Morgunblaðið - 15.11.1997, Blaðsíða 42

42 LAUGARDAGUR 15. NÓVEMBER 1997
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
KRISTÍN
DANTVALSDÓTTIR
+ Kristín Dani-
valsdóttir var
fædd 3. maí 1905 á
Litla-Vatnsskarði,
Austur-Húnavatns-
sýslu. Hún lést á
Sjúkrahúsi Reykja-
víkur 9. nóvember
síðastliðinn. For-
eldrar hennar voru
Danival Kristjáns-
son, f. 15.2. 1845,
d. 25.8. 1925, og
Jóhanna Jónsdóttir,
f. 30.10. 1866, d.
6.7. 1931. Börn
þeirra: Sólveig,
Danival, Ingigerður, Brynjólf-
ur, Sigurjón, Kristín, Halldóra
og Ingibjörg Salome. Þau eru
öll látin nema Halldóra og Ingi-
björg. Auk framangreindra átti
hún tvær hálfsystur, Maríu og
Ingibjörgu Danivalsdætur.
Hinn 22. maí 1926 giftist
Kristín Pétri Lárussyni frá
Skarði, Skarðshr., Skagafjarð-
arsýslu, f. 23.3. 1892, d. 4.5.
1986. Börn þeirra eru: Hilmar,
f. 11.9. 1926. Maki Ásdís Jóns-
dóttir, synir þeirra
eru Jón Bjarni og
Pétur Kristinn, Jó-
hann, f. 26.4. 1928.
Maki Ingibjörg El-
íasdóttir. Börn
þeirra: Elías Ás-
geir, Pétur, Mar-
gprét Sigrún, Krist-
ín, Jón Þorsteins og
Jóhann Ingi. Krist-
ján, f. 17.5. 1930.
Maki Ríkey Lúð-
víksdóttir, sonur
Arnar. Fyrri kona:
Sigríður Kristins-
dóttir. Börn þeirra
eru: Kristín Herdís, Brynja
Kristin, Hildur og Þór. Þá á
Krislján son, Vilhjálm, fyrir
hjónaband. Páll, f. 21.5. 1940.
Maki Halla Njarðvík. Dætur
þeirra Tinna og Heba. Unnur
Berglind, f. 9.4. 1943. Maki
Snorri Þorgeirsson. Börn Sif
og Krislján Þór. Afkomendur
Kristínar og Péturs eru alls 47.
Útför Kristínar fer fram frá
Keflavíkurkirkju í dag og hefst
athöfnin klukkan 14.
Pétur og Kristín hófu búskap að
Ingveldarstöðum á Reykjaströnd,
Skarðshr., og ári síðar að bænum
Steini í sömu sveit. Fyrstu búskap-
arárin voru oft erfið, tún og engi
slegin með orfi og ljá og heyfeng
rakað saman og snúið til þerris með
hrífum. Vegurinn til Sauðárkróks
og vegir milli bæja í hreppnum voru
nánast götuslóðar fyrir hesta og
kerrur, sem voru aðal samgöngu-
og flutningstæki þeirra tíma. Þeim
hjónum tókst að byggja upp jörðina
og bústofn með dugnaði, nýtni og
hyggjuviti. Ýmsir utanaðkomandi
erfiðleikar komu til á þessum árum,
s.s. heimskreppan, verðfall á land-
búnaðarafurðum og hin landskæða
mæðuveiki, sem varð þess valdandi
að bændur urðu að fella stóran
hluta af sauðfjárbústofni sínum.
Þótt veraldlegir fjármunir væru af
skornum skammti og húsakostur
þröngur leið þó fjölskyldunni vel.
Víðsýnt var frá bænum, þar sem
tign fjallanna fléttast saman við
fegurð lands og sjávar með hina
traustu útverði sveitarinnar Drang-
ey og Málmey við sjóndeildarhring.
Oft horfði móðir okkar hugfangin
á kvöldin úr eldhúsglugganum á
sólsetrið þegar roðagullnir geislar
kvöldsólar ljóma á himni og geisla-
brotið leikur á bárunum og skuggar
eyjanna endurspeglast á haffletin-
um.
Mamma og pabbi ákváðu að
hætta búskap 1946 og fluttu búferl-
um til Keflavíkur. Mamma var fal-
leg kona, skapföst og yfirlætislaus.
