Morgunblaðið - 20.01.1999, Qupperneq 35

MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 20. JANÚAR 1999 35
UMRÆÐAN/PRÓFKJÖR
Nýjar álögur
á sjúklinga
UM áramótin jók rík-
isstjómin hlutdeild
sjúklinga í kostnaði við
þau lyf sem kallast
hlutfallsgreiðslu-lyf,
þ.e. B- og E-merkt lyf.
Það gerist um leið og
hlutdeild Trygginga-
stofnunar i kostnaði við
þessi lyf minnkar. Það
er erfítt fyrir sjúklinga
að bregðast við þessari
hækkun, bæði vegna
þess hve lyfjareglurnar
eru flóknar og þess að
erfítt er að gera
verðkannanir á lyfjum
vegna þessai-a flóknu
reglna.
Asta Ragnheiður
Jóhannesdóttir
töku hins opinbera í
lyfjakostnaði höfðu lítil
áhrif á smásöluverð
lyfja, en svo er ekki nú.
Hækkanirnar fara beint
út í verðlagið. Þessi lyf
hækka um allt að 25%.
Tekjulitla sjúklinga,
jafnvel á fullum hvað þá
hálfum sjúkradagpen-
ingum, munai’ um slíka
hækkun. Ég spyi-
stjórnvöld: Var það
þessi hópur, sjúklingar
og aðrir þeir sem á lyfj-
um þurfa að halda, sem
var sérstaklega aflögu-
fær í „góðærinu"?
Margir sjúklingar
aðeins með 336
krónur á dag
Lyf hækka um allt að 25%
Lyfjafræðingar og starfsfólk í
lyfjabúðum sem ég hef haft samband
við segja mér að nú sé mun meira
hi-ingt til að spyrjast fyi-h- um verð á
lyfjum, en það getur verið misjafnt
eftir verslunum, auk þess sem fólk
kvarti áberandi meira yfir verðinu.
Síðustu breytingar á greiðsluþátt-
Gera menn sér grein fyrir því að
margir sjúklingar sem þessi lyfja-
hækkun bitnar á hafa aðeins 671
krónu á dag sér til framfærslu, eða
um 20 þúsund krónur á mánuði? All-
margir hafa jafnvel ekki nema 336
krónur á dag, sem eru hálfír sjúkra-
Margir sjúklingar,
segir Ásta R. Jóhann-
esdóttir, sem þessi
lyfjahækkun bitnar á,
hafa aðeins 671 krónu á
dag sér til framfærslu,
eða um 20 þúsund
krónur á mánuði.
dagpeningar almannatrygginga.
Þeir fá síðan 182 ki-ónur daglega til
framfærslu bams.
Eru þetta sæmandi álögur á sjúkt
fólk í þessari stöðu? Ég segi nei.
Það á ekki að viðgangast að vel-
ferðarkerfið styðji ekki betur við
fólk í veikindum án launatekna en
gert er með sjúkradagpeningum al-
mannatrygginga. Fullir sjúkradag-
peningai- hækkuðu um 26 krónur og
hálfir um 13 krónur um áramótin um
leið og laun æðstu embættismanna
hækkuðu um tugþúsundir króna.
Það getur vel verið að hálaunamenn
muni ekki um þessa lyfjahækkun en
ég get fullvissað lesendur um það að
sjúklinga á sjúkradagpeningum,
lægstu örorkugreiðslunum og ellilíf-
eyrinum munar um þessa hækkun.
Það er siðlaust hvernig ríkisstjórnin
forgangsraðar.
Höfundur er alþingismaður.
Konur reka fyrirtæki
á hagkvæmari hátt
KONUR sem vilja
hefja iyrirtækjarekstur
virðast þurfa meiri að-
stoð og hvatningu til
þess að hrinda sínum
hugmyndum í fram-
kvæmd en kariar. Þær
eru oft varkárari en
karlarnh- í fjármálum og
taka síður þá áhættu að
stofna fjárhag fjölskyldu
sinnar í hættu. Enda
hefur það sýnt sig að
hlutfallslega mun færri
fyrirtæki í eigu kvenna
en karla verða gjald-
þrota. Þetta voru m.a.
rökin fyrir verkefninu
Brautargengi.
