Morgunblaðið - 01.02.1986, Side 18

18
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR1. FEBRÚAR1986
Mjög erfitt er að ná símasambandi við Landspítalann:
Símastúlkurnar eru hættar að taka
aukavaktir vegna slæms aðbúnaðar
Morgunblaðið/Júlíus
Herbergi skiptiborðs Landspítalans þar sem aðeins tvær stúlkur hafa verið á vakt aUa sl. viku i
stað fjögurra. Á myndinni má sjá hlera fyrir gluggunum tveimur og í lofti var stokkum komið
fyrir þegar rigna fór inn á skiptiborðið. Einnig má sjá gúmmíslönguna sem hangir niður úr öðrum
stokknum, en hún leiðir niður í fötu sem stendur á gólfinu.
„Auðvitað bitnar þetta á því
fólki sem síst á skilið, en á
meðan símastúlkurnar treysta
sér ekki til að taka aukavaktir
vegna aðbúnaðarins hér hef ég
tekið það ráð að hafa aðeins
tvær á vakt i einu í stað fjög-
urra undir venjulegum kring-
umstæðum,“ sagði Ingibjörg
Hinriksdóttir, varðstjóri skipti-
borðsins á Landspítalanum, i
samtali við blaðamann.
„Við erum ekki í neinu skipu-
lögðu verkfalli vegna vinnuað-
stöðunnar. Þijár af þeim 13 síma-
stúlkum, sem hér starfa, hafa
verið veikar alla vikuna og hinar
sem eru í vaktafríi einfaldlega
treysta sér ekki til að vinna lengur
í einu en fjóra tíma vaktimar sín-
ar.“ Ingibjörg sagði að upphaflega
hefði átt að færa skiptiborðið í
nýbyggt húsnæði, svokallaða
V-álmu, þar sem m.a. hjartaþræð-
ingartækin munu verða staðsett,
9. maí sl. Síðan dróst flutningur-
inn og flytja átti um sl. áramót.
„Nú er málum þannig háttað að
ég hef ekki fengið nokkur svör
frá yfirmönnum þessarar stofnun-
ar sem marktæk eru enda er ég
hætt að trúa nokkru því sem lofað
er. Við viljum fá skriflega yfirlýs-
ingu frá yfirmönnunum um hvað
þeir hyggist gera - enda er það
lágmarkskurteisi. Forstjóri Rík-
isspítalanna, Davíð Á. Gunnars-
son, og yfirmaður tæknideildar,
Símon Steingrímsson, komu hing-
að í vikunni að okkar ósk og
viðurkenndu reyndar að þeir
hefðu ekki áhuga á að vinna hér,“
sagði Ingibjörg.
Starfsaðstaða símastúlknanna
er 15 fermetra herbergi í kjallara
Landspítalans og inn af því er
u.þ.b. 5 fermetra rými, ætlað fyrir
kaffístofu, búningsaðstöðu og
skrifstofu varðstjóra. Rakablettir
eru í öllum lóftum og þegar tók
að rigna niður á skiptiborðið einn
daginn sl. sumar og þá sem við
það unnu, var tveimur stokkum
komið fyrir í lofti. Niður úr stokk-
unum hangir gúmíslanga, sem
nær niður í fotu eina er stendur
á gólfínu við hliðina á símaborð-
inu. í kaffistofunni er rafmagns-
tafla og sagði Ingibjörg að allt í
einu hefði vatn gusast út úr henni
einn daginn líka. Þá er hvorki
handlaug né önnur hreinlætisað-
staða til staðar þama. Neglt var
fyrir alla glugga fyrir u.þ.b. ári
síðan vegna byggingu V-álmunn-
ar Eiríksgötumegin, við glugga
herbergisins. Ingibjörg sagði að
keyrt hefði um þverbak í byijun
vikunnar þegar menn hófust
handa við að dúkleggja nýju
bygginguna og sú sterka lykt sem
því fylgdi borist gegnum loft-
ræstikerfi símastúiknanna auk
þess sem þær fengju einnig sinn
skammt af mengun frá sjúkra-
Margrét Hinriksdóttir vaktstjóri
skiptiborðsins.
og vöruflutningabflum í gegnum
loftræstinguna. „Við fengum
lækni hingað um daginn sem
sagði að þetta væri baneitrað loft
hér. Vinnueftirlit ríkisins hefur
lýst húsnæðið heilsuspillandi en
ekki mátti loka því þar sem þjón-
ustan hér telst neyðarþjónusta.
