akstur. Þá var fullyrt að Bretland myndi breyta yfir í hægri handar akstur sem var einber áróður eins og komið hefur á daginn. Áður segir að 28 lönd hafi lögbundið bílbelti og gefið í skyn að flest öll lönd í Evrópu sem eru ca. 26 (auk furstadæmanna) hafi lögbundið þau. En takið nú vel eftir; í margnefndum bæklingi segir: „I allflestum löndum á vesturhveli jarðar er nú lögboðið að nota öryggisbelti við akstur."! Mér telst svo til að a.m.k. 25—30 lönd tilheyri vesturhveli jarðar utan Evrópu. Samkvæmt þessu ættu u.þ.b. 50—60 ríki, að Evrópu meðtalinni, að hafa lögleitt notk- un bílbelta. Athugið að þetta er skýrsla kostuð af hinu opinbera sem er svona áróðurskennd og röng. Þess má geta að aðspurt hafði Umferðarráð ekki á lausu upplýsingar um hvaða lönd hafi lögleitt bílbelti. Bílbeltaáróðursmenn hafa hald- ið því fram að það væri ekki síður ástæða til að nota bílbelti í þéttbýli en strjálbýli. Hvað segir skýrsla Umferðarráðs um þetta? 1973 urðu 25 dauðaslys hér á landi, þar af 8 í Reykjavík. 1979 urðu 27 dauðaslys, þar af 5 í Reykavík, þrátt fyrir að margfalt lengri vegur sé ekinn í þéttbýli. Ekki veit ég til að hér á landi hafi farið fram rannsóknir á slysum með það í huga hvort bílbelti muni hafa komið í veg fyrir slys eða öfugt. Margir halda því fram, og það með réttu, að bílbelti geti bjargað frá dauða í ýmsum tilfellum. Hitt verður líka að viðurkennast að þau geta drepið og það er þess vegna sem ég er á móti því að lögbinda notkun þeirra og að menn séu drepnir með lögum. Gildir þá einu hvort þau gætu bjargað nokkrum fleiri en þau myndu drepa. Á sama tíma og notkun bílbelta yrði lögbundin, yrðu sennilega samþykktar fjölmargar undan- þágur frá skyldunotkun þeirra, t.d. til leigubílstjóra, sendibif- reiðastjóra, vörubifreiðastjóra, lögreglumanna, slökkviliðsmanna o.fl. o.fl. Sérfræðingar segja að bílbelti séu gagnslaus þegar komið er yfir 90 km hraða! Ég vona að þingmenn flýti sér hægt í að lögbinda notkun bílbelta og að þeir litist um og skoði vegi og líti til veðurs í ýmsum skilningi áður en til þess kemur. Nýlega sá ég frétt frá Umferð- arráði í Morgunblaðinu um að samþykkt hafi verið í ráði þessu að mæla með að hvetja til að öryggisbelti í bílum verði lögbund- in. Ályktun Umferðarráðs er í 8 liðum en í engum þessara liða kemur fram að fram hafi farið könnun á notagildi bílbelta hér á landi þegar slys hefur átt sér stað. Um þessar ályktanir er hægt að skrifa langa grein. Ég vil spyrja að lokum hvort hægt sé að setja lög um mál sem ekki hefur verið rannsakað í því landi sem þau eiga að taka gildi í. Frfmerki eftirJÓNAÐAL- STEIN JÓNSSON mundsson fyrir safnið frá 25 ára ríkisstjórnarafmæli Kristjáns konungs X. árið 1937, Sigurður H. Þorsteinsson fyrir forfrí- merkjasafn og skildingamerki og svo Öskjufélagar á Húsavík fyrir frímerki og bréf með stimplum úr Þingeyjarsýslum. Þá gerðist höfundur þessa þáttar svo djarfur að sýna Danmerkur- safn frá 1851—1870 innan um ýmsa danska stórsafnara og hlaut að vonum einungis þátt- tökuskjal fyrir. Hins vegar vegn- aði bók hans íslenzk frímerki í hundrað ár betur, því að hún hlaut gyllt silfur í heiðursdeild. Næsta alþjóðasýning var hald- in í London 6.—14. maí, LON- DON 1980. Þar varð þátttaka okkar hér heima lítil og einungis í bókmenntadeild. Bókin íslenzk frímerki í hundrað ár fékk silfurverðlaun og tímaritið Grúsk bronsverðlaun. Sigurður H. Þorsteinsson hafði ætlað að taka þátt í þessari sýningu, að því er mér hefur verið tjáð, en sama óheppni hvíldi hér yfir honum og mér á INDIA 80: efnið komst ekki til skila. Þá var hin mikla alþjóðasýn- ing Norðmanna, NORWEX 80, í júní. Frá þeirri sýningu hef ég nokkuð sagt áður. Þar fékk bókin íslenzk frímerki í hundrað ár gyllt silfur í bókmenntadeild og verðlisti S.H.