Morgunblaðið - 07.05.1991, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 07.05.1991, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 7. MAÍ 1991 Hversu lengi má mis- bjóða þolinmæðinni? Nokkur orð um ástand í sjúkrahúsi eftirSigurð Árnason í lítilli íbúð hér í borginni búa Ingimar og Anna; gömul hjón um áttrætt. Hún með gigtarsjúkdóm, sem hún hefur barist við frá því hún var ung. Hann rúmlægur með krabbamein í blöðruhálskirtli og mikil meinvörp í beinum, sem gera það að verkum að hann þarf á sterk- um verkjalyfjum að halda og sum í sprautuformi. Takirðu í hönd Önnu, koma viprur í andlitið enda verkjar í hnútótta höndina. Samt sér hún um Ingimar, færir honum í rúmið og aðstoðar sem hún má. Hann getur verið heima með henn- ar hjálp og vegna þess að hjúkruna- rfræðingar koma til þeirra daglega og læknir vitjar þeirra eftir þörfum. Ingimar er nú með versnandi verki í baki og máttleysi í fótum og þarf að komast inn á sjúkrahús til með- ferðar í nokkra daga. Anna er orð- in langþreytt og mikilvægt að hún geti hvílt sig í 1—2 vikur til þess að geta haldið áfram að sinna Ingi- mari. Eftir að hafa reynt í 10 daga án árangurs að fá pláss fyrir sjúkl- ing, verður það úr að læknirinn hefur samband við sjúkrahús sem var á vakt og Ingimar er lagður inn bráðainnlögn. En áður en sjúkrahúsið tók við sjúklingnum átti viðkomandi læknir m.a. í orðaskiptum um eftirfarandi atriði: „Hvers vegna leggurðu hann ekki inn á skurðdeild?" „Hvers vegna leggurðu hann ekki inn á lyfjadeild?" „Hvers vegna leggurðu hann ekki inn á krabbameinslækn- ingadeild?" „Hann hefur ekki legið hér sl. þrjá mánuði, þriggja mánaða reglan gildir ekki." „Auðvitað vilj- um við gera allt til þess að leysa þetta en deildin er full og það eru fjórir sjúklingar á ganginum, þar af tveir með helftarlömun auk þess sem hálf deildin er lokuð vegna hjúkrunarfræðingaskorts." „Við erum hrædd um að sitja uppi með svona sjúklinga, deildin er svo erfið að við ráðum ekki við það að fá einn svona þungan sjúkling til við- bótar." Ofangreindur atburður er aðeins dæmi um marga líka, enda dagleg- ur viðburður á sjúkrahúsum borg- arinnar. En þetta þunga álag sem fram kemur í atburðarásinni og við- brögð starfsfólks sjúkrahússins, hefur áhrif á alla þá sem eiga hlut að máli og eykur mjög angist og vanlíðan þeirra sem síst skyldi, sjúklinga og aðstandenda. Fara sjúkdómar í sumarfrí? En neikvæð áhrif þessa sjúkdóms einskorðast ekki við ofangreinda. Af samskiptum læknis og starfs- fólks stofnunarinnar má gíöggt sjá álagið sem fylgir því að vinna við gersamlega óviðunandi aðstæður, að hafa þekkingu og vjjja til þess að leysa vandamál hins sjúka og ættingja hans en geta það ekki vegna þess að sjúkrahúskerfinu er skorinn slíkur stakkur í fjárútlátum og skipulagi. Starfsfólkinu er þess vegna ekki unnt að gegna því hlut- verki sem því er ætlað: Að sinna sjúkum, þegar þeir þurfa þess við. Af fjárhagasástæðum og vegna skorts á starfsfólki eru heilu og hálfu deildirnar lokaðar langar helgar. Þó ber mest á þessum lokun- um yfir sumartímann, rétt eins og