Morgunblaðið - 09.03.1999, Qupperneq 26

26 ÞRIÐJUDAGUR 9. MARZ 1999
LISTIR
MORGUNBLAÐIÐ
Soffía
Arnadótt-
ir sýnir í
Galleríi
Listakoti
NÚ stendur yfir sölusýning
Soffíu Amadóttur í Galleríi
Listakoti, Laugavegi 70. Soff-
ía er leturlistamaður og graf-
ískur hönnuður og kallar sýn-
ingu sína Leikur að letri... í
Ijósi trúar og tíma. Verkin
eiga það flest sameiginlegt að
fjalla á einhvem hátt um trú-
arlegt efni, s.s. kristna trú og
bænir, trúarefni og atburði úr
heiðnum sið, kristnitökuna,
dýrlingadýrkun og trúartákn,
segir í fréttatilkynningu.
Meðal verka er stuðla-
bergssúla með frásögn af orð-
um og athöfnum Þorgeirs
Ljósvetningagoða þegar hann
kvað upp úrskurð sinn á Al-
þingi árið 1000 um að íslend-
ingar skyldu allir kristnir
verða.
Soffía Árnadóttir útskrifað-
ist sem grafískur hönnuður
frá Myndlista- og handíða-
skóla íslands og lagði stund á
Calligi-aphy (leturgerð og
skrautritun) sem valgrein á
síðasta námsári undir leið-
sögn Torfa Jónssonar o.fl.
Hún hefur á undanfömum ár-
um sótt ýmis námskeið í letur-
gerð hér heima og í útlöndum.
Soffía hefur haldið nokkrar
einkasýningar á verkum sín-
um og tekið þátt í samsýning-
um. Þá hefur hún hlotið ýms-
ar viðurkenningar og verð-
laun fyrir hönnun á merkjum
og bókarkápum.
Soffía Amadóttir starfar
sjálfstætt við leturgerð og
skrift auk grafískrar hönnun-
ar. Hún hefur sl. tíu ár kennt
skrautletrun, leturgerð, hönn-
un o.fl. í Myndlistaskóla
Akureyrar og Myndlista- og
handíðaskóla Islands.
Þjóðleikhúsið
Frumsýningu
á Sjálfstæðu
fólki frestað
FRUMSÝNINGU á Sjálf-
stæðu fólki í Þjóðleikhúsinu
hefur verið frestað um eina
viku vegna veikinda. Fram-
sýning átti að verða 13. mars
en verður sunnudaginn 21.
mars. I raun er um tvær sýn-
ingar að ræða þar sem verk-
inu hefur verið skipt í tvennt
en báðir hlutamir verða fram-
sýndir sama dag.
Að sögn Guðrúnar Bach-
mann leikhúsritara hefur það
reyndar verið töluvert meira
umstang en búist var við að
æfa tvær sýningar samhliða.
„Ekki síst vegna þess að sömu
leikaramir era í báðum hlut-
unum, þótt þeir leiki ekki
endilega sömu persónumar í
þeim báðum. Þetta er mjög
flókið í skipulagningu og auð-
vitað höfum við ekki mátt við
því að menn legðust í flensu.
Annars gengur undirbúning-
ur mjög vel,“ sagði Guðrún.
Listræn gjafavara
^galleríN
vListakot/
LflUGAVEGI 70, SÍMI/FAX 552 8141
Umhverfis-
vænn dreki
í EPAL i Skeifunni 6 stendur nú yf-
ir sýning á stólnum Dreka, sem
Erla Sólveig Óskarsdóttir hús-
gagna- og iðnhönnuður hefur hann-
að. Erla Sólveig hlaut tvenn verð-
laun fyrir stólinn á síðasta ári,
menningaiverðlaun DV og þýsku
verðlaunin Rauða punktinn, sem
veitt eru fyrir framúrskarandi
hönnun á iðnaðarvamingi sem þeg-
ar er kominn í framleiðslu.
Dreki hefur verið framleiddur í
Þýskalandi í tæpt ár og hefur að
sögn Erlu Sólveigar selst vel, enda á
fremur hagstæðu verði, auk þess
sem hann er umhverfisvænn. Hann
er samsettur af stálgrind, sem bæði
fæst krómuð og máluð, og setu og
baki úr polypropelinplasti, sem er
endurvinnanlegt. Baki og setu, sem
fáanlegt er í fimm litum, er smellt á
grindina og því auðvelt að skipta um,
ef óskað er eftir að skipta um lit eða
ef farið er að sjá á þeim. „Þannig má
segja að stóllinn hafi lengri ending-
artíma,“ segir hönnuðurinn en bætir
við að það sé einnig mikilvægt að
auðvelt sé að taka hann í sundur til
endurvinnslu þegar þar að kemur,
málm sér og plast sér.
