Morgunblaðið - 14.07.1998, Blaðsíða 1

STOFNAÐ 1913
156. TBL. 86. ÁRG.
ÞRIÐJUDAGUR 14. JÚLÍ 1998 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
„Göngntíð“ Óraníumanna á N-Irlandi náði hámarki í gær
Skrúðgöngur í
skugga harmleiks
Belfast. Reuters.
Kexkakan
rannsökuð
London. The Daily Telegraph.
BRESKIR vísindamenn hafa
tekið sér fyrir hendur að af-
hjúpa leyndardóma kexkökunn-
ar, eða hvað það er eiginlega
sem fólki fínnst best þegar kex-
ið er annars vegar.
Utvaldir námsmenn við há-
skólann í Birmingham verða
látnir innbyrða einhver reiðinn-
ar býsn af alls konar kexi en
David Booth prófessor, sem
stjórnar rannsókninni, vonast
til að finna kex eða uppskrift að
hitaeiningasnauðu kexi, sem
brotnar þegar bitið er í það og
mylst síðan þegar það er tuggið.
„Við vitum svo lítið um áhrif
snertingarinnar í munninum en
við ætlum að fylgjast með
hvernig það brotnar upp og
hefur áhrif á þúsundir tauga-
frumna, sem aftur senda
ánægjuleg boð til heilans,"
sagði Booth. „Ef okkur tækist
að fjarlægja fitu án þess gera
kexið að einhverju hundakexi,
þá væri það gleðitíðindi fyrir
kexiðnaðinn um allan heim.“
ANDRUMSLOFT var þrungið
spennu í jgær á N-írlandi þegar
göngutíð Oraníureglunnar náði há-
marki enda fóru hátíðahöld Oraníu-
manna fram í skugga óhugnanlegra
morða á þremur ungum drengjum
aðfaranótt sunnudags í bænum
Ballymoney, norðaustur af Belfast.
Þurfti lögreglan í gærdag að gera
sprengju skaðlausa í bænum Newry,
nærri landamærunum við Irland, og
íyrr um morguninn hafði umdeOd
ganga Óraníumanna niður Lower
Ormeau-götuna í Belfast tafist nokk-
uð vegna sprengjuhótunar sem
INLA, klofningssamtök úr Irska
lýðveldishernum (IRA), stóð fyrir.
Göngur Óraníumanna fóru ann-
ars friðsamlega fram og gengu þeir
fylktu liði í bæjum og borgum án
lítilla vandkvæða. Helst beindust
sjónir manna að göngunni í Belfast
en kaþólskir íbúar létu sér nægja
að koma mótmælum sínum á fram-
færi á prúðmannlegan hátt, héldu á
lofti spjöldum þar sem Óraníumenn
voru fordæmdir, „skammist ykkar“
stóð á mörgum þeirra.
Tveir menn í haldi
Lögreglan hafði í gær tvo menn í
haldi grunaða um aðild að morðun-
um aðfaranótt sunnudags. Þau
vöktu mikinn óhug á N-írlandi og
kepptust stjórnmálaleiðtogar við að
fordæma þau í gær. Bað David
Trimble, forsætisráðherra N-
Irlands, Óraníumenn í gær að
hætta mótmælum sínum. Forysta
Óraníureglunnar fordæmdi einnig
morðin og fór fram á það við liðs-
menn sína að þeir drægju úr mót-
mælum sínum annars staðar en í
Portadown þar sem Óraníumenn
hyggjast halda áfram „umsátri"
sínu við Drumcree-kirkju þar sem
kom til átaka milli þeirra og lög-
reglu í síðustu viku.
Tony Blair, forsætisráðherra
Bretlands, sagði í fyrradag að
morðin á drengjunum þremur væru
„afar sorgleg tíðindi" en hann
kvaðst staðráðinn í að íbúar N-ír-
lands fengju í framtíðinni að njóta
þess friðar sem þeir ættu skilinn.
■ Áfall fyrir alla/31
Þjóðhátíð í
Frakklandi
FRANSKA knattspyrnulandslið-
inu var í gær fagnað sem þjóð-
hetjum með stærsta íjöldafagn-
aði sem sézt hefur á götum
Parísar frá því bundinn var endi
á hernám Þjóðverja árið 1944.
Búizt er við því að hátíðahöldun-
um linni ekki fyrr en aðfaranótt
morgundagsins, þar sem í dag er
þjóðhátíðardagur Frakka, Bast-
illudagurinn. Sagt var frá því um
helgina að mjög hefði dregið úr
fylgi við þjóðernishreyfingu
Jeans Marie Le Pen í kjölfar
góðs árangurs franska landsliðs-
ins enda margir leikmanna svart-
ir að hörund.
Allt að tvær milljónir manna
söfnuðust saman á og í kringum
breiðgötuna Champs Elysées og
tveggja hæða rúta ók löturhægt í
gegnum mannþröngina með
landsliðið innanborðs, enn í sig-
urvímu eftir 3-0 sigurinn á Bras-
ilíu í úrslitaleik heimsmeistara-
keppninnar í knattspyrnu á
sunnudagskvöld. Þetta er í fyrsta
sinn sem Frakkar hljóta titilinn.
Rússar semja um
aðstoð við IMF
Moskva, Washington. Reuters.
RUSSAR náðu í gær samkomulagi
við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn (IMF)
um lán upp á alls 22,6 milljarða
Bandaríkjadala og koma 14,8 millj-
arðar til greiðslu strax á þessu ári
en afgangurinn á því næsta. Rúss-
land á í höggi við mikinn efnahags-
vanda en vonast er til að með þessu
megi styrkja stoðir efnahagsúrbóta
stjómvalda.
