Morgunblaðið - 22.05.1984, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 22.05.1984, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIDJUDAGUR 22. MAÍ 1984 Reglur um eiturúðun í görðum HOLLUSTUVERND ríkisins hefur nýlega sent frá sér reglur um garða- úðun, með staðfestingu Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytisins. MiiV ast reglurnar við úðun með efnum og efnasamsetningum í X og A-hætt- uflokkum, en þau efni geta verið banvæn og má ekki kaupa þau eða meðhöndla nema með sérstöku leyfí eiturefnanefndar. Þurfa þeir sem stunda garðaúðun að hafa til þess leyfí Hollustuverndar ríkisins, um- sögn eiturefnanefndar og viðurkenn- ingu heiibrigðiseftirlits viðkomandi sveitarfélags á tækjabúnaði og varn- armiðum sem umsækjandi hyggst nota við úðunina. VARÍIÐ - EITUREFNI Um flutning eiturefna segir í reglunum, að þegar slík efni séu flutt á milli staða í magni sem nemur 1 lítra eða meiru af óþynntri lausn, sé skilyrði að tankur sé tryggilega festur á flutningstækið, að minnst 25 sm bil sé á milli útjaðars tanksins og útjaðars flutningstækis. Þá skulu óþynnt eiturefni, ásamt áhöldum, vera geymd í læstum skáp á vel vörðum stað í flutningstækinu, en lok tanks vera það sterkt og þétt að tankurinn þoli að velta á hlið- ina, án þess að úr honum leki. Þétt skilrúm sé á milli tanks og stjórn- húss og flutningstækið vera greinilega merkt með orðunum „Varúð - Eiturefni" utan á bifreið- inni, þannig að vel megi lesa staf- ina úr fjarlægð. UPPLÝSINGAR Á VARNARMIÐUM Um varnarmiða segir, að áður en úðun hefjist skuli varnarmiðar settir upp á áberandi stoðum við alla innganga og stíga á því svæði sem úða skal. Skulu miðarnir vera þannig gerðir að regn eyðileggi ekki lesmálið, minnst 21x14,5 sm StykkishólmuK Minna af mink í eyjunum Siykkishóimi. 14. mii. VORIÐ er komið og grundirnar gróa. Gróðri hefir farið fram mjög nú það sem af er maí. Þótt tvær frostnætur hafí verið, hefír það ekki sakað. Snjór er þó mikill enn í fjöllum, en allir yegir auðir ©g eru teknir að jafna sig. Aæll- unarbíllinn er á eðlilegum tíma og samgöngur í besta lagi. Baldur hefir þegar hafíð sumaráætlun. Ot í eyjar er farið til að gá að hreiðrum og tína egg. Það setur allt- af svip á þennan árstíma. Trillubát- ar hafa verið lagfærðir og grá- sleppuveiði í fullum gangi og þeir sem ég hefi hitt að máli eru ánægðir með veiðina og telja hana með mesta móti. Ég hefi átt tal við nokkra „eyja- menn". Þar er einnig verið að leita að mink. En flestir telja að minna sé um hann í eyjum en áður og telja að það komi af frostlitlum vetri en snjómiklum. Sem sagt. Allir eru að búa sig út í vorið og sumarið. Árni Leiðrétting í FRÉTT í Morgunblaðinu á sunnudag um doktorsvörn Garð- ars Viborg misritaðist nafn hans. Hlutaðeigendur eru beðnir afsök- unar á þessum mistökum. að stærð, með ljósum grunni og rauðum bókstöfum. Það sem koma skal fram á merkimiðunum er, „Hætta", yfirskrift með stóru letri, verslunarheiti þess efnis sem úðað er með og heiti virkra efna sem það inniheldur. Nafn móteit- urs. Tímasetning og dagsetning úðunar og það hversu lengi garð- urínn skuli lokaður allri annarri umferð en bráðnauðsynlegri. Þá skal gefa upp nafn, heimilisfang og síma þess sem framkvæmir