Ég legg ekki á stúlkumar hér
að vinna lengri vaktir en ijóra
tíma í senn. Heilsan er fyrir öllu
og enginn hefur leyfi til að leika
sér með heilsu annarra." Ingibjörg
bætti því við að skiptiborðið þyrfti
að vera helmingi stærra svo vel
ætti að vera, en nú em 500 línur
innanhúss og 60 út úr húsinu.
Margrét Hansen, önnur síma-
stúlkan sem var á vakt er blaða-
maður leit inn, sagðist leika for-
vitni á að vita hvemig þær ættu
bregðast við ef óhöpp kæmu upp,
- svo sem rafmagnsleysi eða jafnvel
eldur, þar sem ekkert eldvamar-
kerfi væri til staðar á Landspítal-
anum.
Skáld myrðir
konu sína
Leiklist
Jóhann Hjálmarsson
Alþýðuleikhúsið:
Tom og Viv
eftir Michael Hastings.
Leikstjóri: Inga Bjamason.
Leikmynd og búningar:
Guðrún Erla Geirsdóttir.
Lýsing: Arni Baldvinsson.
Tónlist: Leifur Þórarinsson.
Þýðing: Sverrir Hólmarsson.
Það tíðkast nú að skrifa leikrit
um frægt fólk. Einn þeirra höf-
unda sem stunda þetta er Eng-
lendingurinn Michael Hastings (f.
1938). Hann hefur samið leikrit
það um T.S. Eliot og fyrri konu
hans, Vivienne Haigh-Wood, sem
hérertil umræðu.
T.S. Eliot (1888-1965) er eitt
af höfuðskáldum enskrar ljóðlist-
ar. Hann kom að vísu frá Banda-
ríkjunum en gerðist snemma
enskari en flestir Englendingar.
Hann var konungssinni í stjóm-
málum, hákirkjumaður í trúmál-
um og í bókmenntum var hann
mikið fyrir klassík þótt hann gerði
eftirminnilega uppreisn gegn
stöðnuðum ljóðformum. Nútíma-
leg Ijóðlist Eliots byggir mjög á
klassískum minnum, einkennilegu
samblandi hversdagsheims og vís-
ana til hinna ýmsu menningar-
skeiða.
Lif manna á borð við T:S. Eliot
hlýtur alltaf að verða mótsagna-
kennt. í einkalífi sínu átti hann
við erfiðleika að stríða og hafa
þeir verið skýrðir með ýmsum
Sverrir Hólmarsson i einu af
mörgum hlutverkum sínum.
hætti. Ekki síst voru það veikindi
fyrri konu hans sem settu mark
sitt á skáldið, en svo sjúk varð
hún að ákvörðun var tekin um
að senda hana á geðveikrahæli
og þar lést hún. í leikriti Hastings
er látið að því liggja að veikindi
Vivienne hafi stafað af hormóna-
sjúkdómi sem nú mun vera auð-
velt að lækna.
Sú mynd sem dregin er upp af
T.S. Eliot í leikriti Hastings er
að vísu ekki alveg einhliða, en
skáldið er gert einfeldningslegra
og takmarkaðra en góðu hófí
gegnir. Þótt Eliot væri formfastur
og lifði í sínum eígin heimi er nær
óhugsandi að ímynda sér hann
jafn nöldurgjaman og smámuna--
Siguijóna Sverrisdóttir og Viðar Eggertsson í Tom og Viv.
saman og hann birtist í leikritinu.
Ekki bætir úr skák að túlkun
Viðars Eggertssonar miðar að
því að gera skáldið bjálfalegt þótt
einstaka sinnum rísi hlutverkið
upp úr meðalmennskunni. Viðar
túlkaði William Carlos Williams
með afbrigðum vel í leikriti Áma
Ibsens: Skjaldbakan kemst þang-
að líka, en hér glímir hann við
oflarl sinn. Hlutverk bandarísks
læknis í Tom og Viv kemst mun
betur til skila í höndum Viðars
en hlutverk skáldjöfursins. Hér
er að vísu fyrst og fremst við
leikstjórann að sakast.
