Morgunblaðið - 23.06.1985, Blaðsíða 52

Morgunblaðið - 23.06.1985, Blaðsíða 52
52 MORGUNBLADIÐ, SUNNUDAGUR 23. JÚNÍ 1985 / ÞINGHLEI eftir STEFÁN FRIÐBJARNARSON Virðisaukaskattur: „Vísað til ríkis- stjórnarinnar — eftir tíu ára athugun í kerfinu Það bar til tíoinda á síoustu dögum þings að fjárhags- og viðskiptanefnd efri deildar Alþingis lagði einróma til, stjórnarlioar og stjórnarandstæðingar, að stjórnarfrumvarpi um viroisaukaskatt væri vísaó til ríkisstjórnarinnar, þar sem það „þarfnist fyllri undirbúnings og frekari athugunar". Þingdeildin samþykkti síðan, einnig samhljóða, frávísunartillögu nefndarinnar. Sennilegt er að stjórnarfrum- á andvirði seldra vara og þjónustu varp um virðisaukaskatt hafi frekar verið lagt fram til kynn- ingar en samþykktar, enda þótt það eigi langan aödraganda, en virðisaukaskattur hefur verið til umræðu hér á landi í meira en áratug. Hér á eftir verður lítillega fjall- að um söluskatt og virðisauka- skatt. Söluskattur fjörutíu ára Söluskattur hefur verið inn- heimtur hér á landi í einhverri mynd allt frá árinu 1945, að und- anskildum tveimur árum, 1946 og 1947. Frá 1945-1960 var innheimt- ur „fjölstigasöluskattur" með mis- munandi hætti. Hann gekk undir ýmsum nöfnum, svo sem veltu- skattur, og skattstofnar vóru ekki þeir sömu á tímabilinu. Árið 1960 var nýtt söluskatts- kerfi tekið upp með lögum nr. 10/1960, sem enn eru í gildi að stofni til. Söluskattur er nú lagður í innlendum viðskiptum og á inn- fluttar vörur til eigin nota eða neyzlu. Söluskatturinn er almennt bundinn við síðasta stig viðskipta eða sölu til neytenda og er því ein- stigasöluskattur, með nokkrum undantekningum. Skatturinn leggst einnig á fjölmörg aðföng fyrirtækja, svo sem fjárfestingu, orku og ýmsar rekstrarvörur. Fyrirtæki ríkis og sveitarfélaga greiða söluskatt á sama hátt og annar rekstur. Undanþágur frá söluskatti eru margar. Hér verða tíundaðar helztu undanþáguvörur, en ekki tæmandi: 1) hverskonar matvörur, 2) vörur, sem seldar eru úr landi, 3) sala á fasteignum, skipum og flugvélum, 4) vélar og tæki til samkeppnisiðnaðar, 5) fóðurmjöl og áburður og 6) fiskumbúðir. Af þjónustu, sem er undanskilin söluskatti, má nefna: 1) vinna við húsbyggingar, 2) vinna við við- gerðir samgöngutækja, skipa og flugvéla, 3) vöru- og fólksflutn- ' a"a ' Söluskattur og virðisaukaskattur af einkaneyslu 1980 og dæmi um áætluð verðhækkunaráhrif virðisaukaskatts Lauslcga Þar af: Álagdur Álagður áætlud útgjóld Skattstofn sölu- virðisaukaskattur 1980 án Skattstofn virðisauka- skattur Fjarharðir f m.kr. skatts soluskatts skatts (23%) 20% 21% 1 Matvæli ........................... i~573 07 T573 27 315 33Ö~ 2. Drykkjarvörur og tóbak ............. 468 468 468 108 94 98 3. Fatnaður og einkamunir ............. 881 881 881 203 176 185 4 Húsnæði.ljósoghiti ................ 1358 212 441 49 88 93 5. Varanlegir búsmunir ................ 857 857 857 197 171 180 6. Heilsuvernd og snyrting ............. 522 93 93 21 19 20 7 Samgöngur ........................ 783 623 703 143 140 148 8. Menntun og skemmtanir............. 839 670 \ 154 \ \ 9. Önnur neysla ...................... 105 52 / ^14 12 / 167 / 175 ÁMluð vcrohxkkunaráhhf m.v. m.v. 20% VASK 21%.VASK 18.0% -2,4% -2,5% 2.8% -2,5% -0,4% -0,3% \ 0,1% \ 0,! 18,9% -1,7% -1,7% 3,1% -1,6% -0,2% 0,5% 8% 10. Einkaneysla alls ........... ......... 7 386 3 973 5 850 914 1 170 1 229 3,1% 3,8% 11 Flutt af töflu 2............. 