Morgunblaðið - 03.02.1981, Blaðsíða 10

10
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 3. FEBRÚAR 1981
Vald Paulsen
Suöurlandsbraut 10,
sírni 86499.
Lóðbyssur
Lóðboltar
Tangir
í úrvali
Nicholso
Málbönd
Lufkin
Ódýr topp-
lyklasett
í úrvali
29922
Bújörö óskast
Skipti koma til greina á einbýl-
ishúsi á stór-Reykjavíkursvæð-
inu.
As fasteignasalan
^Skálafell
MJÓUHLIO 2 (VIO MIKLATORG)
Sölustj. Valur Magnússon
Vióskiptafr. Brynjólfur Bjarkan
KRUMMAHÓLAR
Mjög góö 4ra herb. íbúð. 3
svefnherbergi.
STELKSHÓLAR
3ja herb. íbúö á 3. hæö.
ÁSBRAUT, KÓP.
4ra herb. íbúö á 3. hæö.
VESTURGATA
3ja herb. íbúö á efri hæö, ca. 90
fm.
KLEPPSVEGUR
3ja til 4ra herb. íbúö á 3. hæö,
ca. 105 ferm.
HLAÐBREKKA, KÓP.
3ja herb. íbúö á 1. hæö ca. 90
ferm.
RAÐHUSí GARÐABÆ
Raöhús á tveim hæöum ca. 200
ferm. Bílskúr 48 ferm fylgir.
MOSFELLSSVEIT
RISHÆÐ
3ja herb. rishæö ca. 80 ferm í
timburhúsi.
í HLÍÐUNUM
6 herb. íbúö á jaröhæö ca. 136
ferm. 4 svefnherb.
SELTJARNARNES
FOKHELT RAÐHUS
Rúmlega fokhelt raöhús á tveim
hæöum. Verö 650 þús.
NJÁLSGATA
3ja herb. íbúö á efri hæö ca. 65
ferm.
LAUFÁSVEGUR
2ja og 3ja herb. íbúöir í risi. Má
sameina í eina íbúö.
ÁLFTAHÓLAR
4ra herb. íbúð 117 fm. Bílskúr
fylgir. Verö 520 þús.
HVERFISGATA
Efri hæö og ris, 3ja herb. íbúöir
uppi og niðri.
VESTURBERG
4ra—5 herb. íbúö á 3. hæö.
Verö 400 þús.
Vantar á
söluskrá
sórhæóir, einbýlishús,
raöhús, 2ja, 3ja og 4ra
herb. íbúðir á Reykja-
víkursvæóinu, Kópavogi
og Hafnarfiröi.
Pétur Gunnlaugsson. lögfr
Laugavegi 24.
slmar 28370 og 28040.
ÞÚ AUGLÝSIR UM
ALLT LAND ÞEGAR
ÞÚ AUGLÝSIR í
MORGUNBLAÐINU
Ótemjan
LeikfélaK Reykjavíkur
Nafn á frummáli: The Taming of the Shrew
Höf.: William Shakespeare.
býðing: Helgi Hálfdanarson.
Forleikur o» eftirleikur: Böðvar Guðmundsson.
Lýsing: Daniel Williamsson.
Tónlist: EííKert Þorleifsson.
Búninjfar: Una Collins.
Leikmynd: Steinþór SÍKurðsson.
Leikstjórn: Þórhildur Þorleifsdóttir.
1623 gáfu Heminge og Condell í
The King’s Men Company út
leikverk Shakespeare. Þar skiptu
þeir verkunum í kómedíur, sögu-
leg verk, tragedíur. Er verk þeirra
að sönnu ómetanlegt en þeim
láðist eitt, þess er nefnilega ekki
getið hvenær verkin voru samin.
Síðan hafa vísir menn á sviði
textarýni, sagnfræði, handrita-
fræði og af fleiri básum fræði-
mennsku dundað sér við að raða
verkum Shakespeare í tímaröð.
Skilst hinum vísu mönnum að
meistarinn hafi samið Skassið
tamið upp úr 1590 sem þýðir að
höfundur var þá ungur maður á
uppleið. Hvers vegna að rifja
þetta upp hér. Ástæðan er sú að ég
tel að aldur og staða höfundar
þegar hann samdi Sneglu skipti
miklu þegar ákveðið er hvernig
beri að túlka verkið.
hvort til að sjá hrylling sambæri-
legan við þann sem fyrrgreindir
staðir buðu uppá, til að gráta yfir
ástarveilum og harmleikjum eða
hlæja sig máttlausa yfir sprell-
fyndnum kómedíum. Varla til að
velta fyrir sér þjóðfélagsvanda-
málum eins og margir virðast nú
álíta. Ég held að minnsta kosti að
ungur leikritahöfundur sem starf-
aði við þessar aðstæður hafi varla
haft í huga að semja fyndna
ádeilu, einhvers konar dulbúna
umræðu um „stöðu konunnar".
Miklu fremur verið að fullnægja
eftirspurn eftir hlátri.
