Morgunblaðið - 03.02.1981, Side 21

MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 3. FEBRÚAR 1981
29
borvaldur
Garðar:
Ein blekking
býður
annarri heim.
Hallgrímssonar 1978. Aðdrag-
andinn væri meira að segja sá
sami: fyrst samningar við BSRB,
síðan samningar við ASÍ og loks
bráðabirgðalög er tækju ávinn-
inga kjarasamninganna til baka.
Það er skondið að bera saman
stöðu Alþýðubandalagsins, orð og
afstöðu 1978 og nú.
Kjartan sagði millifærsluna
viðurkenningu á fölsun gengisins.
Menn myndu birgja sig upp af
innfluttri vöru í þessu hléi, sem
þýddi aukinn innflutning, verri
gjaldeyrís- og viðskiptastöðu út á
við. Gunnar Thoroddsen hefði í
eina tíð talið það mesta afrek
viðreisnarstjórnarínnar 1959—
1971 að afnema millifærslukerfið.
Einnig afstaða hans væri breytt.
Og hvar á að taka millifærslu-
fjármagnið: með sköttun, með
erlendum lánum? í þessu efni
fljúga hnútur milli stjórnaraðila,
einkum Pramsóknarflokks og Al-
þýðubandalags. Onnur og þriðja
grein, um vaxtamál, stangast á,
og engin tilraun er gerð til að
skýra framkvæmd boðaðra inn-
lánsvaxtahækkunar og útláns-
vaxtalækkunar. Lagaákvæðið um
frestun framkvæmda er eins opið
og loðið og verða má. Nauðsyn-
legt er að stokka upp kerfið,
samhæfa aðgerðir, ef árangur á
að nást. Við munum flytja breyt-
ingartillögur og við frumvarpið í
nefnd, alþýðuflokksmenn, og
greiða atkvæði gegn því, ef ekki
nást fram eðlilegar breytingar.
Eiður
Guðnason:
Frumvarpið
ófullburða.
Þá væri fyrirheitið um skatta-
lækkun lítt marktækt, sérstak-
lega í ljósi þeirra miklu skatta-
hækkana sem fælust í fjárlögum
ársins 1981. Hér virðist um hrein-
ar skammtímaaðgerðir að ræða.
Framhaldsaðgerða er þörf. Ekki
er vitað, hvort þær sjá dagsins
ljós fyrir þinglok eða koma í
nýjum bráðabirgðalögum þegar
þingmenn hafa verið sendir heim.
Salóme minnti á niðurtalning-
una, sem framkvæma átti í
áföngum. Eitthvað hafa teljar-
arnir ruglazt í rýminu, því að í
staðinn fyrir að telja niður er
engu líkara en þeir hafi talið upp.
Salóme vitnaði til orðanna:
Vilji er allt sem þarf. Fram-
kvæmd viljans skipti þó mestu.
Stjórnarandstaða Sjálfstæðis-
flokksins muni láta reyna á
þennan vilja í þingnefnd með
breytingartillögum, sem þar
verði lagðar fram. Nú reynir á
hvort vilji er fyrir hendi innan
ríkisstjórnarinnar til breiðari
samstöðu um efnahagsráðstafan-
ir.
Samþykktir
BSRB og ASÍ
Karl Steinar Guðnason (A)
sagði verðbólgu hafa verið marg-
falda en kaupmátt launa að sama
skapi minni hér á landi en í
nágrannalöndum. Þau bráða-
birgðalög, sem hér væru til um-
ræðu, breyttu þar litlu um, nema
til lækkunar verðbóta á laun.
Gripið er til hliðstæðra ráðstaf-
ana og 1978, þó verr sé búið að
láglaunafólki nú en þá. sbr. lág-
launabætur, hækkun ellilauna og
lækkun vörugjalds 1978. Engu er
líkara en umskiptingar séu nú í
ráðherrastólum Alþýðubanda-
lagsins — miðað við afstöðu þess
1978, orð og athafnir.
Karl Steinar las upp sam-
þykktir ASÍ og BSRB og taldi
tortryggni gæta hjá báðum um
framvindu þessara mála. Fá
þessir aðilar, sem lofað var sam-
ráði, að taka þátt í stefnumótun
um framhald aðgerða 1981, hvern
veg kaupmáttur verði tryggður,
eins og lofað er? Eða fara kjara-
skerðingarpostularnir einförum
síðar á árinu sem í upphafi þess?
