Morgunblaðið - 17.03.1991, Blaðsíða 4

I FRÉTTIR/YFBRLIT
ERUENT
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 17. MÁRZ 1991
INNLEIMT
Davíð Odds-
son formað-
ur Sjálfstæð-
isflokksins
DAVÍÐ Odd-
son, borgar-
stjóri, var var
kjörinn form-
aður Sjálf-
stæðisflokks-
ins á lands-
fundi flokksins
sem lauk í
Laugardalshöll
fyrir viku og Friðrik Sophusson,
alþingismaður, var kjörinn vara-
formaður flokksins
Morðið í Bankastræti upplýst
Sautján ára piltur og 15 |ira
stúlka hafa_ játað, að hafa veist
að Úlfari Úlfarssyni að morgni
3. mars með þeim afieiðingum að
hann lést. Einnig viðurkenndu þau
árás á annan mann skömmu síðar.
Þrír piltar, 16 og 17 ára, voru í
ferð með ungmennunum þessa
nótt, en biðu þeirra í íbúð í
Reykjavík á meðan þau réðust á
mennina.
Sinueldar á Suðurlandi
Miklir sinueldar loguðu um
mest allt Suðurland í vikunni.
Engin slys hlutust af.
Búvörusamningur
undirritaður
Nýr búvörusamningur var und-
irritaður af landbúnaðarráðherra
og samninganefnd Stéttarsam-
bands bænda á mánudag, og stað-
ERLENT
Baker ræð-
ir frið í
Mið-Aust-
urlöndum
James Baker,
utanríkisráð-
herra Banda-
ríkjanna, lauk
á fímmtudag
ferð sinni um
nokkur ríki
Mið-Austur-
landa þar sem
hann ræddi við
leiðtoga og kannaði möguleika á
friðsamlegri lausn deilumála á
svæðinu. Hann hélt síðan til
Moskvu og ræddi við sovéska
ráðamenn. Er Baker ræddi við
fréttamenn á flugvellinum í Dam-
askus eftir sjö klukkustunda við-
ræður við Hafez al-Assad Sýr-
landsforseta sagðist ráðherrann
vongóður um að hægt yrði að
finna leið til að tryggja frið. Hann
ítrekaði þá afstöðu George Bush
Bandaríkjaforseta að friðarsamn-
ingar ættu að byggjast á ályktun-
um Sameinuðu þjóðanna nr. 242
og 338. í þeim er kveðið á um
brottflutning hetja ísraela frá
hernumdu svæðunum gegn því
að arabaríkin viðurkepni ísrael
og öryggi þess sé tryggt. Stjóm
ísraels vísar slíkum hugmyndum
á bug.
Jeltsín dregur í land
Borís Jelstín, forseti Rússlands,
sagði á fímmtudag að það hefði
verið óþarft þjá sér að nota orðið
„stríð“ er hann lýsti yfir því um
síðustu helgi að beijast bæri gegn
stefnu Sovétstjómarinnar. Jeltsín
hefur hvatt til þess að Míkhaíl
S. Gorbatsjov Sovétleiðtogi segi
af sér og uppskorið heiftarlega
gagnrýni harðlínumanna. Júríj
Prókófjev, flokksleiðtogi komm-
únista í Moskvu, sagði á fímmtu-
festi aukafundur Stéttarsam-
bandsins samninginn á fímmtu-
dag. Samdráttur í sauðfjárfram-
leiðslu hefst samkvæmt samn-
ingnum strax í sumar, en nánari
útfærsla hans er að mestu háð
lagabreytingum sem gera verður
á Alþingi f haust.
Ríkið sýknað
Borgardómur Reykjavíkur
sýknaði ríkið af kröfu BHMR
vegna setningu bráðabirgðalaga
3. ágúst í fyrra um afnám 4,5%
launahækkunar kjarasamning-
anna.
