Morgunblaðið - 09.05.1996, Síða 1

Morgunblaðið - 09.05.1996, Síða 1
80 SÍÐUR B/C 104. TBL. 84. ÁRG. FIMMTUDAGUR 9. MAÍ 1996 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS Líkur taldar á að Þjóðarflokkur F.W. de Klerks segi sig úr stjórn Suður-Afríku Suður-Afríka fær nýja stjórnarskrá Höfðaborg. Reuter. STJÓRNLAGAÞING Suður-Afr- íku samþykkti í gær nýja stjórnar- skrá landsins og Nelson Mandela forseti fagnaði samþykktinni sem „endurfæðingu" landsins. Fréttir um að Þjóðarflokkur F.W. de Klerks varaforseta kynni að ganga úr þjóðstjórninni ollu hins vegar óróa á fjármálamörkuðum. Stjórnlagaþingið, sem er skipað öllum fulltrúum beggja þingdeild- anna, samþykkti stjómarskrána með 421 atkvæði gegn tveimur atkvæðum flokks kristinna manna, sem vildi ákvæði um bann við fóst- ureyðingum. Þingmenn Inkatha, flokks Zulumanna, mættu ekki á þingfundinn og tíu þingmenn Frelsisfylkingarinnar, hægriflokks sem barðist fyrir heimalandi hvítra manna, sátu hjá. Málamiðlunarsamkomulag náð- ist um stjórnarskrána á síðustu stundu og þar sem hún fékk meira en tvo þriðju atkvæða þarf ekki að bera hana undir þjóðaratkvæði, sem hefði getað valdið efnahags- legri óvissu og leitt til mann- skæðra átaka. Stjórnarskráin kemur í stað ann- arrar, sem gilti til bráðabirgða í tvö ár. Samkvæmt henni verður efnt til kosninga árið 1999 og sá flokkur, sem nær meirihluta á þinginu, tekur þá við stjórnartaum- unum. De Klerk óánægður De Klerk, síðasti hvíti forsetinn í Suður-Afríku, samþykkti stjórnarskrána með semingi og gagnrýndi ýmis ákvæði hennar. „Þessi nýja stjórnarskrá markar endalok aðildar margra flokka að ákvarðanatöku framkvæmda- valdsins. Þess í stað höfum við Reuter NELSON Mandela, forseti Suður-Afríku, og F.W. de Klerk, varaforseti, heilsa fólki við þinghúsið í Höfðaborg eftir að ný stjórnarskrá landsins var samþykkt. fengið kerfi sem byggist á drottn- unarvaldi meirihlutans. Þetta eru mistök,“ sagði de Klerk. Heimildarmenn innan Þjóðar- flokksins sögðu að margir flokks- menn væru þeirrar skoðunar að ekki væri tekið nægilegt tillit til sjónarmiða flokksins innan þjóð- stjórnarinnar. David Malatsi, að- stoðarframkvæmdastjóri Þjóðar- flokksins, sagði helmings líkur á því að úrsögn úr stjórninni yrði samþykkt á fundi flokksins á þriðjudag. „Ef við ætlum að gera það eigum við að gera það núna. Það er tilgangslaust að fresta því.“ • enií msesoi M«< Mn«ciie»»e fc.iv. ‘M'tMU * Hll ilK fHÍ Óvissa í Tyrklandi Ankara. Reuter. STJÓRNARKREPPA gæti verið í uppsiglingu í Tyrklandi vegna ásakana á hendur Tansu Ciller, fyrrum forsætisráðherra, um spill- ingu. Tyrkneska þingið greiðir í dag atkvæði um hvort setja eigi á lagg- irnar þingnefnd til að rannsaka hvort Ciller hafi haft afskipti af einkavæðingu bifreiðaverksmiðj- anna Tofas með það að markmiði að samstarfsmenn hennar í við- skiptum hlytu hagnað af. Móðurlandsflokkur Mesut Yilmaz forsætisráðherra sam- þykkti í síðasta mánuði að láta fara fram rannsókn á öðru spill- ingarmáli, sem Ciller er bendluð við, þrátt fyrir andstöðu Sann- leiksstígsins, flokks hennar, sem einnig á sæti í ríkisstjórn. Ciller og Yilmaz gerðu við stjórnarmyndunina samkomulag um að gegna embætti forsætisráð- herra til skiptis. í samtali við Anato//an-fréttastofuna sakaði Ciller Yilmaz um að reyna að haga málum þannig að henni yrði gert ókleift að taka við forsætisráð- herraembættinu á næsta ári. Árásin á flótta- menn í Qana Israelar gagnrýna skýrslu SÞ Jerúsalem, London. Reuter. ÍSRAELSKIR embættismenn sök- uðu í gær gæsluliða Sameinuðu þjóðanna í Líbanon um að hafa skotið skjólshúsi yfír skæruliða Hiz- bollah í bækistöðinni við bæinn Qana þar sem ísraelar urðu rúm- lega 100 óbreyttum borgurum að bana með sprengjuárás í liðnum mánuði. í skýrslu sem gerð var fyrir fram- kvæmdastjóra SÞ, Boutros Bout- ros-Ghali, um árásina er gefið í skyn að ísraelar hafi ráðist á bæki- stöðina þótt þeir hafi