Karl Steinar las upp úr grein
Svavars Gestssonar frá fyrri tíð
þar sem hann segir það aldrei
hafa verið hina sterku hlið Gunn-
ars Thoroddsen að standa við
gefin loforð.
Þá minnti Karl Steinar á yfir-
lýsingar Alþýðuflokksins, um
gjörbreytta efnahagsstefnu í
samráði við launþegasamtökin.
Ekkert samhengi
við gjaldmiðils-
breytinguna
Þorvaidur Garðar Kristjáns-
son (S) gerði sérstaklega að
umræðuefni þá yfirlýsingu ríkis-
stjórnarinnar, að bráðabirgðalög-
in væru sett í tilefni af gjaldmið-
ilsbreytingunni nú um áramótin
og vitnaði í orð forsætisráðherra
í þessu tilefni. Hann sagði alla
hafa verið sammála um yfirlýst-
an tilgang með gjaldmiðilsbreyt-
ingunni, þ.e. að draga úr þeim
verðbólguhugsunarhætti, sem sí-
lækkandi verðmæti íslenzku
krónunnar hefur valdið með því
að grafa undan virðingu fyrir
peningum og áhuga manna á því
að hamla gegn verðbólgunni.
Þá rakti Þorvaldur umræður
sem voru í nóv. sl. og minnti á að
menn voru þá á sama máli um að
ekki lægi fyrir heildarstefnumót-
un sem væri undirstaða þess að
gjaldmiðilsbreytingin næði til-
gangi sínum, og sagði síðar í
ræðu sinni: „Það er algerlega
augljóst mál, að í þessu frum-
varpi felst ekki nein stefnumótun
eða heildarstefna til grundvallar
gjaldmiðilsbreytingu. í sannleika
sagt hefði mátt setja slík bráða-
birgðalög, hvort sem um nokkra
gjaldmiðilsbreytingu hefði verið
að ræða eða ekki ... En það
alvarlega við setningu bráða-
birgðalaganna er sú staðreynd,
að því' skuli vera haldið fram af
ríkisstjórninni, að með þessum
lögum sé verið að gera nauðsyn-
legar ráðstafanir í sambandi við
gjaldmiðilsbreytinguna. Slíkt er
blekking ein, og ein blekking
býður annarri heim.“
Þorvaldur rakti einnig í ræðu
sinni efnislega einstök ákvæði
frumvarpsins og sagði ráðstafan-
irnar eingöngu skammtímaráð-
stafanir og sagði þær myndu
þegar til lengdar léti auka á
glundroða og óvissu í efnahagsm-
álum.
Hefur Inn-
kaupastofnunin
ekki staðið
sig sem skyldi?
Eiður Guðnason (A) rakti
nokkuð umræður og fyrirspurnir
á Alþingi á jólaföstu um fyrir-
hugaðar efnahagsráðstafanir þá.
Hann sagði bráðabirgðalögin
ekki einu sinni bráðabirgðabjörg-
un og rakti nokkur atriði þeirra.
Þá bar hann fram fyrirspurnir til
forsætisráðherra og spurði m.a
hvenær viðræður yrðu hafnar við
fulltrúa vinnumarkaðarins, hvað
ríkisstjórnin ætlaði að gera í
vaxtamáium 1. marz, hvernig
breyta ætti skammtímalánum
húsbyggjenda og spurði síðan
hvort ekki væri starfandi Inn-
kaupastofnun ríkisins og hver
meiningin væri þá með yfirlýs-
ingum um að stuðla ætti að
innkaupum í stórum til, hvort
Innkaupastofnunin hefði ekki
staðið sig sem skyldi.
Eiður fjallaði einnig nokkuð
um skoðanakannanir Dagblaðs-
ins sem hann sagði vera yfirlýst
stuðningsblað þessarar ríkis-
stjórnar . „Þær eru vart mark-
tækar" sagði hann. Má segja að
sá tími, sem valinn er til að
gangast fyrir slíkri könnun komi
ríkisstjórninni vel, því
bráðabirgðalögin höfðu þá verið
gefin út, en umræður á Alþingi
og afgreiðsla málsins þar ekki
hafin“. Eiður lauk máli sínu með
því að segja að frumvarp þetta
væri ófullburða og miðaði ein-
göngu að því að tryggja núver-
andi ríkisstjórn og ráðherrum
áframhaldandi setu.
Stefnt skal að, og
í undirbúningi
Gunnar Thoroddsen forsætis-
ráðherra tók því næst til máls.