Sólarhringsverkföll
Fiskvinnslufólk um land allt ætlar
að leggja niður vinnu næstkom-
andi miðvikudag til að leggja
áherslu á of háa skatta. Þá hafa
flugmenn hjá Flugleiðum boðað
til sólarhringsverkfalls 29. mars.
Annir á Alþingi
Ekki tókst að ljúka störfum
Alþingis í vikunni eins og ætlað
var og stendur þing því fram í
þessa viku.
Röskva sigraði
Röskva, samtök fijálshyggju-
fólks, vann eitt sæti af Vöku, fé-
lagi lýðræðissinnaðra stúdenta, í
kosningum til Stúdentaráðs. Að-
eins munaði sex atkvæðum en
Röskva fékk 7 menn kjöma en
Vaka sex. Fylkingamar hafa báð-
ar 15 menn í Stúdentaráði.
Hekla hætt að gjósa
Gosið í Heklu hætti á mánudag-
inn, en þá hafði gosið samfellt
úr fjallinu í 53 daga.
dag að Gorbatsjov væri nú í sömu
■aðstöðu og Salvador Allende,
þáverandi forseti Chile, skömmu
áður en herforingjar veltu honum
af stóli 1973. Jeltsín myndi gegna
hlutverki Augustos Pinochets
hershöfðingja er stóð fyrir upp-
reisninni. Verkföll kolanáma-
manna héldu áfram í mörgum
námum og spenna fór vaxandi
vegna atkvæðagreiðsiu í mörgum
Sovétlýðveldum um nýjan sam-
bandsáttmála er haldin skyldi í
gær, laugardag.
Ólga í Serbíu
Átök urðu í Belgrad um síðustu
helgi milli lögreglu og herliðs
serbnesku stjómarinnar og and-
stæðinga hennar og féllu tveir
menn. Mótmælum var haldið
áfram þar til á fimmtudag en þá
hafði stjóm kommúnista er kalla
sig nú sósíalista, látið undan kröf-
um um brottrekstur nokkurra
yfírmanna á ríkisfjölmiðlum og
leyst leiðtoga stjómarandstæð-
inga ur haldi.
Mótmæli í Bagdad
Stjóm Sadd-
ams Husseins
hefur enn ekki
tekist að kveða
niður uppreisn
shíta-múslima
og Kúrda. Út-
varpið í
Bagdad viður-
kenndi í fyrsta
sinn á miðvikudag að barist væri
í landinu og skýrði frá mannfaili
í borginni. Úrvalssveitir Saddams
em sagðar beita napalm-sprengj-
um gegn uppreisnarmönnum.
Birmingham-sexmenning-
arnir frjálsir
Sex írar, er setið hafa í haldi í
yfir sextán ár, dæmdir fyrir
sprengjutilræði í Birmingham,
vom látnir lausir á fimmtudag.
Breskur áfrýjunardómstóll komst
að þeirri niðurstöðu að mennimir
væm saklausir. Málið hefur valdið
harkalegum deilum um margra
ára skeið og er talið mikið áfall
fyrir breskt réttarkerfí.
Lögregluofbeldi í Los Angeles:
Barsmíðar festar á myndband
Los Angeles. Reuter.
Reuter.
Þrír lögreglumannanna mæta til réttarhaldanna sem hófust á föstu-
Réttarhöld gegn fjórum lög-
reglumönnum í Los Angeles í
Bandaríkjunum hófust á föstu-
dag. Eru þeir sakaðir um að
hafa misþyrmt Rodney King,
25 ára gömlum svertingja, eftir
æsilegan bílaeltingarleik um
úthverfi borgarinnar. Barsmíð-
arnar voru festar á myndband
af kvikmyndaáhugamanni og
er myndbandið helsta sönnun-
argagnið gegn lögreglumönn-
unum. Ef þeir verða sakfelldir
éiga þeir yfir höfði sér allt að
sjö ára fangelsi.
