Morgunblaðið - 06.06.1984, Qupperneq 31

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 6. JÚNÍ 1984
31
Frí Alþingi: Vilji menn í raun og veru minnka skattheiratuna þarf aö samþykkja breytta hlutverkaskipan ríkis og
einstaklinga. Framgangur hugmyndarinnar um afnám tekjuskatts af launatckjum ræöst af vilja alþingismanna til
slíkra breytinga.
stofnana- með tilliti til þess að
tekjuskattur verði afnuminn í
áföngum af almennum launatekj-
um. Skulu tillögur nefndarinnar
lagðar fyrir Alþingi í upphafi
næsta þings."
Tvö meginatriði
Af lestri umræðna á Alþingi og
biaðagreina eftir helstu tals-
manna þess að afnuminn skuli
tekjuskattur, virðist mér tvennt
einkum skína í gegn.
f fyrsta lagi segja menn að
tekjuskatturinn sé óréttlátur.
Meðal annars vegna þess að hann
leggist einvörðungu á launamenn.
f annan stað er sagt að skattur-
inn vegi ákaflega Títið í heildar-
tekjuöflun ríkissjóðs og því sé
auðvelt að stoppa í „gatið" sem
myndist við afnám þessa skatt-
stofns.
Lægri skattar — minni
eftir Einar K.
Guðfinnsson
Furðu hljótt hefur verið um þá
ákvörðun Alþingis að samþykkja
þingsályktunartillögu, þar sem
skorað er á ríkisstjórnina að láta
semja frumvarp til laga um afnám
tekjuskatts af launatekjum í
áföngum og leggja það fyrir næsta
löggjafarþing. Hér er þó ekki um
neitt smámál að ræða. í rauninni
er þetta ein þýðingarmesta
ákvörðun þessa löggjafarþings og
ætti því skilið mikla og ítarlega
umfjöllun á opinberum vettvangi.
Þrátt fyrir framansagt ætti
fáum að kom samþykkt fyrrnefnd-
rar þingsályktunartillögu á óvart.
Margt benti til þess fyrr í vetur að
hugmynd af þessu tagi ætti fylgi
að fagna. Hitt vissu menn ekki,
hvort þingmenn myndu við ríkj-
andi aðstæður í ríkisfjármálum
samþykkja slíka tillögu.
Baráttumál sjálf-
stæðismanna
Um árabil hafa sjálfstæðismenn
haft það á stefnuskrá sini að berj-
ast fyrir afnámi tekjuskatts á al-
ennar launatekjur. Er þar
skemmst að minnast, að fyrir
kosningar var þetta eitt af
baráttumálum flokksins. í kosn-
ingayfirlýsingu flokksins, sem
samþykkt var samhljóða af öllum
frambjóðendum í aðalsætum,
fyrir síðustu kosningar, sagði
þannig meðal annars: „Tekju-
skattur á almennar launatekjur
verði afnuminn, jafnframt því
sem persónufrádráttur nýtist lág-
launafólki að fullu. Tekjum R)öna
verði skipt á milli þeirra fyrir
álagningu skatta."
Okkur, sem tókum þátt í kosn-
ingabaráttu fyrir hönd Sjálfstæð-
isflokksins í fyrravor, var vel ljóst
að þetta atriði kosningayfirlýs-
ingar okkar átti miklu fylgi að
fagna meðal almennings.
Málefnaleg samstaða
Alþýðuflokksmenn eru sama
sinnis. Þingmenn flokksins hafa
margsinnis lagt fram tillögur á
Alþingi um afnám tekjuskatts af
almennum launatekjum. Á þessu
þingi lögðu þeir einmitt fram slíka
tillögu.
Ljóst er að málefnaleg sam-
staða ríkir á milli Alþýðuflokks og
Sjálfstæðisflokks um þetta atriði.
í grein sem Þórarinn Þórarins-
son, stjórnmálaritari NT og einn
helsti málsvari Framsóknar-
flokksins um áratugaskeið, skrif-
aði í blað sitt laugardaginn 28.
apríl, tók hann mjög í sama streng
og talsmenn Álþýðuflokks og
Sjálfstæðisflokks. Hann vakti at-
hygli á því að tekjuskattur legðist
einkum á launafólk og rifjaði upp
meðal annars eftirfarandi um-
mæli sín úr tólf ára gamalli blaða-
grein: „Þess vegna eiga launa-
stéttirnar að telja sér það ekki
minna áhugamál að tekjuskattar
séu hæfilegir en að hækka sjálft
kaupið."
Af öllu þessu var ljóst að tillaga
þar sem kveðið væri á um afnám
tekjuskatts af launatekjum ætti
meirihlutafylgi að fagna á Al-
þingi. Mátti þar einu gilda hvort
um væri að ræða tillögu alþýðu-
flokksmanna, eða sjálfstæð-
Einar K. Guðfinnsson.
„Vilji menn í raun og
veru minnka skatt-
heimtuna, verða þeir að
vera reiðubúnir til þess
að taka afleiðingunum.
Vera tilbúnir til þess að
samþykkja breytta verk-
efnaskiptingu ríkis og
einstaklinga. Draga
með öðrum orðum úr
þjónustu hins opin-
bera.“
ismanna undir forystu Gunnars
G. Schram, þar sem sagði: „Al-
þingi ályktar að skora á fjármála-
ráðherra að skipa nefnd þriggja
manna til þess að gera tillögur um
á hvern hátt hagræða megi og
spara í rekstri ríkisins og ríkis-
útgjöld
Um fyrra atriðið — óréttlæti
tekjuskattsins — er ég hjartan-
lega sammála flutningsmönnum.
Um hið síðara hefi ég ýmsar efa-
semdir. Þær efasemdir mínar eru
helsta tilefni þessarar greinar.