12. Samtals .................. 2 414 6 387 1 812 7 662 555 1 469 362 1 532 381 1 610 Tafla2 Söluskattur og virðisaukaskattur af íbúðarbyggingum, opinberum byggingum, samgöngumannvirkjum, samneyslu og skattskyldum aðföngum Lauslega áætluð útgjóld 1980 án skatts Þar af: Álagður sölu-skattur (23%) Álagður virðisaukaskattur verðhækk lluö Skamtofn sóluskatts Skallstofn virðisauka-skatts unaráhríf Fjárhzðir í m.kr. 20% 21% miðað við 20% VASK miðað við 21% VASK 665 338 97 170 200 1 609 338 192 362 550 370 78 22 39 46 370 68 38 72 110 74 71 40 76 116 78 -1.3% 7,5% 8.2% 3,9% -0 9% 2. Opinberar byggingar 3. Samgóngumannvirki 4. Samneysla.......... 5. Skattskyld aðföng atvir murekstrar o. Samtals 1 ¦ 192 362 1 576 n 8,4% 9.2% 4.3% -5. 2 414 1 812 555 362 381 , Hækkunaráhrif virdisaukaskatts Töflur þær sem hér sjást sýna verðhækkunaráhrif virðisaukaskatts, ef upp væri tekinn, sem einkum bitnuðu á matvælum, en þau eru undanþegin söluskatti hér i landi. Frumvarpi um virðisaukaskatt var vísan til ríkisstjórn- arinnar til nánari undirbúnings. ingar, 4) rekstur sjúkrahúsa, 5) sala á neyzluvatni, heitu vatni, olíu og rafmagni til húshitunar, 6) þjónusta lækna, lögfræðinga, verkfræðinga og hliðstæðra aðila og 7) þjónusta banka og spari- sjóða. Undanþágur frá söluskatti eru það margar hér á landi að þær eru taldar „hafa veruleg áhrif á alla framkvæmd kerfisins og öryggi þess". Þær valda mismunun í sam- keppnisaðstöðu atvinnugreina og framleiðsluaðferða (uppsöfnun- aráhrif). Ljóst er að neytendur beina vali sínu fremur að vörum og þjónustu sem eru undanþegnar söluskatti. Söluskatturinn hefur því áhrif á neyzluvenjur. Kostir söluskattskerfis, eins og hér ríkir, er einföld og ekki sízt ódýr framkvæmd. Gallar þess eru, eins og fyrr segir, fólgnir í mis- miiruin í samkeppnisaðstöðu, Einar Aron Pálsson - Minning Fæddur 10. janúar 1968 Dáinn 16. júní 1985 Stórt skarð hefur myndast í okkar vinahóp er Einar Aron er hrifinn svo snögglega frá okkur í blóma lífsins og þetta skarð verð- ur aldrei fyllt. Binar Aron var sonur hjónanna Ingu Einarsdóttur og Páls Arons- sonar. Hann var yngstur sjö systkina. Flest okkar hafa fylgt Einari allan grunnskólann og stór vin- átta myndaðist utan og innan skólaveggjanna. Hann lagði sig strax fram við námið og það sem hann tók sér fyrir hendur kappk- ostaði hann að gera vel. í skólan- um tók hann drjúgan þátt í félags- lífinu og átti hann stóran hlut í að mynda þann góða anda sem ríkti meðal okkar skólafélaganna. Einar var alltaf einu skrefi framar en aðrir. Mikið keppnis- skap var í honum og ætíð var hann til í að keppa við hvern sem var hvort heldur var í íþrótt sem tengd var huganum eða Hkamlegri íþrótt. Hann tók ósigri vel og reyndi þá bara að gera betur næst ef svo vildi til að hann bæri lægri hlut. Við munum minnast Einars sem dugmikils og atorkusams drengs sem horfði björtum augum til framtíðarinnar. Við vottum foreldrum hans Ingu og Palla, systkinum hans og öðrum aðstandendum hans dýpstu samúð og biðjum Drottin Guð að Hundadagahátíð á Akureyri blessa þau og styrkja í þessari miklu sorg. Fyrir hönd bekkjarfélaga úr Austurbæjarskóla. Díana ívarsdóttir, Björn Óskarsson og Jón Örn Kristinsson. HALDIN verður svokölluð ,,llunda dagahátíð" á Akureyri dagana 8.