úð- unina. ÞÖRF A UÐUN METIN Um framkvæmd úðunar segir: „Áður en úðun er framkvæmd skal leyfishafi meta þörfína fyrir úðun. Telji hann ekki þörf á úðun eða einungis þörf á úðun einstakra trjáa og runna, ber hinum að upp- lýsa garðeiganda um það. Áður en úðun hefst skal meta hættuna á því, að úðinn berist annað, en honum er ætlað. Glugg- ar skulu vera lokaðir og þvottur má ekki vera á snúrum. Barna- vagna og laus leikföng skal setja á óhulta staði. Taka skal fullt tillit til nágrannagarða og umferðar fólks um gangstéttir. ÚÐI FALLI EKKI Á MAT- JURTIR OG LEIKTÆKI Einungis skal úða þegar veður er nægjanlega kyrrt til þess að tryggt sé, að sem minnstur úði berist út fyrir garðinn. Sérstak- iega skal gætt að því að úðinn falli ekki á matjurtir eða leiktæki barna. Við blöndun efnisins skal fara eftir þeim fyrirmælum, er koma fram á merkimiða. Óheimilt er að nota sterkari blöndu, en þar er mælt fyrir um. SÉRSTAKUR MAÐUR GÆTI TANKS Þegar tankur með úðunarvökva stendur í meira en 10 metra fjar- lægð frá þeim, er úðar, skal hafður maður til að gæta tanksins. Skal hann sjá til þess að engir óvið- komandi komi í námunda við tankinn og garðinn, meðan á úðun stendur. Að afloknu dagsverki skal ganga tryggilega frá tækjum og eiturefnum. Skulu þau geymd í læstu geymsluhúsnæði, þegar þau eru ekki í notkun. Ef ekki er unnt að geymá tækjabúnaðinn innan- dyra, skulu lokar og slöngur hafð- ar í læstum skáp, þannig að óvið- komandi geti ekki komist í snert- ingu við eiturefnin." Þá eru ennfremur í reglunum greinar um geymslu efna, förgun íláta og losun úðunarvökva og er heilbrigðisnefndum á hverjum stað gert að hafa eftirlit með geymslu leyfishafa, en eiturefna- nefnd tilkynnir hlutaðeigandi heilbrigðisnefndum nöfn og heim- ilisföng þeirra er leyfin hafa. Seg- ir að tæmd ílát, önnur en eiturúð- unarbrúsann, skuli brenna við mikinn hita og helst grafa öskuna í jörð. Bannað er að endurnota tæmd ílát. Um viðurlög gegn broti á reglunum segir, að um mál sem kunna að rísa vegna brota á regl- unum verði farið með að hætti opinberra mála og um refsingar fari samkvæmt 23. gr. laga nr.85/1968 um eiturefni og hættu- leg efni. Bæklingur um skordýravarnir, eiturúðun og aðrar aðferðir VIÐ SKERUM á lífkeðjuna með ómarkvissri skordýraeitrun. Við þóggum niður í fuglasöngnum, kom- um í veg fyrir að blóm frjðvgist og stuðlum að myndun nýrra óvæginna skordýrategunda, ef við þolum ekki að sjá „pöddu" í görðum okkar. Svo segir m.a. í bæklingnum »Um skordýravarnir, eiturúðun og aðrar aðferðir" sem dreift var um síðustu helgi á stór-Reykjavík- ursvæðinu. Bæklingurinn er gef- inn út af Heilbrigðisráði, Um- hverfismálaráði Reykjavíkur, Mossfellshrepps og Náttúruvernd- arnefndum Bessastaðahrepps, Garðabæjar, Hafnarfjarðar, Kópavogs og Seltjarnarness í því skyni að fræða fólk um skordýra- varnir í görðum, bæði hvað varðar val á trjátegundum og eiturúðun. Hafði Kristín Þorkelsdóttir um- sjón með útgáfunni, en ráðgjöf við gerð bæklingsins veittu þeir Jón Gunnar Ottóson, skordýrafræð- ingur og Hafliði Jónsson, garð- yrkjustjóri. í bæklingnum segir að flestir garðar á höfuðborgarsvæðinu hafi á undanförnum 10 árum a.m.k. verðir eiturúðaðir á hverju vori, án tillits til hvort þess