Hann sagði sína skoðun, að 1.
marz bæri að halda 1% vöxtum
og fullri verðtryggingu. Þá svar-
aði hann fyrirspurnum frá Kjart-
ani Jóhannssyni og sagðist telja
það dirfsku af hans hendi að líkja
ráðstöfununum við uppbótakerfið
sem afnumið var 1960. Þá sagði
hann að skv. nýjum upplýsingum
Þjóðhagsstofnunar væri hagnað-
ur af sjávarútveginum um þessi
mánaðarmót 8 Vz%, en hefði verið
5Vi% um áramót. Þá svaraði
hann fyrirspurn frá Eiði Guðna-
syni og sagði viðræður við.aðila
vinnumarkaðarins í undirbúningi
og myndu þær fara í gang
fljótlega. Um vaxtalækkun sagði
hann að stefnt yrði að vaxtalækk-
un 1. marz, en tillögur frá
Seðlabankanum sem borist hefðu
fjölluðu aðeins um verðtryggða
reikninga. „Það tekur tíma að
afla upplýsinga um stöðu
skammtímalána húsbyggjenda en
nú þegar er sú söfnun hafin hjá
bönkum og lánastofnunum" svar-
aði hann fyrirspurn um aðgerðir í
þeim efnum. Um innkaup í stór-
um stíl og ummæli Eiðs Guðna-
sonar um að það væri glamur eitt
sagði ráðherrann að vitað væri að
unnt sé að gera innkaup í stórum
stíl og innkaupum til landsins
væri ekki alltaf hagað á sem
hagkvæmastan hátt. Þar kæmi
inn í núverandi álagningarprós-
enta o.fl.
Kjartan Jóhannsson (S) las
upp úr efnahagsáætlun ríkis-
stjórnarinnar og sagðist telja að
gengið væri út frá því að geng-
isskráning yrði röng. Er Kjartan
lauk máli sínu og gekk úr ræðu-
stól varpaði forsætisráðherra til
hans eftirfarandi spurningu:
„Telur háttvirtur þingmaður að
gengið sé rangt skráð núna?“
Kjartan svaraði: „Ég var ekki að
leggja á það mat, aðeins að túlka
stefnu ríkisstjórnarinnar.“
I lok umræðnanna síðdegis í
gær tók Eyjólfur Konráð á ný til
máls og gerði að umtalsefni
lélega mætingu stórnarliða á
fundum Ed. þann daginn. Hann
þakkaði einnig tilraunir forsætis-
ráðherra til svara. Eiður Guðna-
son tók síðastur til máls og tók
undir orð Eyjólfs og benti á að
forsætisráðherra hefði aldrei
svarað nema hluta af spurning-
um hans.
Var síðan gengið til atkvæða
um frumvarpið og samþykkt með
16 shlj. atkv. að vísa málinu til 2.
umr. og jafnmörgum atkv. að vísa
því til fjárhags- og viðskipta-
nefndar Ed.
Reynir á viljann
til samstarfs
Salomr Þorkelsdóttir (S)
minnti á tilraunir Geirs Hall-
grímssonar, formanns Sjálfstæð-
isflokksins, til myndunar þjóð-
stjóraar í desembermánuði sl., til
að ná sem breiðustum samstöðu-
ramma um nauðsynlegar efna-
hagsaðgerðir.
Salóme sagði sjálfstæðismenn
geta tekið heilshugar undir þau
markmið að draga úr víxlverkun-
um verðlags og launa, hemja
verðbólgu og skapa forsendur
fyrír stöðugu gengi. En það
frumvarp, sem hér væri til um-
fjöllunar, fæli í sér ýmis atriði,
sem væru athugunarverð.
Akvæðið um verðstöðvun væri
Ld. vart marktækt með hliðsjón
af tíu ára reynslu, þar sem
ríkisvaldið úthlutaði verðhækk-
unum eftir geðj ótta. Kaupskerð-
ingarákvæði laganna væru og
íhugunarverð, ekki sízt fyrir af-
stöðu málsvara ríkisstjórnarinn-
ar í verkalýðsforystunni. Blekið
væri varla þornað á samningum
BSRB og ASÍ þegar þeir væru
ógiltir með þessari vísitöluskerð-
ingu. Hinsvegar vantaði sam-
bærilega tryggingu varðandi hag
hinna lægst launuðu og áður
hefðu fylgt verðbótabreytingu.
SVEFNHG
í geysimiklu
úrvali
Einnig geysigott úrval
af alls konar húsgögn-
um af ýmsum geröum.
KM-
húsgögn,
Langholtsvegi 111,
sími 37010 - 37144.