Á síðasta lqörtímabili
átti ég sæti í atvinnumálanefnd
Reykjavíkur. Við fulltrúai- Reykja-
víkurlistans leituðum ýmissa leiða til
að bæta atvinnuástand í Reykjavík
ekki síst meðal kvenna. Farið var af
stað með tvö verkefni sem snúa sér-
staklega að konum. Annað var á veg-
um Námsflokka Reykjavíkur og kall-
aðist „Nám og starf‘. Þar voru konur
í miklum meirihluta þátttakenda.
Hitt var sk. skiptiverkefni þar sem
borgarstarfsmönnum, 12 konum,
bauðst endurmenntun í 10 vikur og
konur, sem höfðu verið atvinnulausar
í langan tíma, voru ráðnar til afleys-
inga I staðinn. Þetta var fyrst reynt
haustið 1995 og þótti takast mjög vel.
Brautargengi
Þeir sem lengi hafa
starfað að atvinnumál-
um kvenna benda á
ýmsa erfiðleika sem
mæta konum sem vilja
hefja fyiirtækjarekst-
ur. Þar má til dæmis
nefna takmarkaðri að-
gang að fagráðgjöf í
sínu félagslega um-
hverfí, erfiðleikum við
að afla ókeypis upplýs-
inga um sjóði, styrki,
rekstrarform fyrir-
tækja, skattamál og
vöruþróun.
Þetta voru helstu rök
fyrir tillögu sem ég
flutti í atvinnumálanefnd Reykjavík-
ur 21. desember 1995 um sérstakt
átak í atvinnumálum kvenna.
Tillaga mín var útfærð af ráðgjöf-
um og niðurstaðan varð námskeiðið
Brautargengi frá hugmynd til veru-
leika. Námskeiðið var ætlað reyk-
vískum konum sem hafa áhuga á að
hrinda eigin viðskiptahugmynd í
framkvæmd. Markmiðið var að
styrkja konur sem stjórnendur, auka
þekkingu og ábyrgð kvenna í fyrir-
tækjaumhverfí, fjölga störfum í höf-
uðborginni og treysta þau sem fyrh-
eru. Nú þegar er tveimur námskeið-
um lokið, hið þriðja langt komið og
fjórða námskeiðið nýhafíð. Nám-
Hlutfallslega mun
færri fyrirtæki í eigu
kvenna en karla, segir
Hulda Ólafsdóttir,
verða gjaldþrota.
skeiðin hafa sótt dugmiklai- konur
sem margar hafa þegar tekið athygl-
isvert frumkvæði í atvinnulífínu.
Þær hafa nú stofnað Félag brautar-
gengiskvenna. Markmið félagsins
eru m.a. að byggja upp styrktar- og
stoðkerfi, vera vettvangur umræðna
og upplýsinga, stuðla að stuðningi,
samvinnu og hvatningu meðal fé-
lagskvenna og síðast en ekki síst að
lifa og njóta lífsins (sjá nánar á
heimasíðu þeirra: http://www.is-
mennt.is/vefir/brautargengi/).
Það er mjög ánægjulegt fyrir okk-
ur sem vinnum í stjórnmálum að sjá
drauma okkar og hugsjónir verða að
veruleika. Ég hef trú á að þessar öfl-
ugu brautargengiskonur muni skila
íslensku atvinnulífi fjölbreytilegum
störfum og skapa allmörg ný störf
þegar fram líða stundir. Samfélagið
allt nýtur góðs af fnimkvæði þeirra
og dugnaði.
Höfundur er sjúkraþjálfari og tekur
þátt í prófkjöri Samfylkingarinnar
og sækist eftir 1. eða 2. sæti
K vennalistans.
Hulda
Ólafsdóttir
Prófkjör
Útdráttur greina um prófkjör vegna alþingiskosninga vorið 1999.
Greinarnar eru birtar í heiid á Netinu www.mbl.is
Dugnaðar-
mann á þing
Ernii Ertíngsdóttir
liáskóhincmi skrifar:
ÞAÐ er gleðiefni
að Árni Þór Sig-
urðsson hefur boð-
ið fram krafta sína
fyrir samfylking-
una í Reykjavík.
Hann er þekktur
dugnaðarmaður,
ekki síst fyrir að
hleypa miklum
krafti í dagvistun-
armál í Reykjavík eftir að íhaldið
hafði skilið þau eftir í ólestri. Hann
hefur líka verið framkvæmdastjóri
þingflokks Alþýðubandalagsins og
sinnt mörgum öðrum verkefnum
fyrir flokkinn.