Lögreglumenn höfðu elt bifreið
King um úthverfí Los Angeles
þann 3. mars sl. Eftir að hafa
stöðvað hann misþyrmdu fjórir
lögreglumenn honum harkalega.
íbúi í grenndinni, sem nýbúinn var
að festa kaup á myndbandsupp-
tökuvél, tók upp atburðinn. Má á
myndbandinu sjá að King voru
veitt að minnsta kosti 56 kylfu-
högg auk þess sem sparkað var í
hann og hann barinn.
Myndbandið hefur verið sýnt í
bandarísku sjónvarpi og vakið
mikla reiði meðal almennings.
dag.
Alríkissaksóknari Bandaríkjanna,
Dick Thomburg, ákvað í kjölfar
þess að hefja rannsókn á lögreglu-
ofbeldi í Bandaríkjunum.
Ellefu lögreglumenn til viðbót-
ar, sem stóðu álengdar og fylgd-
ust með barsmíðunum, eiga einnig
á hættu að verða dregnir til saka.
Deilur um höfuðborg Þýskalands:
Forsetinn rekur á
eftir kanslaranum
BERLÍN hefur verið höfuðborg Þýskalands að nafninu til síðan
þýsku ríkin sameinuðust 3. október síðastliðinn. Þingmenn þjóðar-
innar hafa hins vegar látið hjá líða að ákveða hvort þing og ríkis-
stjóm sambandslýðveldisins eiga að flytja þangað eða verða um
kyrrt í Bonn. Þeir hafa fjallað um efnahagserfiðleika austurhlut-
ans og átökin við Persaflóa en látið hið viðkvæma mál um hlut-
verk höfuðborgarinnar sitja á hakanum. Richard von Weizsac-
ker, forseti, er óánægður með það. Hann skrifaði leiðtogum stjóm-
málaflokkanna þess vegna bréf í lok febrúar og minnti þá á nauð-
syn þess að skera úr um framtíðarsetur ríkisbáknsins. Fjölmiðlar
komust i bréfið og heit umræða hófst. Forsetinn ítrekrar afstöðu
sína með Berlín en segist mótfallinn því að forsetaembættið eitt
verði flutt „svokallaðri höfuðborg til skrauts" ef önnur stjórn-
sýsla verður um kyrrt í Bonn.
Það var yfírlýstur ásetningur
vestur-þýska þingsins í fjóra
áratugi að Berlín yrði aftur, fyrr
eða síðar, höfuðborg sameinaðs
Þýskalands. Þess var minnst í há-
tíðarræðum og allir skildu það svo
að borgin ætti að verða stjómarset-
ur þjóðarinnar. í lögum um stofnun
vestur-þýska seðlabankans,
Deutsche Bundesbank, frá 1957
segir til dæmis
að hann eigi að
vera í sömu borg
og ríkisstjómin
en verði þó í
Frankfurt am
Main á meðan
ríkisstjómin hefur ekki aðsetur í
Berlín. — Frankfurt og Bonn komu
til greina sem höfuðborgir þegar
sambandslýðveldið var stofnað eft-
ir heimsstyijöldina síðari og Berlín
var í höndum herveldanna fjögurra.
Bonn, litla háskólaborgin við Rín,
varð fyrir valinu ekki síst vegna
þess að hún var skammt frá Rhön-
dorf, heimabæ Konrads Adenauers,
fyrsta kanslara sambandslýðveldis-
ins.
Helmut Kohl, núverandi kansl-
ari, er frá sömu slóðum og Adenau-
er. Hann hefur enn ekki tekið opin-
bera afstöðu til höfuðborgarmáls-
ins og lét bréf Weizsackers ekki
knýja sig til þess. Ábending forset-
ans í bréfinu um að það sé í verka-
hring leiðtoga þjóðarinnar að vísa
veginn svo að opinská umræða
geti hafíst og þingið tekið ákvörðun
er lesin sem ódulin sneið til kanslar-
ans. Weizsácker hefur orðið fyrir
nokkurri gagnrýni fyrir afskipti af
þessu máli sem fellur ekki undir
embættisskyldur hans. Kohl segist
munu taka afstöðu til þess sem
þingmaður þegar þar að kemur,
en það verður væntanlega fyrir
sumarfrí þingsins.
