Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1918, Side 8

8
að leiðin var haldin í Fjósatungu, en sjálfsagt hefir verið sam-
komulag um þetta meðal hlutaðeigenda. Ef til vill má því ætla, að
Ljósvetninga-leið hafi á þessu tímabili jafnan verið háð þarna í,
eða rjettara sagt hjá Fjósatungu, og að hjer hafi ekki verið um
neina óvenjulega leiðar-þingstöð að ræða fyrir þetta þing. Þing-
stöðin hjá Fjósatungu er vel kunn; Kálund lýsir henni á bls. 146 í
bók sinni, og Brynj. Jónsson lýsti benni síðar í Arb. Fornl.fjel.
1901, bls. 15—16 (m. upþdr.). Hún er austanvert við Fnjóská,
gegnt bænum í Fjósatungu, en er nú að mestu brotin af og búðar-
tóttirnar komnar í ána. Orðin »Þeir áttu þá þing í Fjósatungu*
o. s. frv. benda líklega ekki að eins til, að menn hafi háð þetta leið-
arþing á öðrum stað en vorþingið. Mætti máske helzt ætla, að hin upp-
runalega þingstöð Ljósvetninga-leiðar hafi verið hjá Fjósatungu, en síðar
hafi hún verið í Leiðarnesi; ketnur það heim við skoðun Maurers,
svo sem áður var tekið fram. Þau tvö leiðarþiug, sem Ljósv.s.
talar um í 2.—4. kap. virðast vera Ljósvetninga-leið og haldin á
þessari þingstöð hjá Fjósatungu. Líkara er til, að sú þingstöð hafi
verið lögð niður, sem leifar sjást af hjá Fjósatungu, og önnur tekin
upp í Leiðarnesi, heldur en að lögð hafi verið niður þingstöð sú
er sjá má að þar hefir verið, og tekin upp ný hjá Fjósatungu. Sú
ástæða, sem nú verður bersýnilegust fyrir því að leggja niður þing-
stöð þarna hjá Fjósatungu, er landbrot Fnjóskár, en fleiri ástæður
kunna að hafa verið til flutningsins.
Eins og sjá má af lýsingu og uppdrætti Br. Jónssonar i Árb.
Fornl.fjel. 1901, bls 15—16 og III. mynd, er ein af búðartóttunum
á Fjósatungu-þingstað fyrir ofan sjálfan aðal-þingstaðinn. »Fyrir
ofan þingstaðinn er brekka, brött, en eigi allhá. Fyrir ofan hana
er hjallamynduð flatlendisspilda, og þar er ein tótt einstök, stór og
glögg«, segir Br. Jónsson. Manni dettur í hug, að söguritaranum
hafi verið kunnugt um þetta og að munnmæli hafi þá verið um,
að þarna hafi verið búð þeirra Þorgeirssona eða Arnsteins goða,
eða að söguritarinn líti svo á, að þeir Höskuldur hafi látið »dóminn
standa* þarna uppi á meðan þeir »riðu ofan á þingit«. Brekkan
fyrir ofan þingstaðinn hefir sjálfsagt verið þingbrekkan, sú hin
sama, er sagan segir, að Höskuldur gengi í, er hann »stefndi Þór-
geiri af goðorðinu«. Vegalengdin ofan af hjallanum niður að búða-
þyrpingunni er ekki mikil, og því fremur er það í frásögur færandi
að þeir Höskuldur og líklega alt lið hans, fara ríðandi að þeim
Þorgeiri. Ætla má, að þeir hafi gjört það í þeim tilgangi, að láta
meira á sjer bera, og jafnframt til þess að hafa hesta sína tilbúna
hjá sjer, hvað sem fyrir kyuui að koma á þingiuu.