Mike McCurry, talsmaður Banda-
ríkjastjómar, fagnaði í gær fregn-
unum og sagði efnahagsaðstoðina
„stórt skref fram á við.“ Sagði hann
umfang aðstoðarinnar sýna þá trú
sem menn hefðu á umbótahugmynd-
um rússneskra stjómvalda. Hafði
hann einnig eftir Bill Clinton, for-
seta Bandaríkjanna, að aðstoðin
myndi auka á stöðugleika og trú
manna á rússneskt efnahagslíf.
Anatoly Tjsjúbajs, aðalsamninga-
maður rússneskra stjómvalda við
IMF, sagði á blaðamannafundi í
gær að samningaviðræðurnar við
sjóðinn hefðu verið þær erfiðustu í
samskiptasögu Rússa og IMF.
Fram kom að rússnesk stjómvöld
hefðu skuldbundið sig til að lækka
fjárlagahalla í 5,6% á þessu ári og
niður í 2,8% á því næsta.
Sagði John Odling-Smee, full-
trúi IMF í samningaviðræðunum,
að sjóðurinn væri afar ánægður
með þessi loforð Rússa því að að-
gerðir Rússa myndu með fjárhags-
aðstoð IMF koma í veg fyrir að
fella þyrfti gengi rúblunnar, en
það hefði verið „áfall fyrir fjár-
magnsmarkaði og bankakerfið í
Rússlandi, sem og íbúa Rúss-
lands,“ að sögn Tjsúbajs.
^31
Reuters
Ovissa í stjórnmálum Japans eftir afsögn Hashimotos
Talin geta magnað
kreppuna í Asíu
Washington. Reuters.
LEIÐTOGAR Asíuríkja sögðust í
gær vonast til þess að sú ákvörðun
Ryutaros Hashimotos að segja af sér
embætti forsætisráðherra Japans
myndi ekki valda óstöðugleika og
langvarandi óvissu í stjórnmálum
landsins. Margir hagfræðingar óttast
að óvissan um eftirmann Hashimotos
geti tafið fyrir umbótum á fjármála-
kerfi Japans og kynt undir frekara
umróti á fjármálamörkuðum Asíu.
Margir hagfræðinganna óttast að
nú þegar athyglin beinist að því hver
eigi að taka við af Hashimoto verði
stjórnin ekki fær um að taka ákvarð-
anir um aðgerðir til að rétta efna-
haginn við fyrr en í fyrsta lagi í sept-
ember.
„Við sjáum fram á meiri óvissu,
frekari lækkun á gengi jensins,
hærri vexti og þar af leiðandi frekari
þrengingai' fyrir öll hin ríkin í þess-
um heimshluta," sagði Mai'k Mefar-
land, aðalhagfræðingur Santander
Investment.
Stefna Bandaríkjastjórnar
óbreytt
Bandarískir embættismenn sögðu
þó að afsögn Hashimotos yrði ekki
til þess að Bandaríkjastjórn breytti
stefnu sinni, hún myndi sem fyrr
ganga út frá því að Japönum tækist
að blása lífi í efnahag sinn og stuðla
að efnahagsbata í Asíu. „Bandaríkja-
stjórn mun ganga út frá því að nýja
stjórnin í Japan sjái að það er henni
sjálfri fyrir bestu að koma á efna-
hagsumbótum sem fyrst,“ sagði
Mike McCurry, talsmaður Banda-
ríkjaforseta.
Hashimoto tilkynnti afsögn sína
eftir að flokkur hans, Frjálslyndi
lýðræðisflokkurinn, beið ósigur í
kosningum til efri deildar þingsins á
sunnudag.
■ Óvissan í Japan/26
Bandaríkjamenn
segja boltann hjá
Israelsmönnum
Jerúsalem. Reuters.
JAMES Rubin, talsmaður banda-
ríska utanríkisráðuneytisins, sagði í
gær að samningamenn Israels og
Palestínumanna myndu ræðast beint
við er Yasser Arafat, forseti heima-
stjórnar Palestínu, sneri heim úr
ferðalagi til Kína. Sagði hann jafn-
framt að boltinn væri nú hjá ísraels-
stjórn að reyna að koma til móts við
Palestínumenn.
Benjamin Netanyahu, forsætis-
ráðherra ísraels, sagði í gær, að lítið
vantaði á, að stjórn sín féllist á til-
lögu Bandaríkjastjórnar um aukið
land til Palestínumanna á Vestur-
bakkanum. Væri það helst í vegin-
um, að Palestínumenn neituðu að
ábyrgjast öryggi Israela.
„Þessu máli er næstum lokið af
okkar hálfu og það eina, sem er í
veginum, er að Palestínumenn standi
við þær yfirlýsingar, sem þeh' hafa
margoft gefið sl. fimm ár varðandi
öryggismálin," sagði Netanyahu en
bent er á, að hann hafi áður gefið út
svipaðar yfirlýsingar. Palestínumenn
hafa þegar fallist á tillögu Banda-
ríkjastjórnai' um að þeim verði af-
hent 13% Vestm-bakkans.
Yasser Arafat kom við í Islama-
band, höfuðborg Pakistans, á leið
sinni til Kína og fagnaði því að
Pakistanar hefðu komið sér upp
kjarnorkusprengju. Sagði hann að
þar sem Israel hefði yfir kjarnorku-
vopnum að ráða væri ekki nema eðli-
legt að þjóðir eins og Pakistanar
stæðu í sömu sporum.