Morgunblaðið - 26.11.1998, Blaðsíða 62

62 FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
Dýraglens
Grettir
Ferdinand
HERE'5 THE BA6 VOUÍL U5E
TO CAKRY ALL THE THIN65
PEOPLE UJILL6IVE YOOWHEN
U)E 60 “TRICK ORTREATIN6'
ON HALLOWEEN NI6HT
T
l'LL J05T SAY/THANK
Yollpon't pot ITIN THE
BA6..l‘LLRIPE ithome."'

ilr

Hérna er poki undir alla hlutina
sem fólk mun gefa þér þegar þú
segir „grikk eða gjöf‘ á Hrekkja-
vökunni
Hvað ef einhver gefur mér reið-
hjól?
Það gefur þér enginn reiðhjól...
Ég segi bara, „þakka þér fyrir...
ekki setja það f pokann, ég hjóla
heim á því“...
BREF
TIL BLAÐSINS
Kringlan 1 103 Reykjavík • Sími 569 1100 • Símbréf 569 1329
Ungt folk
og barneignir
Frá Ásdísi Arthúrsdóttur:
MÉR ER ofarlega í huga síbyljan
um ógöngur íslenskra fjölskyldna og
blindan fyrir ástæðunni, sem mér
finnst nokkuð augljós. Hana tel ég
oft á tíðum orsakast einfaldlega af
því að fólk hér á landi eignast börnin
alltof ungt og alltof fljótt eftir að það
kynnist. Kannanir leiða í ljós að for-
eldrar eru mun yngri hér á landi en
á hinum Norðurlöndunum. Hér fæð-
ast og miklu fleiri börn utan hjóna-
bands. Talið er að um 1.000 börn
lendi í því árlega að standa uppi sem
börn einstæðra foreldra, þar af um
500 vegna hjónaskilnaða. Hér er og
mest um slys á börnum í heimahús-
um og kaldlyndustu mæðurnar.
Mér heyrist fólk helst kenna
stjórnvöldum um þessa bágu stöðu
fjölskyldunnar. Og víst er að sú lág-
launastefna, sem hér viðgengst, er
ekki fjölskylduvæn. Þá heyrist að
ekki séu greiddar nógu háar barna-
bætur og ekki stutt nægjanlega við
bakið á einstæðum foreldrum. Mín
skoðun er sú að allt bótakerfi, sem
borgar fólki í beinhörðum peningum,
stuðli á stundum að barneignum
fólks sem jafnvel hefui- litla burði til
að annast böm; fólks sem er lítt fært
til að ala upp börn vegna æsku eða af
öðrum ástæðum.
Er ástæða til að íslenzkt þjóðfélag
geti öðrum þjóðfélögum fremur gert
fólki kleift að gera alla hluti meðan
það stendur í bameignum? Það þyk-
ir ekki sjálfsagt meðal siðmenntaðra
þjóðar að fólk eignist börn áður en
það lýkur námi, t.d. stúdentsprófi, að
ekki sé nú talað um lengra nám. Þar
þykir jafnvel við hæfi og er algeng-
ara að fólk gefi sér tíma til að stofna
heimili og kynnast hvert öðru áður
en lagt er í barneignir. Fólk fær sér
gjarnan gæludýr sem það getur með
góðri samvisku losað sig við ef um-
önnunin tekur meiri tíma og toll en
reiknað var með og ef slitnar upp úr
sambúðinni. Hversvegna getur ungt
fólk á Islandi ekki beðið með að
baksa með smábörn meðan það er að
komast yfir erfiðasta hallann í fjár-
málum og klára nám? Það skal eng-
an undra að sambönd ungs fólks þoli
ekki slíkt álag. Svo er máski farið úr
einni sambúðinni í aðra og það er
ekki svo einfalt að koma með börn
með sér. Oft bregst fólk við vanda-
málunum með því að eignast mjög
fljótlega barn saman, svo það barn
eða börn sem fylgdu inn í sambúðina
missa endanlega athyglina. Mikill
meirihluti þeii’ra barna sem bama-
verndai-stofa þarf að hafa afskipti af
eru einmitt úr þannig samsettum
fjölskyldum eða frá einstæðum for-
eldrum.
Hér er fjöldi barna á hverja móður
trúlega álíka og þekkist í vanþróuð-
um löndum. Kannski ekki svo skrít-