Þ. íslenzk frí- merki silfrað brons. Auk þess fengu tveir bæklingar hans um ísl. stimpla bronsverðlaun. Á þessari sýningu var tölustimpla- safn Mooneys, og hlaut hann fyrir silfrað brons. Dagana 24. október til 2. npvember sl. var alþjóðasýning haldin í Buenos Aires í Argent- ínu. Þar hlaut bókin íslenzk frímerki í hundrað ár gyllt silfur og tímaritið Grúsk bronsverð- laun, en annað var ekki sýnt þar af okkar hálfu. Er þá upptalið það, sem mér er kunnugt um þátttöku íslendinga í erlendum frímerkjasýningum á liðnu ári. Verður ekki annað sagt en þetta hafi verið þó nokkurt framlag af okkar hálfu. Á þessu ári verða að sjálf- sögðu margar frímerkjasýn- ingar. NORDIA 81 verður haldin í Helsinki í Finnlandi í maí, og þar verða íslenzkir safnarar ör- ugglega með sýningarefni. Síðar í sama mánuði, eða dagana 22. til 31. maí, verður alþjóðasýning í Vínarborg, WIPA 1981. Að því er ég bezt veit, munu þrír aðilar héðan taka þátt i bókmennta- deild sýningarinnar. Allt mun þetta skýrast betur á næstu vikum, og er því óþarft að fjölyrða frekar um það að sinni. Áhrif gjaldmiðils- breytingarinnar á gildi íslenzkra frimerkja tíl burðargjalds Rétt er að vekja hér í þættin- um athygli manna á síðustu auglýsingu Póst- og símamála- stofnunarinnar, þar sem tekið er fram, að óheimilt sé eftir 30. júní 1981 að nota til burðargjalds eða póststimpla önnur frímerki en þau, sem út hafa verið gefin eftir 1. janúar 1973. Þetta táknar það, að öll eldri frímerki, þar sem mynt er tilgreind í krónum eða aurum, falla úr gildi. Hins vegar geta þeir, sem vilja, notað þessi merki á póstsendingar sínar til júníloka. Eins geta menn fengið þeim skipt á póststöðvum fyrir gildandi frímerki. í fæstum til- fellum mun það borga sig, því að flest eldri merki eru uppseld á pósthúsum og því kornin í hærra verð meðal safnara en nafnverð- inu nemur. Yrði þannig beint tap af því að skipta á þeim og nýjum eða gjaldgengum merkjum póstsins. Ljósm. Eik. Við upphaf viðureignar íslands og Sovétríkjanna. Sitjandi eru liðsstjórar sveitanna. Yzt til vinstri er Ingi R. Jóhannsson og við hlið hans Baturinsky, liðsstjóri Rússanna. Karpov er til hægri á myndinni. Ólympiuskákmótið, 10. umferð: Rússar voru erf iðir móther jar Eftir velgengnina i áttundu og níundu umferðunum varð nú ekki lengur hjá þvi komist, að islenska sveitin mætti einhverj- um af efstu sveitunum. Það kann að hljóma ótrúlega, en eftir niu umferðir á Ólympiu- skákmótinu var íslenska sveitin aðeins einum vinningi á eftir hinni sovésku. Svo fór líka. að andstæðingar okkar i tíundu umferð urðu Rússar, enda var bilið á milli sveitanna öllu breiðara þá. er upp var staðið frá þeirri viðureign. Aðalliðinu var nú teflt fram öðru sinni með Friðrik ólafsson fremstan i flokki. Skák hans við Karpov vakti mikla athygli, ekki fyrst og fremst fyrir það að þar áttust við forseti Alþjóða skáksambandsins og heims- meistarinn, heldur vegna þess að aðeins nokkrum dögum áður hafði Friðrik lagt Karpov að velli á skákmótinu i Buenos Aires. Friðrik - Karpov 0-1 Helgi - Geller 0-1 Jón - Balashov lk-xk Margeir - Kasparov 0-1 Það var snemma greinilegt, að heimsmeistarinn hugði á hefndir og nú tókst honum að færa sér tímaþröng Friðriks í nyt og sigra, öfugt við í Buenos Aires, er Friðrik sneri á hann í eigin tímahraki. Hvítt: Friðrik ólafsson Svart: Anatoly Karpov Enski leikurinn I. c4 - e5,2. Rc3 - Rf6, 3. Rf3 - Rc6, 4. e3 - Bd4, 5. Dc2 - Bxc3, 6. Dxc3 - De7, 7. a3 - a5,8. b3 (Fræðimenn mæla hér með hin- um hvassa leik 8. b4!? og gefa t.d. upp framhaldið 8. — axb4, 9. axb4 - Hxal, 10. Dxal - e4,11. b5 - exf3, 12. bxc6 - fxg2, 13. cxd7+ — Bxd7,14. Bxg2 og hvítur stendur betur. Hætt er þó við, að hér liggi einhvers staðar fiskur undir steini, t.d. 8. — d5, 9. cxd5 - Rxd5,10. Db3 - Rb6.) - d5, 9. d4 - exd4,10. Rxd4 - Rxd4! (Endurbót Karpovs á skák Nei og Tals í Tallin 1977, en þá náði hvítur betri stöðu eftir 10. — Re5,11. cxd5 - Rxd5,12. Dc2 - 0-0,13. Be2.) II. Dxd4 - c5, 12. Db2 - 0-0. 