Heiðarleiki, sterk réttlætiskennd,
umburðarlyndi og hjálpsemi við alla
einkenndu hennar líf. Óllum leið vel
í návist hennar, einhver sefandi
friður og mild rósemi, sem erfitt
er að lýsa, en var viðmælendum
hennar ávallt hugarléttir. Hennar
ættingjum, vinum og reyndar mörg-
um öðrum var mikill styrkur að
vita af henni, sérstaklega á erfiðum
stundum. Hún aðgreindi og sá í
gegnum hvers konar sérgæsku,
glamur og tildur, hún komst að
kjarnanum í gegnum kærleikann.
Hún átti auðvelt með að skilgreina
ýms andleg og flókin mál án þess
að festa sig í hefðbundnum kenni-
setningum. Hún lagði ríka áherslu
á heilbrigð samskipti og hamingju-
ríkt líf, benti raunar oft á að sár-
ustu sorgirnar væru þær, sem við
höfum valdið okkur sjálf, því mað-
urinn gæti aldrei umflúið sjálfan
sig. Það var ávallt gestkvæmt á
heimili foreldra okkar, ungir sem
aldnir heimsóttu þau, sem voru sér-
staklega gestrisin. Börnin áttu hug
hennar allan, fyrst hennar eigin
börn, síðan barna- og barnabörnin
og börn vina og ættingja. Mamma
var víðlesin og unni öllum góðum
bókmenntum, sérstaklega þó ljóða-
bókum. Hún orti oft sjálf Ijóð, en
vildi sem minnst láta á því bera.
Hún upplifði ljóðin af ríkri tilfinn-
ingu og djúpu innsæi og stundum
brá fyrir tárum á vanga þegar hún
fór með kvæði sinna ástkærustu
skálda. Mamma starfaði til fjölda
ára með stúkunni í Keflavík. Henni
varð tíðrætt um áfengisbölið og
afleiðingar þess fyrir heimilin í
landinu. Það er erfitt að sjá á eftir
þeim sem manni eru kærastir, en
þannig er lífsins gangur. Við þökk-
um þér langa kærleiksríka samleið,
þar sem heiðarleiki, góðvild og glað-
lyndi vörðuðu veginn. Elsku
mamma, þú átt ávallt vísan stað í
hugum okkar allra.
Kristján Pétursson.
Okkur langar til að minnast
elskulegrar ömmu okkar Kristínar
Danivalsdóttur í örfáum orðum, en
hún lést að morgni 9. nóvember
síðastliðinn. Við bræðurnir vorum
þeirrar gæfu aðnjótandi að hafa
búið í nágrenni við ömmu okkar öll
okkar uppvaxtarár. Heimili hennar
og afa var okkur opið öllum stund-
um og voru heimsóknir til þeirra
kærkominn hluti af daglegu lífi
okkar. Amma okkar hafði mörg
áhugamál, las mikið, auk þess sem
hún var hafsjór af fróðleik um fyrri
kynslóðir ættarinnar. Sjónin fór að
gefa sig síðustu árin en hún tók
því með því æðruleysi sem henni
var tamt. Það var yfirleitt glatt
Skilafrestur
minningargreina
Eigi minningargrein að birtast
á útfarardegi (eða í sunnudags-
blaði ef útför er á mánudegi),
er skilafrestur sem hér segir: I
sunnudags- og þriðjudagsblað
þarf grein að berast fyrir há-
degi á föstudag. I miðviku-
dags-, fimmtudags-, föstudags-
og laugardagsblað þarf greinin
að berast fyrir hádegi tveimur
virkum dögum fyrir birtingar-
dag. Berist grein eftir að skila-
frestur er útrunninn eða eftir
að útför hefur farið fram, er
ekki unnt að lofa ákveðnum
birtingardegi.
yfír ömmu og stutt í kímnina. Hún
amma var ein af þeim manneskjum
sem fylgdu tímans rás, því þótt hún
hafi náð 92 ára aldri þá fylgdist
hún alltaf vel með og var inni í
öllum málum. Ein af ástæðunum
fyrir því var að hún fylgdist vel
með okkur afkomendum sínum og
reyndi að setja sig í okkar spor.
Hún gladdist þegar vel gekk og
aldrei greindum við hjá henni annað
en samúð og hluttekningu þegar
miður gekk.