krabbamein hætti að vaxa, hjarta- sjúkdómar hætti að versna og öll angist hverfi í júní, júlí og ágúst af einskærri tiilitssemi við skrif- borðskerfi hagræðingarráðunauta, sem að sjálfsögðu eru einungis að framkvæma fyrirmæli þings og rík- isstjórnar: að spara, spara, spara. En þingmenn og ráðherrar virðast ekki gera sér grein fyrir bögglinum sem skammrifinu fylgir. Reynslan sýnir vissulega að lokanir deilda, af hvaða orsökum sem þær verða, bitria á sjúklingum og fjölskyldum þeirra. Og litlu skiptir þá hversu ákaflega það er tíundað fyrirfram að slíkt megi aldrei verða. Lokun einnar deildar eða kreppa þar leiðir til streitu á öðrum deild- um, því þetta er allt eitt stýrikerfi svo notað sé þekkt orð úr stjórnun- arfræðum. Hvert sjúkrahús er svo- lítill kroppur út af fyrir sig og sé höggvinn af fmgur eða skorið í þá, finnur allur líkaminn fyrir því. Þannig er ljóst að niðurskurður á einni deild gætir á öðrum deildum og sérreglur einnar bitna á annarri. Ábyrgðarleysi fjárhirðanna Starfsfólki spítalans, sem annast sjúklinga, blöskrar skilningsleysi og ábyrgðarleysi fjármálavaldsins þeg- ar sífellt koma ný fyrirmæli um niðurskurð hér og niðurskurð þar. Slíkt leiðir af sér lokun deilda og vaxandi þrengsli og streitu sem síð- an bitnar á sjúkum (sbr. Önnu og Ingimar hér að ofan). En skilnings- leysið verður kannski skiljanlegt þegar horft er til þess hverjir það eru sem taka ákvarðanir. Það eru fílhraustir karlmenn á besta aldri sem margir hafa aldrei á sjúkrahús Jcomið nema til að taka ákvarðanir i peningamálum. Og þurfi þingmað- ur eða þingmannsígildi, svo ekki sé talað um ráðherra, á sjúkrarhúsvist að halda, þá mun afar sjaldgæft að hann fari á biðlista og þurfi að bíða eftir plássi. Hann notfærir sér heldur sambönd sem gera það að verkum að hann fær samstundis pláss á einbýli, hvort sem um er að ræða innvortis aðgerð, hjartaöng eða fingurmein. Og þeir sem valdið hafa geta ímyndað sér síðan að það sé allt í lagi á sjúkrahúsunum, nóg sé þar- plássið og útsýnið fallegt! Og valdamenn hafa að ýmsu leyti rétt fyrir sér. Á íslandi er til góð sjúkragæsla. En þessi sjúkragæsla er ekki jafngóð öllum. Hinn gamli og hrumi á þar ógreiðari aðgang en þyrfti að vera vegna þess að það er enginn sem getur tekið við hon- um þegár búið er að gera fyrir hann það sem unnt er á viðkom- Sigurður Árnason „Það er mælikvarði á menningarstig hvers samfélags hvernig það býr að þeim sem minnst mega sín. Og heilsu- gæsla og sjúkrahús eru þeím ætluð. Missum ekki sjónar af því!" andi sérdeild. Á gigtardeild Land- spítalans eru 17 pláss. Þar hafa undanfarið verið að jafnaði 5—8 sjúkrarúm „teppt" af langlegusjúkl- ingum sem betur væru komnir ann- ars staðar og ódýrara væri að vista annars staðar. Er þá ekki hagræðingar þörf? Nú spyr einhver: „Hvað á mað- urinn við? Er hann í raun á því að ekki sé hagræðingar þörf í heil- brigðiskerfinu?" Að sjálfsögðu ekki! Auðvitað er þar þörf hagræðingar eins og annars staðar og starfsfólk spítalanna leggur hagræðingu lið. En hagræðing má aldrei leiða til þess að sjúkrahúsin verði verr