Óðinn - 01.07.1934, Page 9

Óðinn - 01.07.1934, Page 9
ÓÐINN 57 skólar tekið upp þessa nýbreytni, ef þeir hefðu áhuga á skógrækt. Til viðbótar þvi, sem gróð- ursett er, hefur í seinni tíð verið dreifsáð nokkrum miljónum af íslensku birkifræi um- hverfis vellina. Tíminn sker úr, hver árangur verður af þvf. Svo er ætlast til, að friðhelgi Þingvalla leiði til þess, að birkið, sem enn er lifandi í hraun- inu, nái þeim vexti næsta mannsaldur, að það beri þroskað fræ, og að trjen sái því út frá sjer, yfir gróðurberu hraunhólana og víðlendu beru rjóðrin. Á þessum slóðum vaxa þá upp ótal miljónir af birkiplöntum, sem með tíman- um hylja auðnirnar, sem nú eru svo áberandi. Friðlýsta landið yrði þí allsherjar græðireitur, sem miðlaði hverri sveit á íslandi ókeypis nokkrum þúsundum af bjarkarplöntum árlega til gróðursetningar við bændabýlin, til gagns og prýðis. Grasfræi verður ekki safnað annarsstaðar en þar, sem graslendi er algerlega friðað fyrir beit. Sumstaðar á Þingvöllum hagar svo til, innan girðinga, að afla mætti grasfræs, þegar tímar líða. Fannig gæti þá friðunin orðið til þess, að leggja til góðan skerf af skógfræi og grasfræi. 1 sambandi við þetta mætti vel minnast orða skáldmæringsins Matthíasar: »Seg ei að hraun pað sje hraun, þótt hellurnar sýnist þjer dauðar. Máske þar komi fram kom, kryddað í 12 þúsund ár«. Jafnhliða friðun og ræktun skógarins er enn tilgangur friðhelginnar sá, að menn, sem dvelja á friðlýsta landinu um lengri eða skemri tíma, læri að meta náttúruna og störf hennar. Þess er vænst, að hver maður finni köllun hjá sjer til að varðveita frá skemdum hvern hlut, lifandi og dauðan, sem þar á að njóta verndar og friðar. Enginn á að skilja eftir rusl, eða nokkurn hlut, sem óþrifnaði veldur eða er til lýta, úti á viðavangi. Alt slíkt svívirðir fegurð náttúrunnar, ekki einungis á friðlýstu landi, heldur og alstaðar annarstaðar. Á síðustu áratugum stefndi alt að því, að gera Þingvelli að ferðamannalandi. Enda er það nú orðin algild regla að bjóða erlendum gestum, sem til Islands koma, fyrst og fremst til Þingvalla. Með þessu er viðurkent, að Þingvöllur sje í raun og og veru eini staðurinn á öllu íslandi, sem vert er að skoða og sýna ókunnugu fólki. Á hverju sumri koma líka til Þingvalla menn af flestum þjóðum í Evrópu. Menn byrjuðu fyrir alvöru að venja komur sínar á Þingvöll kringum 1890, eða hjer um bil fyiir 40 árum síðan. Á þessu timabili má gera ráð fyrir, að um 200 þús. innlendir og erlendir gestir, að samantöldu, hafi stígið fæti sínum á þann fornhelga stað, eða að að meðaltali um 5000 menn á sumri. Eftir því sem fólkinu fjölgar í landinu og samgöngur batna innlands og víð útlönd, má gera ráð fyrir vaxandi gestakomu þangað í framtíðinni. Þingvellir verða jafnan nafnkunnir fyrir þrent. í fyrsta lagi, að hafa verið heimili Alþingis og höfuðstaður Islands í nálega níu aldir. í öðru lagi fyrir það, að náttúrufegurð er þar meiri, og einkennilegri, en víðast hvar annarsstaðar á landinu, og í þriðja lagi fyrir friðhelgi þá, sem þegar er stofnað til og á að hvíla yfir náttúr- unni þar á ókomnum öldum. Sögufrægð og friðhelgi Þingvalla hafa menn- irnir skapað, en landslagið og fegurð þess er frá hendi skaparans, eins og skáldið segir: »Gat ei nema guð og eldur gert svo dýrðlegt furðuverk«. Alt þetta gerir staðinn ógleymanlegan hverjum Islendingi um aldur og æfi, og nafnkunnan meðal erlendra þjóða. Eftir að fyrsti og merkasti þjóðgarðurinn í Bandaríkjunum var lýstur friðhelgur, kom það brátt i Ijós, að einstöku menn, einkum Indí- ánár, gerðu sjer að leik að vanhelga landið, með því að drepa fugla og önnur dýr, sem þar voru vernduð. Stjórn Bandaríkjanna sá sjer ekki annað fært, en senda herlið inn í þjóð- garðinn, til að koma þar skipulagi á alt, sem laut að sljórn hans og friðhelgi. Herflokkur þessi, sem var nokkur hundruð manns, dvaldi á hverju sumri í garðinum í 30 ár (1916 var hann kallaður heim). Þelta hafði þann árang- ur, að stjórn garðsins, helgi hans og framkoma manna gagnvart náttúrunni varð nú sú fyrir- mynd, sem hvergi á sinn líka á þessu sviði, og sem Bandaríkin hafa orðið fræg fyrir. Stjórn og fyrirkomulag allra annara þjóðgarða í Banda- ríkjunum hefur verið sniðið eftir merkasta frið- landinu. Enn er svo skamt liðið frá því, að lög um friðun Þingvalla urðu til, að ekki verður full- yrt, hvort beita þurfi lögregluvaldi til að fram- fylgja þeim, eins og Bandarikjamenn urðu L

x

Óðinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.