Þó erfitt sé að kveðja, þá auðveld-
ar það okkur kveðjustundina að við
eigum fjársjóð af góðum minning-
um um ömmu okkar sem við búum
að alla tíð. Við og fjölskyldur okkar
þökkum þér samfylgdina og megi
lífviðhorf þín vera okkur að leiðar-
ljósi.
Jón Bjarni og Pétur Kristinn
Hilmarssynir.
Elsku amma hefur kvatt okkur,
farin til afa, en hún mun lifa afar
sterkt í minningunni. Það var okkur
systkinunum mikils virði að fá að
njóta ömmu til dauðadags. Hennar
sterka og einlæga trú á kærleik-
ann, sem m.a. kom fram í velvild,
umhyggju og hjálpsemi til allra.
Við höfum svo oft sagt að við vild-
um verða eins og amma, sem alltaf
var svo jákvæð og talaði vel um
alla. Oft ræddi hún við okkur um
lífið og tilveruna, hún opnaði okkur
nýja innsýn fyrir ýmsum lífsgildum
sem gjarnan fara fram hjá manni
í dagsins önn, sem grundvallast á
heiðarleika, drengskap og góðu for-
dæmi og að gefa af sjálfum sér.
Það styrkir sjálfsvitundina og veitir
okkur aukið frelsi, sagði amma oft.
Amma var greind kona með mikinn
skapgerðarstyrk, hún virtist alltaf
vera í fullkomnu jafnvægi. Hún var
líka svo skemmtileg, hafði gott
skopskyn og gat glaðst svo innilega
yfír litlu. Hún naut sin best í návist
barna og ungmenna, hún náði svo
vel til allra með hógværð sinni.
Stundum þegar amma heyrði að
einhver var að segja ósatt eða var
að ýkja stórlega, sagði hún gjarn-
an: „Ertu nú viss um að þetta sé
alveg satt.“ Hún horfði þá í augu
viðkomandi og það brást sjaldan
að ósannindin væru leiðrétt. Ámma
leiðrétti oft málfar okkar, hún vildi
engar útlendar slettur i okkar yl-
hýra máli. Amma var náttúrlega
aðal-ættarstólpinn, hún fylgdist vel
með ættingjum og vinum, miðlaði
helstu fréttum og myndum milli
þeirra. Amma var falleg og virðuleg
kona, alltaf vel til höfð, enda nokk-
uð pjöttuð, hún hafði sinn eigin og
ágæta smekk og við það sat. Ég
vil enga rósótta kerlingakjóla, sagði
þessi 92 ára kona.
Ömmu fannst hún vera búin að
lifa nógu lengi, reyndar bjóst hún
aldrei við að verða svo gömul sem
raunin varð á. Við systkinin vorum
svo eigingjörn á hana, hún var svo
góð og skemmtileg, átti bara að
lifa áfram, svo einfaít var það. Eig-
um við ekki bara að reyna að hafa
samband áfram, þó símanúmerinu
hafi verið breytt.
Við söknum þín mikið, elsku
amma, minning þín mun ávallt lifa
með okkur.
Hildur, Kristín,
Bryiy'a og Þór.
Sálin er gullþing í gleri,
geymist þó kerið sé veilt.
Bagar ei brestur í keri,
bara ef gullið er heilt.
(Steingrimur Thorsteinsson)
Þessar ljóðlínur komu mér oft í
hug þegar ég hitti Kristínu Dani-
valsdóttur vinkonu mína. Hún hafði
búið í Keflavík í fjölda ára en andað-
ist á Sjúkrahúsi Reykjavíkur 9.
nóvember síðastliðinn eftir stutta
legu.
Þegar Jóhann sonur hennar
hringdi til mín síðastliðinn sunnu-
dag til að segja mér lát hennar, var
ég engan veginn viðbúinn þeirri
fregn. Hún var að vísu komin yfir
nírætt svo það hlaut að vera
skammt eftir. Heilsan var tekin að
bila en „gullþingið" í glerinu hennar
var svo heilt og dómgreind og minni
óskert, svo margir sem yngri voru
máttu gæta sín.
Ég ætla ekki að rekja ætt Kristín-
ar, það gera aðrir sem eru mér fróð-
ari. Hún giftist Pétri Lárussyni frá
Skarði í Skarðshreppi. Þau byijuðu
búskap á Ingveldarstöðum á
Reykjaströnd en fluttu brátt að
Steini í sömu sveit. Þá urðu þau
nágrannar foreldra minna sem áttu
heima á Fagranesi. Milli þessara
heimila myndaðist vinátta sem ent-
ist til æviloka.