sé þörf, en eiturúðun beinist helst gegn lirf- um þriggja fíðrildategunda, Haustfeta, Víðfeta og Skógvefara, sem leggjast aðeins á ákveðnar trjátegundir. Þá er bent á að flest þeirra efna sem notuð eru hér við úðun séu ósérhæfð, en þau efni skaða öll dýr sem nota efnið acetýlocholin til að flytja boð á milli tauga- fruma, s.s. öll hryggdýr, þar með talinn maðurinn, öll skordýr og ýmis smádýr. En ósérhæfð eitur- efni eru ekki öil að sama skapi sterk. Parathion (söluheiti m.a. Egodan og Bladan), það ósérhæfða eiturefni sem lang mest er notað við garðaúðun hériendis, er til að mynda mjög sterkt og um 1300 sinnum hættulegra en Malathion, sem notað er f nágrannalöndun- um. í bæklingnum er trjátegundum skipað í fimm flokka, A, B, C, D og E, eftir því hve mikilar varúðar- ráðstafanir þarf til að verja trén. Þannig eru í A-flokki tré, eins og greni, fura, lerki, þinur, alaskaösp, gjávfðir, gullregn og fleiri, sem engar aðgerðir þurfa, I B-flokki eru tilgreind þau tré sem auðvelt er að verja fyrir fiðrildalifru með því að setja þar til gerða lfmborða um bol trjánna (15. sept. til 15. nóv.) þannig að kvendýrin festist f lfminu og komist ekki upp i tréð til varps. í C-flokki er trjágróður sem verja má með vetrarúðun (des. til 15. apríl) og eru þar m.a. nefndar allar víðitegundir, allir kvistir, alparifs, rauðber, rósir og lágvaxið birki. Trjágróður sem fylgjast þarf með að vori er tilnefndur í D-flokki og er það birki og allur víðir, nema gljávíðir. „Eiturlyfja- sjúklingar" hafa tré í E-flokki ver- ið nefnd, en þar ræðir helst um brekkuvíðir, sem er mjög lússæk- inn og viðkvæmur fyrir lirfum. í bæklingnum er bent á að stað- setning og umhirða trjágróðurs geti valdiö miklum um ásókn skordýra, auk þess sem fólki er bent á að hentugast sé að veija f garða sína tré sem skordýr sækj- ast sist f og leita til sérfróðra manna um leiðbeiningar ef vafi er á hvaða trjátegundir henta best. Vortónleikar í Eristskirkju Tonlist Jón Ásgeirsson Mótettukór Hallgrímskirkju undir stjórn Harðar Askelssonar stóð fyrir tónleikahaldi í Krists- kirkju sl. sunnudag og söng m.a. mótettuna Jesu, meine Freude, eftir J.S. Bach við íslenskan texta, sem Sigurbjörn Einarsson fyrrum biskup yfír íslandi og Heimir Pálsson höföu aðlaðað tónferli verksins. Það mátti vel merkja að ungar raddir kórsins réðu ekki yfir þeim styrk að flytja mótettuna með þeim krafti er býr í verkinu, en margt var þar fallega gert og leikandi. Undirleik í mótettunni annaðist Nora Kornblueh á selló og Hrefna Eggertsdóttir á orgel. Festival Te Deum eftir Britten er á margan hátt áheyrilegt verk og var það vel sungið en með kórnum söng Steinunn Þor- steinsdóttir og var undirleikur- inn í höndum Marteins H. Frið- rikssonar. Trúlega hefur höfund- urinn ætlað verkið fyrir drengjasópran, sem færi verkinu mjog vel. Andreas Schmidt söng nokkra þætti úr Biblíuljóðunum eftir Dvorák við undirleik Mart- eins H. Friðrikssonar. Vert væri að hlýða á allt verkið sungnu af þessum efnilega söngvara. Trist- is est anima mea var flutt í tveimur gerðum eftir Poulenc og Kuhnau og söng Ásdís Krist- mundsdóttir einsöng í verki Poulenc. Sami texti er uppistaðan í verki Kuhnau, þrjár raddsetn- ingar söng kórinn á gömlum