Þeir Leikfélagsmenn virðast
hafa áttað sig fullkomlega á þessu
markmiði höfundar og þar með
þeim tíðaranda sem verkið var
ritað í. Snegla tamin er hjá þeim
Shakespeare er á þessu stigi að
þreifa fyrir sér á listabrautinni,
hann hefir færst mikið í fang í
sögulegum leikritum og hyggst nú
sanna getu sína sem kímileikja-
skáld. Það skiptir hinn unga
höfund miklu að verða vinsæli og
styrkja þar með stöðu sína í
leikhússheimi Lundúnaborgar. En
á þeim tíma er baráttan þar
feikihörð. Ibúar borgarinnar voru
um 200.000 en leikhúsin sennilega
sjö; fimm almenningsleikhús og
tvö einkaleikhús. Hvert þessara
leikhúsa tók um 2000 manns í
sæti, svo einhver þurfti aðsóknin
að vera. Plús að á þeim tíma var
hverskyns at, (hanaat, bjarndýra-
at) sett á svipaðan stall og leik-
húsið hvað varðaði skemmtun, að
maður tali ekki um opinberar
pyntingar og aftökur. Menn fóru á
þessum tíma í leikhúsið annað
Lelkllst
eftir ÓLAF M.
JÓHANNESSON
hreinræktuð kómedía (smá
Brechtískur komplex í upphafs-
atriði) með töluverðu sprelli, sem
leiðist máski fulloft út í hjákátleg-
ar leikfimiæfingar sem ég held að
verði að skrifast á kostnað leik-
stjórans. Þessi mikla áhersla á
hopp og hí kemur dálítið niður á
textanum. Hraðinn verður of mik-
ill stundum og við náum ekki nógu
vel orðaleikjum meistarans. En
hvað skal gera? Hvernig á að lífga
upp svo gamalt spé? Fíflalæti
innan vissra marka eru hér alveg
nauðsynleg, þó ekki nema vegna
eðlis leiksins. En fíflalæti geta
bæði verið fyndin og fúl. Sumum
finnst brjálæðislega fyndið að sjá
mann detta á rassinn, öðrum ekki.
Ég held að til þess að menn
njóti verulega skopleiks þurfi að
fara þar saman; spenna mynduð
af kostulegri atburðarás, smellinn
texti og rett látbragð. Mér fannst
skorta þessa spennu í sýningu L.R.
þrátt fyrir frábæran kraft leikar-
anna. Þeir megna ekki að lyfta
upp texta sem einhvernveginn er
rykfallinn og bragðdaufur í eyrum
okkar í dag. Þýðing Helga er
stórkostleg að vanda en það vant-
ar púðrið, mætti hér á einhvern
hátt vera grófari. Þá er ég ekki frá
því að leikstjórinn hefði mátt gefa
leikurunum leyfi í samræmi við
hefð Elísabetartímans til að
leggja dálítið frá eigin brjósti út
af textanum. Það er varla meiri
djörfung en skella Stetson-
stresstösku og kókflösku inn í
leikinn. Ég tel að hér sé mjög
gagnlegt að bera saman til dæmis
Ofvitann og Sneglu. í Ofvitanum
þurftu leikararnir lítið annað að
gera en lesa upp textann og allir
veltust um. í ótemjunni fellur
textinn á hinni beittu ljá tímans
sem allt megnar að rótskera að
lokum.
Eins og menn sjá hlýtur það
verkefni sem hér blasir við leikur-
um L.R. í Ótemjunni að vera
býsna erfitt. En þar koma þeir á
óvart. Það er eins og ferskur blær
fari um sviðið (ekki áhorfenda-
pallana, hvílík loftræsting) svo
eldhressir eru þeir.
Þorsteinn Gunnarsson leikur
Petrúsíó, aðalsmann frá Verónu,
biðil Katrínar hinnar miklu
ótemju. Svo mikill kraftur var í
Þorsteini þetta kvöld að skassið,
sem Lilja Guðrún Þorvaldsdóttir
leikur all lipurlega, hvarf næstum
í skuggann og varð að smjöri í
lokin eins og vera ber. Bjanka
yngri systur Sneglunnar leikur
Lilja Þórisdóttir með dálítið yfir-
drifnu látbagði sem er fullkom-
lega í samræmi við hefð, en virkar
hér eins og stílbrot. Jón Sigur-
björnsson er hann sjálfur í hlut-
verki föður þeirra systra, Ragn-
heiður Steindórs er ósköp nota-
legur aðalsmaður sem skiptir
skemmtiiega um gervi. Sömuleiðis
er Guðmundur Pálsson kostulegur
í hliðstæðum hamskiptum, Karl
Guðmunds kemur manni ætíð í
gott skap, Jón Hjartarson vex
hægt og bítandi með hverju hlut-
Merkileg matreiðslubók
ÁRIÐ 1979 kom út merkileg
matreiðslubók i Englandi, North
Atlantic Seafood, eftir Álan
Davidson. Á siðasta ári kom
bókin svo sem pappirskilja hjá
Penguin.