Ég var farin að stálpast þegar
þau komu í nágrennið, en þó innan
við fermingaraldur. Oft var ég send
milli bæjanna ef á þurfti að halda
og fyrir kom að ég létti undir með
Kristínu dag og dag meðan dreng-
irnir voru litlir. Það var mér alltaf
tilhlökkunarefni.
Ég leit upp til Kristínar. Hún var
ung og fríð kona, mjög vel greind
og hafði ljúfa framkomu. Hjálpfýsi
hennar var við brugðið og voru þau
hjón þar hvort sem annað. Móðir
mín var öldruð og heilsutæp. Hún
naut oft góðs af hjálpsemi grann-
konu sinnar. Ég get fullyrt að allir
sveitungar okkar báru hlýjan hug
til Kristínar enda verðskuldaði hún
ekki annað.
Aldrei heyrði ég hana hallmæla
fólki. Ef rætt var um einhvern á
þann veg tók hún ekki þátt í um-
ræðunum nema þá til að koma með
málsbætur.
Þannig liðu árin. Ég óx upp úr
bernsku minni og við Kristín urðum
miklar vinkonur. Ég settist að í
Reykjavík, en Kristín og Pétur
fluttu til Keflavíkur 1946. Þau
byggðu hús á Sólvallagötu 32 og
Pétur starfaði við skipasmíðar í
Slippnum, en síðar varð hann hús-
vörður við gamla Barnaskólann á
Skólavegi í Keflavík. Að því er ég
best veit undu þau hag sínum vel.
Kristín hafði alltaf átt þann draum
að styðja börn sín til mennta og
nú voru það tvö yngstu börnin sem
nutu þess. Árangurinn af ævistarf-
inu var kominn í ljós og hann var
góður, fimm mannvænleg börn, öll
nýtir þjóðfélagsþegnar.
Pétur andaðist 1986 og síðustu
árin var Kristín á Hlévangi á Faxa-
braut 13, fyrst í íbúð en síðar í ein-
staklingsherbergi. Þá var aldurinn
farinn að segja til sín og heilsan
að bila, en reisn sinni hélt hún þrátt
fyrir það.
Þegar ég lít til baka og minnist
vinkonu minnar ber þar engan
skugga á. Vináttuna þarf að rækta
eins og blómin og það gerðum við.
Að vísu hittumst við ekki oft en
samband okkar rofnaði aldrei. Við
töluðum saman í síma okkur báðum
til ánægju og var þá auðfundið hve
vel hún fylgdist með fólki og fram-
kvæmdum norður í heimahögum.
Nú er samtölunum slitið, eftir
stendur minningin um elskulega
konu, sem öllum reyndist vel. Bless-
uð sé minning hennar.
Við hjónin sendum bömum henn-
ar og ættingjum öllum innilegar
samúðarkveðjur.
Ingibjörg Björnsdóttir.
Þessa dagana má segja að hugur
minn hafí tekið sér bólfestu í Kefla-
vík, þar sem ég gekk í framhalds-
skóla lífsins. Núna væri það eflaust
kallað fjölbraut.
Ég er að líta yfir þetta sjávar-
þorp eins og það kom mér fyrir sjón-
ir í fyrstu. Heiðin grett og grá,
holóttar götur, varla nokkur gróð-
ur, engin fjöll. Já, ég taldi víst að
hér mundi mér leiðast mikið, sveita-
stelpunni, sem sprottin var upp í
grónu landi við birkiangan og fugla-
söng vordægrin löng og svæfð við
mildan ámið á kvöldin.
En þetta viðhorf breyttist ótrú-
lega fljótt. Keflavík var nefnilega
rík af mannlífsgróðri. Þar bjó gott
og vel gefið fólk, alúðlegt og margt
búið listrænum hæfileikum á ýms-
um sviðum. Byggðarlagið sjálft var
í vexti og framþróun á þessum
árum. Fyrr en varði vom tijátoppar
farnir að teygja sig upp fyrir snyrti-
leg grindverk kring um húsagarða,
allt var að vakna og vaxa, grösin,
börnin, og jafnvel heiðin varð lyng-
græn og skrýdd svörtum berjum
er hausta tók. Ný hús risu hvar-
vetna af grunni og aðfluttu fólki
fjölgaði óðum.