Aðrir þingmenn fara ekki eins
dult með skoðun sína og undir-
skriftasöfnun er hafín með stjórn-
arsetri í Bonn. Skoðanir eru skiptar
innan ríkisstjómarinnar og fiokk-
anna allra. Þeir sem vilja að Bonn
verði höfuðborg hins nýja Þýska-
lands segja að hún sé ímynd sannr-
ár valddreifingar
BflKSVIP
eftir Önnu Bjamadóttur
að
og benda á
stjómarsetur
annarra sam-
bandsríkja séu í
litlum borgum,
eins og Bem í
Sviss, Canberra í Ástralíu, Ottawa
í Kanada og Washington í Banda-
ríkjunum. Þeir telja að höfuðborgin
eigi að vera menningarsetur þjóð-
arinnar og samkomustaður þings-
ins við hátíðleg tækifæri eins og
hún er nú þegar. Kostnaðurinn við
flutning ríkisstofnana vex ýmsum
í augum en Weizsácker gerir lítið
úr honum í bréfí sínu og segir að
kostnaðurinn við að endurreisa
Beriín og halda henni gangandi
verði mun hærri en flutningskostn-
aðurinn ef hún fær ekki að gegna
hlutverki sínu sem sönn höfuðborg.
Stuðningsmenn Beriínar segja að
það sé eðlilegt framhald á sögu
Þýskalands að hún taki við fyrra
hlutverki sínu þrátt fýrir neikvæðar
minningar um miðstýringu og
Þriðja ríkið sem eru bundnar borg-
inni. Þingmenn og embættismenn
eru auk þess ekki taldir hafa nema
gott af að lifa og hrærast í stór-
borg sem endurspeglar vandamál
þjóðarinnar í ýktri mynd í stað
þess að njóta kyrrðar og þæginda
í smáborginni við Rín.
Það er mikið í húfi fyrir báðar

Þjóðveija greinir á um hvort
flytja eigi þingið og ráðuneyti
til höfuðborgarinnar Berlínar
eða hvort þessar stofnanir eigi
að vera um kyrrt í Bonn. Hér
má sjá auglýsingar fulltrúa
hvors hóps um sig.
borgimar. Um þriðjungur allra
starfa í • Bonn er tengdur ríkis-
rekstrinum. Borgarstjórinn þar
segir að orð Weizsáckers í bréfínu
um að Þýskaland verði brú á milli
austurs og vesturs í framtíðinni séu
í rauninni rök með því að borgimar
skipti með sér hlutverkum, brúin
verði traustari með tveimur stólp-
um, öðmm í stjómarsetrinu Bonn
og hinum í höfuðborginni Berlín.
Borgarstjórinn í Berlín hefur hins
vegar hótað að fara með málið
fyrir hæstarétt ef þingmenn ákveða
að verða um kyrrt í Bonn ásamt
með ríkisstjóminni.
Margir bíða átekta og þar á
meðal eriend ríki sem hafa sendiráð
í Þýskalandi. Þau em öll í Bonn
en stærri ríki reka auk þess útibú
í Beriín. ísland hefur .aðalræðis-
mann í Beriín og ferðum sendiherr-
ans í Bonn hefur fjölgað þangað
en engar ráðstafanir hafa enn ver-
ið gerðar fyrir aukin umsvif ut-
anríkisráðuneytisins í Berlín. Og
kannski liggur ekkert á. Það mun
taka sinn tíma að flytja ríkisstarf-
semina, ef af verður, og því verður
varia lokið fyrr en upp úr næstu
aldamótum.