Siguijóna Sverrisdóttir naut
þess að hlutverk Viv er á margan
hátt mikilfenglegt þótt það sé á
köflum í molum. Siguijóna var
að vísu of spennt á köflum, en
yfírleitt tókst henni að gæða hlut-
verk sitt holdi og blóði. Leikur
hennar var sannfærandi. Við hlið
Viv verður lítið úr skáldinu, meira
að segja er það gefíð í skyn að
hún hafi haft næmari tilfinningu
fyrir skáldskap en hann.
Maurice, bróður Viv, leikur
Amór Benónýsson. Á vitnisburði
hans er leikritið að stórum hluta
byggt. Gamall maður sagði hann
höfundinum að þeir Eliot hefðu
gert rangt að senda Vivienne á
hæli. Hún hefði ekki verið geð-
veik. Það sem hana skorti var
blíða að mati bróðurins. Amóri
tekst að gera þetta hlutverk lif-
andi og er það reyndar athyglis-
vert að smærri hlutverk verksins
skila sér yfírleitt betur en aðal-
hlutverkin.
Móðir Viv, Rose, sem Margrét
Ámadóttir leikur er dæmi um hið
sama. Móðirin stóð með þeim fé-
lögum þegar Viv var send á hælið.
Margrét nær sterkum tökum á
hlutverki móðurinnar. Um túlkun
hennar gilda aðeins lofsyrði.
Louise, vinkona Viv, var í
höndum Maríu Sigurðardóttur, en
þetta hlutverk er dálítið utan við
verkið. Það naut aftur á móti
hófsamrar túlkunar Maríu.
Sverrir Hólmarsson var í mörg-
um hlutverkum, m.a. lék hann
Charles, föður Viv. Sverrir komst
ágætlega frá þessum hlutverkum,
enda sviðsvanur frá gamalli tð.
En ekki mæli ég með því að fleiri
leiklistargagnrýnendur gerist
virkir þjónar Þalíu. Sú hætta er
alltaf fyrir hendi að þeir skyggi á
alvöruleikarana(I).
Kolbeinn Bjamason lék á
flautu, en tónlistin var eftir Leif
Þórarinsson, ekki aðgangshörð
við verkið, mest til áherslu.
Leikmynd og búningar Guð-
rúnar Eriu Geirsdóttur voru með
hefðbundnu sniði, ekki sérstak-
lega frásagnarverðir. En segja
má að leiksviðið á Kjarvalsstöðum
hafi verið þolanlegt séu takmark-
anir þess hafðar í huga. Lýsing
Ama Baldvinsson, var á sinn hátt
fagleg.
Sverrir Hólmarsson þýddi Tom
og Viv og gerði það að vonum
vel. Hann er meðal helstu kunn-
áttumanna okkar hvað varðar
enskar bókmenntir. Staðfærsla
hans á einum stað í rímleik eftir
Eliot má þó segja að orkað hafi
tvímælis. Andrúmsloft leikritsins
er svo enskt að það minnir á engan
hátt á íslenska sveit.
Það sem fyrst og fremst háir
þessu verki að mínum dómi, orkar
ekki vel á mig, er tilhneiging
höfundarins til að gera lítið úr
T.S. Eliot. Kannski er þetta rangt.
En það var áberandi hve smærri
hlutverkin voru betur unnin frá
hendi höfundar en hin stærri og
viðameiri. Ef við gleymum því að
höfundurinn er að lýsa Eliot má
aftur á móti segja að verk hans
sé dæmi um mannlegan harmleik
og honum hafi tekist að ýta við
okkur. Samúð höfundar og leik-
stjóra með Viv veikja verkið í
heiid sinni, en koma til liðs við
kenningar um að konur séu alltaf
kúgaðar af karlmönnum, þeir séu
skilningslausir og þegar á allt er
litið ekki annað en heimsk svín.
Afburðamenn í hópi karla eru
ekki undanskildir nema síður
væri.