Arið 1946 fluttust til Keflavíkur
hjónin Pétur Lárusson, ættaður úr
Skagafirði, og Kristín Danivalsdótt-
ir, fædd og uppalin í A-Húnavatns-
sýslu. Þau byggðu myndarlegt
tveggja hæða hús við Sólvallagötu
32, enda fjölskyldan stór, fimm
börn á aldrinum þriggja til tuttugu
ára.
Pétur var dugmikill og verkhagur
maður. Eftir að hann kom til Kefla-
víkur vann hann mest við skipa-
smíðar en síðasta hluta starfsæv-
innar var hann húsvörður barna-
skólans við Skólaveg og naut þar
mikilla vinsælda. Hann lést í maí
1986.
Fyrir fám dögum kvaddi Kristín
kona hans þennan heim eftir langa
ævi og mörg spor, gengin til góðs,
þannig kom hún mér fyrir sjónir.
Eftir að við hjónin fluttumst á
hornið við Faxabraut og Sólvalla-
götu var stutt á milli heimilis okkar
og þeirra. Pétur var húsvörður í
skólanum sem Hallgrímur kenndi
við, svo fljótlega mynduðust gagn-
kvæm kynni.
Kristín var hæglát kona en hafði
ákveðnar skoðanir bæði í þjóðmál-
um og öðru er bar á góma í dag-
legu tali. Hún hafði það hlutverk
eins og flestar konur á þessum tíma
að gegna störfum og þörfum heimil-
isins, vera akkeri og kjölfesta þess.
Og þar veit ég ekki til að hún hafi
svikist undan merkjum. Hitt er svo
annað mál að lestur góðra bóka var
henni hugleikinn og munu „frímín-
úturnar" gjaman hafa farið til að
svala löngun hennar á því sviði.
Eitt sinn er við röbbuðum saman
yfir kaffibolla sagði hún mér að hún
héldi dagbók og hefði gert frá
æskualdri. Ég dáðist að slíkri þraut-
seigju, að hafa öll þessi ár skrifað
daglega þrátt fyrir kreijandi lífs-
starf. Og oft hef ég leitt hugann
að því hve margir fróðleiksmolar
hljóta að vera geymdir afkomendum
hennar í þessum bókum ef þær eru
enn til. Ekki efa ég heldur að hún
hafi kunnað til verka við skriftir,
því hún hafði þann frásagnarhæfi-
leika að maður þreyttist ekki á að
hlusta.
Já, það er ekki undarlegt þótt
hugur minn sé nokkuð bundinn
Keflavík nú um stundir, þegar hver
af öðrum gömlu, góðu nágrannanna
er að hverfa. Þess vegna rifjast líka
upp fyrir mér hve mörgu afbragðs
fólki ég kynntist á Keflavíkurárun-
um, í framhaldsskóla lífsins, sem
ég gat um í upphafi þessara orða.
Eg er þakklát fyrir kynni mín
af hinni mætu konu, Kristínu
Danivalsdóttur, og blessa minningu
hennar. Ég flyt börnum hennar og
fjölskyldum þeirra samúðarkveðjur
um leið og ég óska þeim gæfu og
gengis í framtíðinni.
Lóa Þorkelsdóttir.
Elsku frænka mín.
Elsku Stína frænka þú varst svo
hress og kát þegar ég kvaddi þig
í haust áður en ég fór utan. Við
áttum svo yndislega stund saman
og vorum ákveðin í því að hittast
í jólafríinu mínu. Þú sagðir mér svo
margt skemmtilegt frá gömlu dög-
unum ykkar ömmu í sveitinni ykkar
fyrir norðan, og hvað þið ammma
brölluðuð saman í þá daga. Elsku
frænka mín, ég mun sakna þín og
geyma minninguna um þig í hjarta
mínu. Minningu um yndislega konu
sem var svo trúuð og góð.
Ég sendi systkinunum og öllum
aðstandendum, nrínar innilegustu
samúðarkveðjur.
Nú legg ég augun aftur,
ó, guð þinn náðarkraftur
mín veri vörn í nótt.
Æ, virzt mig að þér taka,
mér yfír láttu vaka
þinn engil, svo ég sofi rótt.
(S. Egilsson.)
Hafsteinn Björn
ísleifsson, Róm.