Árni Þór hefur unnið óeigingjarnt
starf í þágu Alþýðubandalagsins og
R-listans. Bæði þessi samtök hafa
falið honum ábyrgðarstörf, til dæm-
is var hann borgarfulltrúi í Reykja-
vík frá 1994 til 1998 og viikti athygli
þar fyrir dugnað sinn í öllu sem
honum var treyst fyrir. Nú er hann
aðstoðarmaður borgarstjóra. Það
skiptir öllu að rödd Alþýðubanda-
lagsins hljómi í samfylkingunni og
Árni Þór Sigurðsson tryggir að
áherslur þess fái þar brautargengi.
►Meira á Netinu
Erna
Erlingsdóttir
Árna Þór
í 1. sæti
Áraiami
Jakobsson
Armann Jakobsson, stundakennari við
Háskóla íslands, skrifar:
MIKLU skiptir
að Alþýðubanda-
lagið fái glæsilega
útkomu í prófkjöri
samfylkingarinnar
30. janúar nk. Um
marga öndvegis-
frambjóðendur er
að velja á vegum
Alþýðubandalags-
ins í þessu próf-
kjöri en að öðrum ólöstuðum ber
Árna Þór Sigurðsson þar hæst.
Árni Þór hefur notið trúnaðar fólks
á borð við Svavar Gestsson og Ingi-
björgu Sólrúnu Gísladóttur. Hann
er nú aðstoðarmaður borgarstjóra.
Árni Þór lyfti grettistaki í dag-
vistunarmálum í borgarstjóm á
seinasta kjörtímabili. Ekki er síður
mikilvægt að Árni Þór hefur verið
fulltrúi róttækra sjónarmiða í Al-
þýðubandalaginu.
Glæsileg útkoma Alþýðubandalags-
ins og Áma Þórs Sigurðssonar hinn
30. janúar tryggir að vinstrisinnaðir
kjósendur viti hvar á að setja kross-
inn í næstu kosningum.
►Meira á Netinu
Tryggjum
Magnúsi Jóni
góða kosningu
Ari Skúlason sem situr í framkvæmda-
stjórn Alþýðubandalagsins og í stjórn
Alþýðubandalagsfélags Kópavogs,
skrifar:
Ég vil hvetja fólk*"
til þess að kjósa
Magnús Jón Áma-
son í efsta sæti Al-
þýðubandalags-
manna í prófkjöri
Samfylkingarinnar
á Reykjanesi.
Magnús Jón hefur
frá upphafi tekið
einna mestan þátt í
öllu starfi að samfylkingarmálunum.
Honum ber að þakka það með góðri
kosningu.
Magnús Jón getur orðið mjög öfl-
ugur þingmaður. Hann hefur mikla
reynslu og þekkingu á sveitarstjórn-
armálum og skóla- og menntamál-
um, allt eru þetta málaflokkar seifV'
skipta æ meira máli. Þá hefur Magn-
ús Jón einnig verið virkur í samtök-
um kennara í mörg ár. Hann þekkir
því mjög vel til í starfi og uppbygg-
ingu verkalýðshreyfingarinnar hér á
landi og myndi verða öflugur tals-
maður sjónarmiða hennar á Alþingi.
Magnús Jón hefur unnið vel fyrir
samfylkinguna, tryggjum honum
góða kosningu.
► Meira á Netinu
Ólafur Áki
i 1. sæti
Arnór Krist/ansson Hornafirði skrifar:
Austfirðingar velja
nýja forystu í próf-
kjöri sjálfstæðis-
manna næstkom-
andi laugardag.
Þegar margt er
góðra manna í kjöri
er ekki kyn þó sum-
fr kjósenda verði
sumir hverjir tví-
stígandi. I mínum
huga leikur þó enginn efi á því og vil
ég festa niður nokkrar staðreyndir
um Olaf Áka Ragnai’sson frá Djúpa-
vogi sem verðugan leiðtoga aust-
firskra sjálfstæðismanna.
Það kom engum á óvart sem þekkt
hefur Ólaf frá því að hann sleit
barnsskónum hversu farsæll hann
hefur verið í starfi. Hvort sem starf-
ið er vélstjóri á skuttogurum, sveit-
ai’stjóri eða trillukarl. Olafur Áki er
best þekktur fyrir ósérhlífni og
dugnað í hverju því sem hann hefur
tekið sér fyrir hendur. Hann hefur
víðtæka starfsreynslu og er óhrædd-
ur við að sýna frumkvæði og taka af
skarið á ögurstundu.