13. cxd5 - Rxd5, 14. Be2 - Bf5,15. (M) - Hfd8, 16. Hel - Rf6,17. f3? (Hvíta staðan verður erfið eftir þennan leik. Staðan var að heita má í jafnvægi eftir 17. Bd2.) 17. - Bd3!, 18. Bdl (Yfirráð svarts yfir d-línunni verða þung á metunum eftir 18. Bxd3 - Hxd3 eða 18. Bd2 - Bxe2,19. Hxe2 - Hd3.) 18. - b5,19. e4 - Rd5! (Þessi riddari á heima á e6.) 20. Bd2 - Rc7, 21. Hcl - Re6, 22. Be3 - Hac8, 23. Be2 - h6, 24. Dd2 - Bxe2.25. Dxe2 - c4, 26. bxc4 - bxc4, 27. Hc3 - Rd4. 28. Dfl?! Skák eftir Margeir Pétursson (Friðrik var nú u.þ.b. að lenda í miklu tímahraki. Bezti mögu- leiki hans var tvímælalaust 28. Bxd4, því nú nær Karpov mjög öflugu frípeði á a-línunni.) 28. - Rb3. 29. Hxc4 - Dxa3, 30. Hxc8 - Hxc8, 31. Da6 - Hc2,32. Da8+ - Kh7, 33. Dd5 (33. e5 bjargaði engu vegna 33. - Db2, 34. f4 - He2!, 35. De4+ - g6, 36. Hdl - Dc3.) 33. - Db2, 34. Dxf7 - Hxg2+, 35. Kfl - Hg6. 36. Hel - Da2! og hvítur gafst upp, því hann ræður ekki við báðar hótanir svarts, 37. - Dg2 og 37. - Rd2+. Mjög heilsteypt skák frá hendi Karpovs, en svo var um tafl- mennsku Friðriks á mótinu, að hann virtist aldrei ná sér á strik og má þar vafalaust kenna því um, að hann gat aldrei snúið sér heill og óskiptur að taflmennsk- unni, því að vandamálin sem hann þurfti að leysa úr á Möltu voru mörg og viðamikil. Geller hélt Helga í járngreip- um alla skákina, en í biðstöðu- rannsóknum fannst mannsfórn sem gaf einhverja möguleika. Þetta virtist koma Geller meira en lítið úr jafnvægi, því strax í öðrum leik eftir bið hugsaði hann sig um í hálfa klukkustund. Rússunum hafði því greinilega yfirsést þessi möguleiki í rann- sóknum sínum. Geller tókst þó að átta sig á stöðunni í tíma og gerði allar jafnteflisvonir okkar að engu. Jón náði eina jafntefli sveitar- innar með því að tefla kóngs- bragð gegn Balashov, sem tók enga áhættu. Eftir mikil upp- skipti var síðan friður saminn. I minn hlut kom að mæta nýjustu von Sovétmanna, Garry Kasparov. Eg var ekki nægjan- lega vel heima í afbrigðfþví sem hann beitti gegn Slavneskri vörn og sá aldrei til sólar. Rússar náðu því að draga verulega úr forskoti Ungverja á okkar kostnað og höfðu nú 27 vinninga á móti 28 vinningum keppinauta sinna. I tíundu um- ferðinni urðu Ungverjar að sætta sig við jafntefli, 2—2, gegn hollensku sveitinni, þrátt fyrir að snemma hafi litið vel út eftir snöggan sigur Sax: Hvitt: Ree (Hollandi) Svart: Sax (Ungverjal.) Benkö-bragð I.d4-Rf6,2.c4 -c5,3.d5- b5, 4. cxb5 — a6, 5. e3 — e6, 6. Rc3 - exd5, 7. Rxd5 - Bb7, 8. e4? (Betra er 8. Rxf6+ - Dxf6, 9. Rf3 - Bd6, 10. Bd2 - Dxb2, 11. Hcl.) 8. - axb5, 9. Bg5 - Be7. 10. Rxe7 - Dxe7, 11. 13 - 0-0, 12. Bxb5 - d5,13. Re2 - dxe4,14. fxe4 - De5, 15. Dcl - Rxe4, 16. BÍ4 - De6. 17. 0-0 - Rc6, 18. Bc4 - Dg6,19. Rg3 - Rd4. (Hvítur hefur að vísu mjög erfiða stöðu vegna hinna ógnvekjandi riddara á miðborð- inu, en næsti leikur hans kostar heilan mann.) 1 Jk. WM Wfa m m 1 i /T\ & 20. Bd3? - Rxg3 og hvítur gafst upp, því að 21. Bxg6 er svarað með Rge2+. Þessi sigur dugði þó ekki til, því að Portisch og Timman gerðu jafntefli, svo og Ribli og Sosonko á meðan Farago tapaði fyrir Langeweg.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.