vitað að þar væru hundruð flóttamanna. Fulltrú- ar SÞ segja að ómannað loftfar ísraela hafi sveimað yfir Qana og ráðamönnum ísraelshers því verið ljóst að flóttafólk væri á staðnum. Liðsforinginn sem annaðist loft- farið segist fyrst hafa beint því að Qana nokkrum mínútum eftir að árásin var gerð. Hann hafi verið beðinn um það og sagt að „eitthvað slæmt" hefði gerst þar. A spólunni sjást svartir reykjarbólstrar. Hundsuðu upptöku „Við sýndum þeim spólu sem var í loftfari í grennd við staðinn .. . og augljóst er af henni að alls ekki er hægt að greina hvort óbreyttir borgarar eru þar,“ sagði Uri Dromi, talsmaður ísraelsstjórnar. „Því mið- ur ákváðu fulltrúar SÞ að hundsa upptökuna, ef til vill vegna þess að þeir munu eiga erfitt með að út- skýra hvers vegna Hizbollah- skæruliðar voru svo hagvanir í bækistöð SÞ.“ ísraelar segja ennfremur að sprengjurnar hafi fallið á bækistöð- ina sjálfa vegna þess að rangar merkingar hafi verið á kortum þeirra. Aðalhöfundur skýrslu SÞ, Hollendingurinn Frank van Kappen hershöfðingi, vísar þessu á bug og sagði SÞ hafa verið með bækistöð á svæðinu í 18 ár. Minnast Ceaucescu HÓPUR rúmenskra kommúnista af gamla skólanum kom í gær saman við gröf Nicolae Ceau- cescu, fyrrum einræðisherra, reistu þar legstein og ræddu for- tíðina. Vildu þeir minnast þess að 75 ár voru liðin frá stofnun rúm- enska kommúnistaflokksins. Ce- aucescu var tekinn af lífi ásamt eiginkonu sinni Elenu er komm- únistum var steypt af stóli í des- ember 1989. Upphaflega voru grafir þeirra ómerktar en fyrr- verandi stuðningsmenn Ceaucesc- us fundu þær og koma þar nú saman nokkrum sinnum á ári til að minnast einræðisherrans og ræða hnignun rúmensks sam- félags eftir að hann hvarf af vett- vangi. „Allir synir þessa forna lands gátu gengið að vinnu og brauði vísu fram til ársins 1989,“ sagði einn þeirra er komu saman við leiði Ceaucescus í gær. Skýrsla um tengsl norska Verkamannaflokksins við leyniþjónustuna Málið sagt „skammarleg- ur“ blettur í sögu Noregs SKÝRSLA þingskipaðrar rannsóknarnefndar, þar sem fullyrt er að norski Verkamannaflokkurinn hafí átt samstarf við leyniþjónustuna, hefur vak- ið mikinn úlfaþyt á norska stórþinginu. Ákvað þingið í gær að gera skýrsluna opinbera en efni hennar hefur m.a. verið lýst af þingmönnum sem „skammarlegum bletti" í sögu landsins. Hafa ijöl- margir þingmenn krafíst þess að eftirlitið með leyniþjónustunni verði hert i kjölfar þessara upp- ljóstrana og stjórnarandstaðan krefst þess að Verkamannaflokkurinn biðjist afsökunar á mál- inu, að því er segir í frétt Aftenposten. Rannsóknarnefndin, kennd við formanninn, hæstaréttardómarann Ketil Lund, hefur rannsak- að málið í rúm tvö ár. Hún kemst að þeirri niður- stöðu að nokkrir starfsmenn Verkamannaflokks- ins hafi safnað upplýsingum um tugi þúsunda kommúnista og afhent leyniþjónustunni þær. Þetta hafi staðið frá stríðslokum og fram á miðj- an sjöunda áratuginn. Þá hafi leyniþjónustan hler- að fundi kommúnista. Fullyrt er í skýrslunni að einn þeirra sem helst hafi hvatt til samvinnu Verkamannaflokksins og leyniþjónustunnar sé Haakon Lie, sem var lengi ritari flokksins. Lie, sem er 91 árs, vísar þessum ásökunum á bug. Eftirlitíð hert Gro Harlem Brundtland, forsætisráðherra Nor- egs, fagnaði því í gær að skýrslan hefði verið gerð opinber. Sagði hún að núverandi ríkisstjóm hefði hvað eftir annað átt frumkvæði að því að herða eftirlitið með starfsemi leyniþjónustunnar. Torbjorn Jagland, leiðtogi Verkamannaflokks- ins, lagði á það áherslu að gera yrði greinarmun á því sem átt hefði sér stað fyrir og eftir 1970, en þá yrðu allir þeir sem farið hefðu með völd í landinu, að deila ábyrgðinni á hugsanlegu ólög- legu eftirliti. Lund-nefndin hefði ekki rekist á neitt sem benti til tengsla Verkamannaflokksins við leyniþjónustuna eftir 1970. ■ Segja VerkamannafIokkinn/23

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.