Minnkandi vægi
beinna skatta
Ljóst er að beinir skattar eru
ekki jafn mikilvægir fyrir tekju-
öflun ríkissjóðs nú og þeir voru
áður fyrr. Hér á árum áður inn-
heimtist allt að helmingur skatt-
tekna í gegnum beina skatta.
Gjörbreyting varð á um 1960, er
vægi beinna skatta í heildar-
skattheimtunni minnkaði í um
þriðjung. Undanfarin ár hafa
beinu skattarnir numið um það bil
fjórðungi, heildarskattheimtunn-
ar. — Vitaskuld segja þessar tölur
ekki alla söguna um þátt tekju-
skattsins, vegna þess að útsvarið,
sem sveitarfélögin fá í sinn hlut,
er þáttur í beinu sköttunum. Hitt
er ljóst að þróunin hefur orðið sú
að horfið hefur verið í æ ríkara
mæli frá beinu sköttunum og að
þeim óbeinu.
Ef fjárlög fyrir yfirstandandi ár
eru skoðuð kemur í ljós að tíundi
hluti skatttekna ríkisins mun inn-
heimtast af tekjuskatti einstakl-
inga. Nemur upphæðin um 1,8
milljarði króna. Eins og ég hefi
þegar rakið, er þetta minni hluti,
en áður var. En hér er þó um að
ræða tíundu hverja krónu af afla-
fé ríkissjóðs.
— Þetta er ámóta upphæð og sú
sem í vetur var kallað „gatið“ í
fjárlögunum og olli miklum erfið-
leikum.
Rétt er hér að minna á að fjár-
hagsvandi ríkissjóðs hefur ekki
verið leystur til neinnar frambúð-
ar. Nær er að segja að honum hafi
verið skotið á frest, enda hæpið að
tækt hefði verið að standa öðru-
vísi að málum við ríkjandi aðstæð-
ur. ViÖ undirbúning fjárlaga fyrir
næsta ár þarf því að taka tillit til
þessa óieysta vanda.
Skattheimtu-
leiðinni hafnaö
Ljóst er að með samþyjckt
þingsályktunartillögu um afnám
tekjuskatts af launatekjum hafn-
ar löggjafarþingið í rauninni
skattheimtuleiðinni að lausn
ríkissjóðsvandans. í raun og veru
er samþykkt tillögunnar óbein
krafa um að útgjöld hins opinbera
verði minnkuð. Ekki einvörðungu
um þær upphæðir sem innheimt-
ast með tekjuskatti af almennum
launatekjum, heldur ekki síður um
þá upphæð sem á vantar nú að
tekjur standi undir gjöldum ríkis-
ins.
Það er engin ástæða til þess að
gera lítið úr því tekjutapi sem rík-
issjóður verður fyrir af afnámi
tekjuskatts af launatekjum. Eng-
ar líkur eru á því að þetta tekjutap
vinnist upp með auknum tekjum
af neyslusköttum, vegna aukinnar
neyslu í kjölfar tekju-
skattslækkunar, eins og þó stund-
um er gefið í skyn. Fráleitt er líka
að afgreiða málið með almennum
viljayfirlýsingum um herta og
bætta skattheimtu. Vilji menn í
raun og veru minnka skattheimt-
una, verða þeir að vera reiðubúnir
til þess að taka afleiðingunnm.
Vera tilbúnir til þess að sam-
þykkja breytta verkefnaskiptingu
ríkis og einstaklinga. Draga með
öðrum orðum úr þjónustu hins
opinbera. Með þessu er ekki verið
að segja að fella eigi niður þessa
þjónustu. Aðeins bent á að lækkun
skatttekna ríkissjóðs hlýtur
óhjákvæmilega að hafa í för með
sér breytingu á þjónustuhlutverki
hins opinbera. Fyrir hendi er hins
vegar sá möguleiki að greitt sé
fyrir þessa þjónustu á annan hátt,
ellegar þá afhenda hana öðrum.
Það er engum vafa undirorpið
að samþykkt tillögu um afnám
tekjuskattsins af launatekjum er
einhver merkasta ákvörðun 106.
löggjafarþingsins. Með samþykkt
hennar má telja að markað sé
upphafið að því að afnuminn sé
óréttlátur skattur er þyngst hefur
lagst á launafólk. Frekari fram-
gangur málsins er undir pólitísk-
um kjarki stjórnmálamannanna
kominn.
Bolungarvík, 27. maí 1984
Einaí K. Gudfínnssnn er útgerdar-
stjóri i Bolungarrík.
I aiinavRni P8 1D1 Rfivkiavík ;
Áfangastaðurinn er Sousse í Túnis. Frábærar baö-
strendur, volgur sjórinn og sólin skín allan liðlangann
daginn. Glæsileg hótel í hæsta gæðaflokki — alveg
við ströndina — og handan við hornið ekta afrísk
stemming, markaðstorg, þröngar götur, hvítkölkuð
hús og úlfaldamarkaðir. Fjörugt næturlíf er á diskó-
tekum og næturklúbbum og veitingahús bjóöa upp á
evrópska jafnt sem framandi rétti. Farþegum okkar
bjóðast margs konar skoðunarferðir: „Landrover-
safari“ 'um eyðimörkina, ferð til Kairouan — hinnar
helgu borgar Norður-Afríku, skoðunarferð um höfuð-
borgina Túnis, til Karþago og margt fleira.
Er þetta ekki einmitt ævintýrið sem þú hefur beðið
eftir?
Fararstjóri er RAGNA RAGNARS.

Laugavegi 28, 101 Reykjavik. Sími 29740. Verö og nánari upplýsingar á skrifstofunni. Fáið bækling og verðlista sendan
Túnis
— 24 DAGAR —
œvintýraferð til Afríku!