búin til að sinna hlutverkum sínum, verði einfaldlega verri sjúkrahús. Faglegt mat á þörfum hinna sjúku verður að ráða ferð hagræðingarinnar. Sé það ekki haft að leiðarljósi, þá leið- ir slíkt til kreppu; kreppu sem nú þegar er til staðar og er alltaf að versna. OSICOM ,xecutive SL386/S 1 Mb vinnsluminni (stækkanl. í 8 Mb á móðurborði) Super VGA litaskjár(l 024x768) 40 Mb harður diskur, 19 ms • 1.44 Mb disklingadrif Verð.....kr. 137.914,- Executive SL386/2: 2 Mb vinnsluminni (stækkanl. í 8 Mb á móðurborði) Super VGA litaskjár(l024x768) 40 Mb harður diskur, 19 ms 1.44 Mb disklingadrif 128 Kb Cache-minni Verð.....kr. 184.044,- ecutive m 4 Mb vinnsluminni (stækkanl. í 32 Mb á móðurborði) Super VGA litaskjár(l 024x768) 90 Mb harður diskur, 17 ms 1.44 Mb disklingadrif 128 Kb Gache-minni Verð.....kr. 274.060,- K> H TÖLVUDEILD ^^ ARMÚLA 11 - SlMI 881SOO Starfsfólki fækkar - sjúklingar sendir heim Starfsfólk flýr sjúkrahúsin, hjúkrunarfræðingaskorturinn er vaxandi vandamál. Og flóttinn er mestur frá þeim deildum sem erfið- astar eru: þaðan sem þörfin er mest. Flestir starfsmenn spítalanna eru konur en þær gefast líka upp þegar mótvindurinn er stöðugur og langvinnur. Léleg launakjör og lítill stuðningur frá ráðamönnum og full- trúum þeirra, ráða þar mestu. Þetta leiðir svo til vaxandi álags og úlfúð- ar meðal starfsfólks og þess í milli: „Hvernig getið þið leyft ykkur að hafa auð rúm þegar við erum með sjúklinga á ganginum?" Mótrök eins og að við á krabbameinsdeildinni séum alltaf með sjúklinga út í bæ sem geta þurft að komast inn með örskömmum fyrirvara, til dæmis vegna versnandi einkenna eða al- varlegra sýkinga í kjölfar krabba- meinslyfjameðferðar, stoða lítt. Enda svipaðar aðstæður á öðrum sérdeildum. í stað þess að beina reiði sinni og sárindum að þeim sem ábyrgðina bera, stjórnmálamönnum og yfirstjórn spítalans, þá fer sam- starfsfóik í hár saman. Og nú stend- ur til að draga verulega úr starf- semi sérhæfðrar legudeildar fyrir krabbameinssjúklinga vegna skorts á starfsfólki. Það er unnvörpum á förum, það lætur ekki misbjóða þolinmæði sinni lengur. Mannéskjuleg samskipti eru forsenda vellíðunar allra En það er fjarri því að krabba- meinslækningadeildin á Landspítal- anum sé einsdæmi. Sjúkir eru víða sendir heim fyrr en æskilegt er vegna plássleysis, og vegna þess að húsin eru barin utan af fólki sem þarf að koma inn til meðferðar, en kemst ekki vegna þrengsla. Milli þessara hópa er starfsfólkið, hjúkr- unarfræðingar, sjúkraliðar, læknar sem eyða allt of stórum hluta vinnu- tímans í að bjarga málum fyrir horn, að koma í veg fyrir að sjúkl- ingar séu teknir inn („ef ég kem nú heim til þín og gef þér sprautu, þá kannski heldurðu út til morg- uns"). Og inni á sjúkradeildunum vinnst ekki tími til að sinna sjúkl- ingnum sem einstaklingi, heldur ¦jAr GBC-Pappírstætarar Þýsk framleiðsla Ymsar stæröir og gerðlr fáanlegar OTTOB. ARNAR HF. Skipholti 33 • 105 Reykjavík Símar 624631 / 624699 AFGASRULLUR fyrir bílaverkstædi Olíufélagið hf 603300
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.