—14. júlí nk. Að hátíð þessari standa ýmsir aðilar, sem kjósa að kalla sig áhugamenn um fjölbreytt og skemmtilegt bæjarlíf. „Verður þetta nokkurs konar framhald á hinni velheppnuðu karnivalhátíð, sem haldin var hér nyrðra fyrir réttu ári," sagði Har- aldur Ingi Haraldsson, fram- kvæmdastjóri, er blm. innti hann eftir nánari upplýsingum um há- tíðarhöld þessi. Meðal dagskráratriða verða t.d. íþróttakeppnir ýmiss konar, sigl- ingar og sjóveiðar, tónleikar, ljóðaupplestur, leikþættir, dans- Ieikir og margvíslegar uppákom- ur. Að sögn Haralds er mikill áhugi fyrir framtakinu meðal bæjarbúa og allt útlit fyrir að þátttaka al- mennings í gleðskap þessum verði góð. Vesturgata 3 hf.: Markmiðið að tryggja árangur af kvennaári HLUTAFÉLAG hefur verið stofnað um kaup á húseigninni Vesturgata 3 í Reykjavík og eru það konur á öllum aldri sem hafa tekið höndum satnan um húsakaupin. Markmiðið er að koma á fót menningar- og félagsheimili fyrir konur hvaðanæva af landinu og tryggja þar með að áþreifanlegur árangur náist af kvennaáratugnum. Heimilið skal rekið af konum en karlmenn eru velkomir svo vitnað sé í orð formanns félags- ins Helgu Bachmann á stofn- fundi: „Heilsaðu kónginum gæskan sagði drottningin, ég tók manninn minn með sr. Filippus það er skemmtilegra." í tilefni að listahátíð kvenna hafa konur í arkitektafélagi ís- lands ákveðið að kanna alla þá möguleika, sem húsin hafa upp á að bjóða. Hvaða starfsemi geti farið þar fram og hvernig þau nýtast sem best. Þegar eru uppi hugmyndir um að útbúa lítið leikhús og að tónlistafólki verði gefinn kostur á tónleikahaldi. Komið verði upp sýningarað- stöðu fyrir myndlist og aðrar skyldar listgreinar, annaðhvort í veitingasal eða í smærri sölum en meiningin er að koma upp kaffi eða veitingahúsi, sem fyrst í einu húsanna. { húsunum verður ennfremur hægt að halda ýmis námskeið og þar getur farið fram útgáfu- starfsemi. Hægt verður að halda fundi ef svo ber undir en húsin verða algerlega óháð öllum póli- tískum samtökum. Tímabundinni vinnuaðstöðu verður komið upp fyrir konur, sem vantar afdrep til að sinna hugðarefnum sinum hvort sem þær eru búsettar á Stór- Reykjavíkursvæðinu eða eru utan af landi. Þá er einnig gert ráð fyrir að hægt verði að leigja út aðstöðu til margskonar starf- semi tengdri menningu eða list- um i húsunum og að konur af landsbyggðinni eigi kost á gisti- rúmi í húsunum á meðan þær sinni hugðarefnum sinum. Hlutabréfin eru hönnuð af sjö íslenskum listakonum og sölu bréfanna er dreift á eitt ár. Skrifstofa hlutafélagsins Vest- urgata 3, er opin alla virka daga frá kl 16—18 og síminn er 1-90- 55. Þar er hægt að skrá sig sem hluthafa og greiða hlutaféð. Einnig er tekið við greiðslum um póstgíróreikning 40544-2 í öllum pósthúsum og bönkum. Hólar í Hjaltadal: Heyskapur að hefjast Bk, llufn^lron.l. 21. júni. SENN líður að heyskaparbyrjun að Hólum í Hjaltadal. Sauðburður gekk þar með ágætum og hliðargreinar í l.úskapnum hafa gengið vel. Þar er nú verið að hefja smíði á þremur kennaraíbúðum. Umsókn- ir um skólavist eru miklu fleiri en hægt er að sinna. J6n Bjarnason, skólastjóri og frú hans sögðu mér að á staðnum væru um 40 til 90 manns í heimili yfir árið, sem væri að þeirra mati sem ein fjöl- skylda. Raftahlíðin, fyrir ofan Hóla, er senn að verða að sam- felldum skógi og að Hólum komu hinn 19. júní síðastliðinn 140 skagfirskar konur, sem plöntuðu út 3.300 trjáplöntum. Unnið er að því að skógarvörður í Skagafirði verði búsettur að Hólum og fleiri framtíðarmál fyrir Hóla eru í at- hugun. Björn í Bæ.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.