Þýski framleiðandinn Brune hef-
ur alheimsrétt á framleiðslu Dreka,
nema á Islandi, en Epal stendur
fyrir framleiðslunni hér á landi.
Sólóhúsgögn framleiða gi'indurnar
og Ofnasmiðjan sér um að inn-
brenna málninguna á þær, en plast-
ið er steypt í Þýskalandi. „Það er
mjög einfalt að flytja það á milli
landa, vegna þess að því er bara
smellt á grindina, þannig að það
tekur mjög lítið pláss í flutningi,"
segir hún.
Mér ofbuðu allir þessir hræði-
legu hvítu plaststólar
Aðspurð um hvernig hugmyndin
að stólnum hafí fæðst segir Erla
Sólveig það hafa verið þegar hún
bjó í Kaupmannahöfn. „Mér ofbuðu
allir þessir hræðilegu hvítu plast-
stólar sem eru að eyðileggja öll fal-
legu torgin þar. Eg hugsaði með
mér að það hlyti að vera hægt að
gera eitthvað betra. Svo finnst mér
þetta líka vera svo mikil frekja af
þessum kaffihúsaeigendum að
troða þessu svona út á stéttir og
torg, því þetta er í raun og veru
sameign okkar allra. Ég hafði í
Morgunblaðið/Golli
ERLA Sólveig Óskarsdóttir húsgagna- og iðnhönnuður og stóllinn
Dreki, sem nú er til sýnis í Epal í Skeifunni. A bak við tjaldið glittir í
fleiri stóla og borð, sem hún hefur einnig hannað, lítil borð fyrir kaffi-
hús og stærri fyrir borðkróka, kaffíteríur og mötuneyti.
huga þessa gömlu sólstóla, sem kemur inn undir það. Þannig kom
voru úr taui, og hvernig það flaks- til þessi mikla hreyfíng, bæði í bak-
ast og lyftist upp þegar vindurinn ið og setuna.“
Ugluspegill málaralistarinnar
MYNPLIST
Listasafn íslauds
við Fríkirkjuveg
GOUACHE-MYNDIR
SIGMAR POLKE
Til 28. mars. Opið þriðjudaga
til sunnudaga frá kl. 12-18.
Aðgangur kr. 300.
SIGMAR Polke er ekki við eina
fjölina felldur sem listamaður.
Stundum hefur hann verið kallaður
síðasti málarinn vegna óvenjulegra
tilrauna sinna til að sniðganga hefð-
bundnar aðferðir og venjur, sem
þykja standa máluram samtímans
fyrir þrifum þegar brjóta skal upp
myndmál málverkins og finna því
leið út úr blindgötu úrættrar tækni.
Nú þegar horft er um öxl til 7. ára-
tugarins - popplistarinnar og ann-
arra, skyldra hræringa - má sjá hve
frjálst og hispurslaust hann gekk
um musteri listarinnar.
Það sem byrjaði sem eftiröpun af
hans hálfu á tækni eilítið eldri
starfsbræðra vestan hafs - Andy
Warhol og Roy Lichtenstein - skil-
aði sér von bráðar til uppakynslóðar
amerískra málara - David Salle og
Julian Schnabel - á 9. áratugnum í
kraftmiklum og inntaksríkum til-
raunum. Með síbreytilegum af-
brigðum sínum af „kapítalísku
raunsæi" - en svo kölluðu Gerhard
Richter, Konrad Fisher-Lueg og
Polke list sína - varð sá síðastnefndi
einn merkasti og mikilvægasti
tengiliðurinn milli bandarískra list-
málara 6. og 9. áratugarins. Það er
nokkuð vel af sér vikið þegar tillit
er tekið til þjóðernis Polke og
þeima himinhrópandi erfíðleika sem
mættu honum og löndum hans þeg-
ar þeir hugðu á listræna landvinn-
inga í Bandaríkjunum á 8. og 9. ára-
tugnum.
En það er ef til vill til marks um
þann mun sem er á bandarísku og
evrópsku málverki að popplist
þeirra Warhol og Liehtenstein átti
sér fáa tæknilega þróunarmögu-
leika þegar öll kurl komu til grafar
og því þurftu ungir Bandaríkja-
menn á ofanverðum 8. áratugnum
að líta austur um haf í leit að gjöful-
um fyrirmyndum. Sjálfur hafði Pol-
ke sem ungur málari tekið mið af
Francis Picabia, þeim síbreytilega
dada-listarmanni og sérstæðum út-
færslum hans á hvers kyns ódýrri
myndbirtingu. Tæknibrögðum á
SIGMAR
Polke: „eða
eru vísinda-
menn „upp-
finninga-
samir
dvergar",
sem hægt
er að leigja
til að gera
hvað sem
er?“
annað hægt en brosa út í annað og
gleyma depurð hversdagsins
frammi fyrir svo ljóðrænum nafn-
giftum?