ið, því ekki er svo ýkjalangt síðan við
komumst út úr torfkofunum og erum
enn föst í þessu gamla viðhorfi að
vinna og barneignir séu einu dyggð-
irnar. Gildir einu hvort fólk hefur
tíma aflögu til að sinna börnum. Nú
er barnadauði það lítill hér að það
hlýtur að vera óhætt að breyta þess-
um viðhorfum. Islendingar eiga að
geta leyft sér að vera manneskjur,
þ.e. að gera sér grein fyrir að lífið er
ekki einungs bameignir og strit.
ÁSDÍS ARTHÚRSDÓTTIR,
blómaskreytingakona.
Bréf til biskups Islands
Frá Árna Bjömssyni:
í RABBÞÆTTI í Lesbók Morgun-
blaðsins sl. laugardag, 21/10 vekur
Vilhjálmur Árnason heimspekingur
athygli á dauðaþögn kirkjunnar um
frumvarpið um miðlægan gagna-
grann á heilbrigðissviði. Vilhjálmur
er þó ekki einn um að undrast þögn
kirkjunnar því á meðan síðasta
kirkjuþing stóð yfir sendi undirritað-
ur biskupi bréf það, sem hér kemur
fyrir almenningssjónir. Ekkert svar
barst við bréfi þessu og hafi fulltrúar
á þinginu vitað um það, töldu þeir
augsjáanlega ekki ástæðu til að fjall-
að væri um málið á þeim vettvangi.
Því er bréfið birt nú, að svo virðist,
sem frumvarpið verði afgreitt fljót-
lega og nú reynir á hvort fyrirsvars-
menn kirkjunnar hafa til þess þor, að
láta í ljós álit sitt á þessu stærsta sið-
ferðisvandamáli þessarar aldar. En
bréfið var svohljóðandi:
Bréf til biskups íslands
Hr. Karls Sigui-björnssonar
Frá Árna Björnssyni lækni.
Sæll hr. biskup.
Ástæðan til að ég sendi þér þetta
bréf er að fyrir Alþingi liggur nú
framvarp til laga um „miðlægan
gagnagrann á heilbrigðissviði“.
Frumvarp þetta hefur verið og er
mjög umdeilt meðal heilbrigðisstétta
og almennt í vísindasamfélaginu og á
eftir að skapa mörg og mikil vanda-
mál í öllu þjóðfélaginu, ef það verður
samþykkt í núverandi mynd. Þá hef-
ur fjöldi erlendra vísindamanna var-
að við samþykkt laga sem þessara,
þar sem þeir telja að persónuvernd
sé stefnt í alvarlega hættu. Ég er
ekki sériegur kirkjunnar maður, en
ég veit að einn af hornsteinunum í
kenningu hennar er persónuvernd.
En það er ekki aðeins persónuvernd-
in, heldur einnig mörg önnur sið-
fræðileg vandamál sem birtast, þeg-
ar framvarp þetta er skoðað. Eg
ætla ekki að telja þau upp hér en að-
eins benda á að trúnaður milli læknis
og sjúklings er í mörgu hliðstæður
trúnaði milli prests og sóknarbarns
hans. Ætli nokkrum hafi til hugar
komið að setja slíkar upplýsingar í
miðlægan gagnagrunn, þó eflaust
mætti vinna úr slíkum grunni gagn-
legar upplýsingar um margvísleg,
þjóðfélagsleg, siðferðileg og trúarleg
vandamál og líklega gæti grunnur-
inn orðið góð söluvara?
Ég veit að þið hafið um margt að
hugsa á kirkjuþinginu en vonast þó
til að þið getið gefið ykkur stund til
að hugleiða þetta erindi, því hér er
um að ræða eitt af alvarlegustu sið-
fræðivandamálum, sem komið hafa
upp með þessari þjóð.
ÁRNI BÖRNSSON,
fv. yfirlæknir.
Allt efni sem birtist í Morgunblaðinu og Lesbók er varðveitt í upplýsinga-
safni þess. Morgunblaðið áskilur sér rétt til að ráðstafa efninu þaðan, hvort
sem er með endurbirtingu eða á annan hátt. Þeir sem afhenda blaðinu efni
til birtingar teljast samþykkja þetta, ef ekki fylgir fyrirvari hér að lútandi.