sálmalögum við texta eftir Hall- grím Pétursson og voru þær unnar af Jóni Nordal, Þorkeli Sigurbjörnssyni og Jóni Hlöðver Áskelssyni, fallegar raddsetn- ingar er kórinn söng mjög vel. Fyrsta verkið á efnisskránni var svo smá mótetta eftir Hans Leo Hassler, sem kórinn flutti mjög fallega. Hörður Áskelsson hefur sannað sig sem frábæran stjórn- anda og að sjá þennan kór, skip- aðan ungu söngfólki nær algjör- lega, minnir á það hversu söng- saga fslensku kirkjunnar er ung og mikið verk framundan að vinna, svo að innan kirkjunnar verði sköpuð stór saga á sviði tónlistar, þar sem fólk geti leitað sér mótvægis gegn vélknúinni menningarafsiðun fjölmiðlunar nútfmans, sem með göldróttum hraða sínum blindar og brjálar fólk, svo að það hleypur beint af augum eftir hvaða tildri sem slegið er upp til að hremma fé, vit þess og frelsi.'Þarna á kirkj- an verk að vinna, ekki með því að hneykslast, heldur með því að vinna þau verk sem allar heilvita manneskjur vilja eiga þátt að og finna sig í sér til andlegrar heilsubótar. Schubert-tónleikar Píanósnillingurinn Jórg Demus lék á laugardaginn var „Impromt- ur" Schuberts fyrir tónleikagesti Tónlistarfélagsins. Þessi elskulegu tónverk, sem jafnvel þola það að nemendur hamist á þeim, eru sum hver alls ekki auðveld í leik, en í einfald- leika sínum eru þau uppljómuð af fegurð og lífselsku. Einfald- leiki verkanna byggist á því að kaflaskil eru greinileg og hver kafli eins stefja hugmynd. Úr- vinnsla hugmyndanna er fast mótuð eftir einni leikgerð en samt er þar að finna ýmislegt sérkennilegt, eins og t.d. tónteg- undaskipti, þ.e. hljómskipti er voru á tímum Schuberts ekki al- geng. Kaflaskilin eru oftlega mjög vel undirbúin og jafnframt vandasöm í túlkun, er mörgum leiksnillingníim sést yfir, en Jörg Demus náði þeim svo fallega og sérlega „andaktinni", augnablik- inu áður en nýja stefhugmyndin birtist, rétt eins og maður haldi niður i sér andanum eitt augna- blik og svo í einni svipan blasir við útsýni hinnar óendalegu feg- urðar. Það sem einkennir leik Jörg Demus er hógværð og hann gerir aldrei tilraun til að sýna sig með því að ofíeika, eins og oft má heyra sýningasnillinga gera, t.d. í B-dúr tilbrigðunum og í „forte" kaflanum í báðum As- dúr Impromptunum. Ges-dúr Impromptan var frábærlega vel leikin en það truflaði nokkuð, að einn hljóm- leikagesta hóstaði heldur ótæpi- lega og ollu viðbrögð píanóleik- arans því að hljómleikagestir tóku til að hlusta eftir hósta hvers annars og skima í leit að hóstaranum hverju sinni. Eftir hlé var að mestu hóstafrítt og leikur meistarans glampandi fallegur. Tónleikarnir tóku nokkuð óvenjulega stefnu, þvf f stað þess að leika aukalög, kall- aði píanóleikarinn upp á sviðið til sín ungan sðngvara, sem staddur er hér á landi og þykir um þessar mundir einn efni- legasti ljóðasöngvarinn í Þýska- landi. Hann er nýútskrifaður frá Dietrich Fischer-Dieskau. Þessi ungi sðngvari heitir Andreas Schmidt og söng hann nokkur sönglög eftir Schubert. Andreas Schmidt er frábær söngvari og verður fróðlegt að fylgjast með þessum efnilega listamanni, sem rétt rúmlega tvítugur er þegar orðinn svona slyngur f túlkun og meðferð raddar sinnar.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.