Morgunblaðið - 09.04.1999, Qupperneq 45

MORGUNBLAÐIÐ
FÖSTUDAGUR 9. APRÍL 1999 45
UMR/EÐAN
ÞAÐ ER ekki sterk-
ur málflutningur Sig-
urbjörns Svavarsson-
ar útgerðarstjóra
Granda og form.
Utv.m.félags R.víkur, í
grein hans í Morgun-
blaðinu þann 6. febrú-
ar s.l. Hann svarar
mér með útúrsnúning-
um, og að ég sé ekki
svara verður, slíkur er
þinn málflutningur,
enda málefnið heldur
betur skítlegt, ef ég
nota þín orð.
Ég óskaði eftir því,
Sigurbjöm, í grein
minni í Mbl. þann 28.
jan. s.l., að þú nefndir þá saklausu.
Ég nefndi þá seku sem eru stjórn-
völd. Ég skil ekki stjórnvöld sem
setja þannig lög og reglur að úti-
lokað er að framfylgja, eins og það
að brottkast á fiski er bannað, og
það er líka bannað að koma með
fiskinn að landi ef þú átt ekki
kvóta í viðkomandi tegund. Það er
útilokað að vita með neinni vissu
fyrir, hvaða tegundir af fiski í veið-
arfærin koma. Jón Sigurðsson lýs-
ir því vel í Mbl. þann 11. febrúar sl.
hvernig fór fyrir grásleppukarlin-
um þegar netin hans fylltust af
þorski. Jón hefur skrifað margar
góðar og málefnalegar greinar í
Mbl. um fiskveiðistjómunina. Sig-
urbjöm nefnir, til samanburðar
skrifum Jóns um brottkast á fiski,
ísl. skattkei-fið og er það góð sam-
líking þar sem bæði kerfin eru
handónýt og þjóna þeim einum
sem em í aðsöðu til að misnota
þau. Ætla ég nú að sýna fram á
hvernig kvótakerfið er misnotað
fyrir nokki’a útvalda. í Morgun-
blaðinu í byi’jun febrúar er sagt
frá afla og aflaverð-
mæti Baldvins Þor-
steinssonar E.A. Ars-
aflinn 1998 er sagður
7100 lestii’ og verð-
mætið 790 milljónir
kr. Ef maður deilir
aflanum í afiaverð-
mætið kemur út afla-
verð sem er kr. 111,27
á hvert kíló, sem
aldrei var landað
nema að litlum hluta.
Meðalverð allra fisk-
markaða á landinu 11.
febrúar er 103 kr. á
kg. af þorski, ýsu, ufsa
og karfa. Ef afrakstur-
inn af frystitogaranum
er ekki meiri en þessar tölur sýna
er það besti kosturinn fyrir lands-
Fiskveiðar
Ég fullyrði, segir
Hrólfur S. Gunnars-
son, að engum físki
var hent af bátaflotan-
um meðan veiðar
voru frjálsar.
byggðina og þar af leiðandi flótt-
ann til höfuðborgarinnar að hætt
verði að flaka fisk úti á sjó. Það er
alltof mikið þjóðhagslegt tap sem í
því felst að henda fimm þúsund
tonnum af fiski frá einu skipi á árs-
grundvelli. Ef nýtingarstuðullinn
er að meðaltali 30% hjá þessu
skipi, sem ég er viss um að er of
hár, kannski nær 20% miðað við
óslægðan fisk. Það fara þá 80% í
hafið aftur. í þessum tölum er ekki
tekið með brottkast á heilum fiski
sem ég veit að er umtalsvert.
Sé 30% nýtingar reglan notuð,
falla til hjá umræddu skipi fimm
þúsund tonn af fiski í hafið, aftur á
móti ef fiskurinn er unninn í landi
er engu hent. Ef allur þessi afli
væri seldur á fiskmörkuðum og
unninn í landi, 7100 tonn margfold-
að með meðalverði fiskmarkað-
anna, kemur út talan 731,3 milljón-
ir. Þumalputta regla er að til út-
flutnings má tvöfalda verð á fiski
upp úr sjó. Er því útflutta afla-
verðmætið 1,462 milljónir kr. sé
fiskurinn unninn í landi. Þjóðhags-
legt tap vegna frákasts fisks á
frystitogaranum Baldvini Þor-
steinssyni árið 1998 nemur því kr.