► Meira á Netinu
Arnór
Kristjánsson
*
Abyrg* vinnubrögð
EITT grundvallai-atriðið til að
tryggja markvissa byggðastefnu er
að halda stöðugleika þeim sem ríkt
hefur í efnahagsmálum, það er for-
senda afkomu og atvinnuöryggis.
Treysta á stöðu sjávarútvegsins enn
frekar með skilvfrku fiskveiðastjórn-
kerfi, sem skilar vel reknum sjávar-
útvegsfyrirtækjum stórum og smá-
um. Treysta landbúnað í landinu
með hagkvæmum rekstri, auknu
frelsi í viðskiptum og aukinni sam-
keppni sem leiðir til árangurs.
Áherslur hafa breyst á alþjóðavett-
vangi, heimurinn breytist og minnk-
ar í þeim skilningi að viðskipti
aukast. Það verður enn frekar að
stuðla að nýsköpun í atvinnuskyni og
stofna þai-f áhættusjóð sem hefur
það markmið að stuðla að nýjungum
og skapa verðmæti. Það mun reyna á
stjórnvöld, en fyrst og fremst bæjar-
og sveitarstjórnir og íbúa hversu vel
tekst til í framtíðinni að styrkja
byggðina. Markmiðið á að vera eftir-
sóknarverð sveitarfélög sem geta að-
lagað sig að breyttu umhverfi og
breyttum markaðsaðstæðum. Góð
stjórnun og ábyrg fjármálastefna,
gróskumikið atvinnulíf, fjölbreytni,
nýsköpun og jöfnun lífskjara er for-
senda fyrir blómlegri byggð.
Rekstrarskilyrði tryggð
Bæta verður samkeppnisaðstöðu
fyrirtækja hér á landi gagnvart
keppinautum í viðskiptalöndum og
tryggja þeim sambærileg rekstrar-
skilyrði. Fyrirtækin verða að geta
búið við það rekstrarumhverfi og þá
hagstjórn að þau geti gert langtíma-
áætlanir. Stjórnvöld og almenningur
Ég stefni á 2.-3. sæti
listans, segir Kristín
Þórarinsdóttir, sem
reifar hér stefnumál sín.
í landinu eiga að vera meðvituð um
það að vel rekin fyrirtæki með arð-
vænlega útkomu er það sem skiptir
máli fyrir þjóðfélagið. Efla þarf iðn-
greinar og leggja áherslu á aukna
verkmenntun í skólum til að hægt
verði að mæta kröfum vinnumarkað-
arins.
Heilbrigðismál
Kappkosta ber að hafa gæði heil-
brigðisþjónustunnar að leiðarljósi.
Heilsugæslan er hom-
steinn íslenskrar heil-
brigðisþjónustu sem ber
að hlúa að. Byggja þarf
upp öflugt forvarnar-
starf sem skilar ái’angri,
en ég tel það vera eina
árangurríkustu leiðina í
baráttunni gegn fíkni-
efnum. íþróttirnar eru
eitt virkasta forvarnar-
starfið sem völ er á í
dag og sú ánægjulega
þróun sem blasir við
okkur er að íþrótta-
starfið nær til fleiri
bama og unglinga en
áður. Styðja þarf dug-
lega við bakið á þeim fé-
lögum og samtökum
sem vinna með börn og unglinga.
Aldraðir hafi forgang
Ár aldraðra fer nú í hönd og meg-
inmarkmiðið á að vera að aldraðir
njóti fjárhagslegs öryggis. Fella
verður niður tvísköttun á lífeyri og
sparifé. Gott almanna^
tryggingakerfi er eitt
einkenna velferðar-
þjóðfélags sem lætur
sig lífskjör allra þegna
varða. Endurskoða ber
því reglur varðandi
greiðslur eftirlauna og
bóta. Þjóðfélagið okkar
byggist á frelsi, mann-
úð og jafnrétti þegn-
anna. Við skulum ekki
gleyma því að aldraðfr
er hópur fólks sem hef-
ur dómgreindina og
þroskann. Þetta erq^,
kostir sem ekki fjara út
þó að aldurinn færist
yfir. Þetta er fólkið í
þjóðfélaginu sem á að
hafa forgang. Leggja skal áherslu á
að ákvarðanir og framkvæmdir í
málefnum aldraðra verði gerðar í
fullu samráði við þá.
Höfundur tekur þátt í prókjöri sjáif-
stæðismanna á Suðurlandi.
Kristín
Þórarinsdóttir