Höfundurinn starfaði í brezku
utanríkisþjónustunni um margra
ára skeið og ferðaðist vítt og
breitt um heiminn. Hann hefur
augljóslega haft mikinn áhuga á
fiski og fiskréttum og öllu sjávar-
meti, því hann hefur þegar gefið
út bækur um fisk og fiskrétti í
Laos, þar sem hann var síðast
sendiherra, í Suðaustur-Asíu, við
Miðjarðarhafið og nú síðast bók
um Atlantshafsfiska. Allt þykja
þetta merkar bækur, bæði fræð-
andi, spennandi og nýstárlegar.
Það er vissulega ekki úr vegi að
benda á bókina um Atlantshafs-
fiska hér, því á henni er margt að
græða fyrir okkur íslendinga, þar
sem minnzt er á marga kunna og
lítt kunna fiska og hvernig megi
nýta þá.
Bókin skiptist í tvo hluta. Á
eftir inngangi, sem fjallar um
Norður-Atlantshafið ásamt korti
af því, tekur við kafli um fiska,
sem búa á þessu svæði. En David-
son lætur ekki staðar numið við
fiska, því hann ræðir einnig um
skeldýr, og nefnir þangtegundir.
Og skeldýrin eru fleiri en rækju-
og humartegundir, því þar eru
nefndar kuðungaskelja- og
krabbategundir auk ígulkerja. Og
allt er þetta prýðilega ætt. Fjallað
er um hverja tegund sérstaklega,
útlitslýsing, heimkynni, sérkenni,
hvernig tegundin bragðist og
hvernig hún er helzt notuð. Auk
þess stingur hann upp á heppi-
legum uppskriftum. Einnig telur
hann upp nöfn tegundanna á þeim
tungumálum, þar sem þeim hefur
verið gefið nafn.
Þessi kafli er spennandi aflestr-
ar, því þar má glögglega sjá að það
er fleira gott úr sjónum en
þorskur og ýsa. Loðna, lýr, lýsa,
langa, keila, litla brosma og guð-
lax, allir eru þessir fiskar nefndir
sem góðir matfiskar, og margir
fleiri. Kuðungarnir fjörudoppa og
beitukóngur eru góðgæti að
ógleymdum ígulkerjum.
í seinni hluta bókarinnar eru
svo uppskriftir frá Atlants-
hafsströndum. Uppskriftirnar eru
frá Portúgal, Spáni, Frakklandi,
Belgíu, Hollandi, Þýzkalandi, Pól-
landi, Rússlandi og Eystrasalts-
löndunum, Finnlandi, Svíþjóð,
Noregi, Danmörku, íslandi, Fær-
eyjum, Grænlandi, Kanada, Aust-
urströnd Bandaríkjanna, Skot-
landi, Englandi, Wales, írlandi,
Orkneyjum og Hjaltiandi. Þið
getið því rétt ímyndað ykkur að
það er af mörgu að taka og að
uppskriftirnar eru ótrúlega fjöl-
breytilegar. Þær eru bæði hefð-
bundnar og þjóðlegar, en einnig
nýstárlegar. Davidson hefur safn-
að uppskriftunum á ferðalögum,
en einnig skrifazt á við ýmsa.
Hann kom m.a. hingað og nefnir
til íslenzku ráðgjafa sína.
Þarna er að finna girnilegar
uppskriftir að fisksúpum, fisk-
pæum, söltuðum fiski, þurrkuðum
og alls konar tegundum. Höfund-
urinn nefnir hvaða fisk er heppi-
legt að nota, en einnig hvað hægt
er að nota í staðinn ef sá fæst
ekki. M.a. þess vegna er bókin svo
notadrjúg. Og svo er fjölbreytnin,
eins og nærri má geta þegar leitað
er fanga svo víða. Nöfnin á
sjávardýrunum og réttunum eru á
viðkomandi málum, og það setur
skemmtilegan svip á bókina. En
það er líka nokkur vandi að fara
þannig að, því málin eru höfundin-
um ekki öll jafn töm. Það hefur
slæðst inn slangur af villum, sem
ljóst er t.d. af íslenzkum heitum.
Þetta rýrir auðvitað ekki gildi
bókarinnar, en er óneitanlega ekki
til bóta.
Það er óhætt að mæla með
þessari óvenjulegu og yfirgrips-
miklu bók, sem á vissulega mikið
og brýnt erindi til okkar íslend-
inga. Þarna er kærkomið tækifæri
til að læra að nota fleiri fiskteg-
undir og læra að matreiða fisk á
ótrúlega fjölbreytilegan hátt.
Þetta minnir okkur enn einu sinni
á, að fiskur á erindi á matborðið
mörgum sinnum í viku. En það
minnir okkur einnig á, að betur
má ef duga skal í fisksölumálum
innanlands, því það væri óskandi
að sjá fleiri tegundir á boðstólum.
Davidson sannfærir lesendur sína
um að þeir fara mikils á mis að
eiga ekki kost á að reyna hinar
ýmsu tegundir.
SD
-
I