672 milljónum, og er þá alls ekki
allt talið, svo sem vinnsla á fiski
með olíu úti á sjó en innlendri orku
í landi. Ef brottkast fisks er að
meðaltali á hvern frystitogara
4000 tonn og ef frystitogarar eru
40 þá er sá afli sem fer í sjóinn aft-
ur 160 þúsund tonn plús það sem
hent er af heilum fiski sem aldrei
fer á vog. Og er þá ekki langt í töl-
una 200 þúsund tonn á ári, sem
hent er. Ef notuð er 200 þúsund
tonna talan margfölduð með 103
kr. sem er meðalverð á fiski nú í
febrúar kemur í ljós að verðmæti
brottkasts fisks er 20,6 milljarðar
miðað við verðlag á fiski um miðj-
an febrúar í ár. Sé það tvöfaldað
við útflutning verður upphæðin
41,2 milljarðar og má því ætla að
helmingur þessarar upphæðar sé
beint tap vegna útgerðar 40 frysti-
togara. Og er nú mál að linni. Það
verður aldrei sátt um þetta stjórn-
kerfi. Endalaus göt til að stoppa í,
eins og sést af nýjasta þrýstihópn-
um, fjögur til fimm hundruð eig-
endur kvótalítilla eða kvótalausra
báta heimta nú kvóta. Það yrði
mikil sorgarsaga ef kvóti héldi
áfram að færast í spillingarkerfi
frystitogara. Fiski hefur alla tíð
verið hent í einhverjum mæli frá
togurum vegna þess að verið var
að vinna fisk úti á sjó, svo sem að
salta þorsk, og þeir fengu ein-
hverjar aðrar fisktegundir en þá
sem vinna átti, eða of smáan fisk.
Var því þá öllu hent, öðru en
þorski. Þeir höfðu þó sumir hverjir
mjölvinnslu, en allir lýsisbræðslu
um borð, og var lifrin nýtt sem
ekki er gert í dag. Það er engin af-
sökun fyrir því að henda fiski alla
næstu öld, þótt það hafi verið gert
seinni hluta þessarar aldar.
Ég var við sjóróðra í Grindavík
1955 til 1960, róið var með línu og
net. Ég fullyrði, að engum fiski
hafi verið hent af bátaflotanum
meðan veiðar voru frjálsar. Um
leið og ósóminn, sem heitir stjórn-
kerfi fiskveiða byrjaði, þá hófst
brottkast á fiski. Og því mun ekki
linna meðan kerfið er viðvarandi.
Þú nefnir í gi-ein þinni,Sigurbjörn,
að framferði og afstaða einstak-
linga sé gjarnan háð afkomu-
möguleikum, og tekur ekki til af-
komu þjóðarheildarinnar. Sem
sagt, þú segir að tekjur þínar séu
bundnar afkomu Granda, og því sé
afstaða þín með þeim sem spilling-
arinnar njóta með brottkasti á
fiski, og er það miður. Ég vona að
þú lesii- þessa grein mína betur en
þá síðustu. Ég segi það enn og aft-
ur, ég hef verið við sjósókn í meira
en 50 ár og er öllum tegundum
veiða kunnugur. Afkoma mín
varðar eingöngu þjóðarhag, og
þessvegna er ég að reyna að færa
afvegaleidda þjóð á rétta braut.
Árið 1960 reyndi frægur útgerðar-
maður, Guðmundur Jörundsson,
að fá flutt til landsins verksmiðju-
skip til að fullvinna fisk útá sjó,
því var hafnað. Arið 1970 var aftur
sótt um leyfi fyiir fullvinnsluskip
á íslandi, nú var það Loftur Júlíus-
son, sem um 20 ára skeið hafði
verið skipstjóri á enskum verk-
smiðjutogara, og enn er neitað.
Báðir þessir aðilar ætluðu með
sínum skipum að fulMnna aflann
úti á sjó og engum afla skyldi hent
eins og gert er í dag, en samt
fékkst ekki leyfi. Hversvegna? Jú,
við búum á eylandi með fiskimið
allt í kringum landið og allsstaðar
á landinu eru arðbærar verstöðv-
ar. En árið 1981 týndist þessi góða
hugsjón skynsamra stjórnmála-
manna, að banna verksmiðjuskip,
þegar sú braut var rudd norður á
Skagaströnd í neyð þeirra, með
flutningi vinnslu á fiski útá sjó,
sem þá varð þar til og nú ríður við
einteyming í L.Í.Ú.
Höfundur er skipstjóri.
Silkibolir, margir litir
laugavegi 60, sími 551 2854
Fiski hent
Hrólfur S.
Gunnarsson
AUG LV S 1 N G A
Aðalfundur
ÝMISLEGT
KÓPAVOGSBÆR
Vaka til heiðurs Þorsteini
Valdimarssyni
verður haldin í SALNUM
laugardaginn 10. apríl
# Ávarp Sigurður Geirdal, bæjarstjóri.
# Skólakór Kársness, stj. Þórunn Björnsdóttir.
# Kór Menntaskólans í Hamrahlíð, Hamrahlíð-
arkórinn, stj. Þorgerður Ingólfsdóttir.
# Signý Sæmundsdóttir.
* Anna Guðný Guðmundsdóttir.