Þá lýsir gerð þessara vatnslita-
mynda býsna vel hugvitssamlegum
vinnubrögðum Polke, einkum þegar
kemur að jafnvæginu milli hins yfír-
vegaða og ófyrirséða. Eitt af því
sem hann gerði ótal tilraunir með
vora abstraktmyndir sem virtust
miklu fremur stafa af slysni en ætl-
un. Eins notaði hann liti sem erfitt
var að flokka eða greina en sindr-
uðu eins og neonsmyrsl. Dæmi um
slíkt má víða sjá í myndröðinni. Þá
eru ívitnanir í eldri verk og skír-
skotanir til hugmynda, heimspeki
og bókmennta, sem átt hafa hug
listamannsins. Sem dæmi er að
minnsta kosti ein mynd af Barón
Miinchhausen, röstuðum á hestbaki
á óræðan bakgrunn, en Polke hefur
alltaf haft mikið dálæti á lygaranum
hugmyndaríka, sem honum finnst
svo táknrænn fyrir tvíbent eðli hins
skapandi manns.
Sýningin í Listasafni íslands gef-
ur okkur einstakt tækifæri á að
kynnast verkum þessa eins fræg-
asta núlifandi listmálara heims.
Halldór Björn Runólfsson
Sýningum lýkur
ANDREA Gylfadóttir, Sjöfn Evei-tsdóttir og
Margrét Kr. Sigurðardóttir í hlutverkum ávaxta.
borð við yfirvarp, þar sem ein
mynd var máluð ofan á aðra, eða
skaraðist við fígúratíf smáatriði í
bakgi’unni - að ógleymdum öllum
ívitnunum í neðanmálsbókmenntir,
hasarmyndir, teiknimyndablöð og
ástarrómana - kynntist hann upp-
haflega hjá meistaranum spænsk-
franska.
Sýningin í Listasafni Islands er
sett saman úr 40 gouache-myndum
á pappír, og era þær allar af sömu
stærð - 100x70 sentímetrar - og
málaðar árið 1996. „Tónlist af óræð-
um uppruna" er yfirskriftin, en
Götz Adriani, forstöðumaður Þýsku
menningarsamskiptastofnunarinn-
ar, fékk Polke til að mála myndröð-
ina beinlínis til þess að hún færi á
flakk um heiminn.
Eins og listamannsins var von og
vísa gaf hann þessum verkum hina
skondnustu titla, stundum svo
fyndna að gestir veltast um af
hlátri. 26. mynd heitir til dæmis eða
eru vísindamenn „hugvitssamir
dvergar sem hægt er að leigja til
hvers sem er?“ og 6. mynd ber titil-
inn Svefn er fyrirtaks fegrunarlyf
sem menn og dýr hafa tekið með
sér út úr skóginum. Hvernig er
SÍÐUSTU sýning-
ar á fjölskykluleik-
ritinu Ávaxtakarfan
verða laugardaginn
13. og sunnudaginn
14. mars.
Megininntak leik-
ritsins er einelti og
fordómar, sem eru
viðkvæm vandamál,
en þeim er komið til
skila með söngvum,
dansi og leik. Leik-
ritið gerist í ávaxta-
körfu þar sem allir
eru kúgaðir af
Imma ananas.
Mæja jarðarber er minnst og verð-
ur því fómarlamb eineltis.
Höfundur handrits er Kristlaug
María Sigurðardóttir og höfundur
tónlistar er Þorvaldur Bjarni Þor-
valdsson. Helstu leikarar era Andr-
ea Gylfadóttir, Selma Bjömsdóttir,
Hinrik Ólafsson, Margrét Kr. Pét-
ursdóttir, Linda Ásgeirsdóttir, Ólöf
Sverrisdóttir, Gunnar Hansson,
Sjöfn Evertsdóttir, Kjartan Guð-
jónsson, Guðmundur I. Þorvaldsson
og Margrét Kr. Sigurðardóttir.
Leikstjóri er Gunnar Gunnsteins-
son og leikmynda- og búningahönn-
uður er María Ólafsdóttir. Ljósa-
hönnuður er Alfreð Sturla Böðvars-
son og danshöfundur er Jóhann
Freyr Björgvinsson. Framkvæmda-
stjóri er Hrafnhildur Hafberg.