* Lesarar: Guðný Helgadóttir, Gylfi Gröndal
og Hjörtur Pálsson.
* Kynnir Jónas Ingimundarson.
®Aðalfundur
Reykjavíkurdeildar Rauða
kross íslands
verður haldinn mánudaginn 19. apríl 1999
kl. 18.00 í Sjálfboðamiðstöð deildarinnar að
Hverfisgötu 105.
Dagskrá:
1. Venjuleg aðalfundarstörf samkvæmt lögum
félagsins.
2. Lagabreytingar.
3. Önnur mál.
Félagsmenn sýni félagsskírteini við inn-
ganginn, (gírósedill 1998).
Stjórn Reykjavíkurdeildar RKÍ.
Nýrrar Lífssjónar
Samtökin Ný Lífssjón heldur aðalfund laugar-
daginn 17. apríl 1999 kl. 14.00 í sal SEM-sam-
takanna, Sléttuvegi 1—3.
Dagskrá:
Venjuleg aðalfundarstörf.
Reikningar samtakanna lagðir fram.
Önnur mál.
Stjórnin.
FÉLAGSSTARF
Kópavogsbúar — opið hús
Opið hús er á hverjum laugardegi milli kl. 10 og 12 i Hamraborg 1,
3. hæð. Frambjóðendurnir Þorgerður Katrin Gunnarsdóttir og Arni
Ragnar Árnason ásamt bæjarfulltrúanum Höllu Halldórsdóttur verða
i opnu húsi laugardaginn 10. apríl. Allir bæjarbúar eru velkomnir.
Heitt kaffi á könnunni.
Sjálfstæðisfélag Kópavogs.
V
Garðbæingar athugið
Næsti viðtalstími bæjar-
fulltrúa í húsnæði Sjálf-
stæðisfélagsins, Garða-
torgi 7, er laugardaginn
10. apríl milli kl. 11.00 og
12.00. Á fundinn mæta
Ingibjörg Hauksdóttir
bæjarfulltrúi og
Guðmundur Guð-
mundsson varabæjar-
fulltrúi.
Garðbæingar, notið tækifærið og komið skoðunum ykkar á framfæri.
Félagsmenn
Eflingar-stéttarfélags
Umsóknir um sumarhús
Munið að síðasti skiladagur umsókna um
sumarhús félagsins er föstudagurinn 9. apríl.
Stjórn Eflingar-stéttarfélags.
SMAAUGLYSINGAR
FÉLAGSLÍF
I.O.O.F. 1 = 179498V2 = Eb.
Halla Sigurgeirsdóttir,
andlegur læknir.
Huglækningar, sjálfsuppbygg-
ing, áruteiknun/2 form.
Sími 562 2429.
I.O.O.F.12 = 17949814 = 9.0.
I.O.O.F.12 = 17941011 = 11.0
Frá Guðspeki-
félaginu
Ipgólfsstræti 22
Askriftarsími
Ganglera er
896-2070
í kvöld kl. 21 heldur Stein-
grimur Gautur Kristjánsson
erindi um ekki neitt í húsi fé-
lagsins, Ingólfsstræti 22. Á
laugardag kl. 15—17 er opið
hús með fræðslu og umræð-
um, kl. 15.30 í umsjón Ástu
Jónsdóttur. Einnig á laugar-
dag kl. 14—15.30 er bókasafn
félagsins opið til útláns fyrir
félaga. Á sunnudag kl. 17—18
er hugleiðingarstund með
leiðbeiningum fyrir almenn-
ing. Á fimmtudögum kl.
16.30—18.30 er bókaþjónust-
an opin með miklu úrvali and-
legra bókmennta.
Starfsemi félagsins er öllum
opin endurgjaldslaust.
FERÐAFÉLAG
^ÍSLANDS
WC*W»/ í - SM 5»!25M
Sunnudagsferðir 11. apríl
Kl. 10.30 Skíðaganga yfir
Kjöl.
Kl. 13.00 Selvogsgata 2.
hluti: Kaldársel — Grindar-
skörð.
Sjá ferðir á textavarpi bls. 619 og
heimasíðu: www.fi.is.
Fáið ykkur ennfremur ferðaáætl-
un 1999. Minnum á nýtt áhuga-
vert fræðslurit FÍ Selvogsgata
og Krýsuvíkurleiðir.
Verð 800 kr. f. félaga og 1.000 kr.
f. aðra.
KENNSLA
Námskeið í talnaspeki
byggist upp á að læra um tölur.
Allir stafir hafa sína eigin tölu og
hver tala hefur sín eigin orkuein-
kenni. Talnaspekin er tilvalin fyr-
ir fólk sem vinnur með öðru fólki
eða er í leit að svörum um lífið
og sjálft sig. Kennari er Her-
mundur Rósinkranz, talnaspek-
ingur. Timapantanir i s. 586 2329
og GSM 698 2329.