Dagblaðið Vísir - DV - 13.04.1985, Blaðsíða 18

Dagblaðið Vísir - DV - 13.04.1985, Blaðsíða 18
18 DV. LAUGARDAGUR13. APRlL 1985. Gengur hún eða gengur hún ekki? — þaðerspennan „Grundvöllur kvikmyndageröar hefur alltaf verið ótraustur og framtíö þessa ævintýris hangir á bláþræöi," sagði Þráinn Bertelsson leikstjóri og höfundur Skammdegis, sem um þessar mundir er verið að sýna í Nýja bíói. „En ég vil ekki trúa að grundvöllurinn sé brostinn," bætir hann við, „allra síst núna því þessi mynd okkar hefur fengið góðar undirtektir. Það veröur kannski hægt að þrauka eitthvaö ennþá. Meöan fólk hefur áhuga á íslenskum kvikmyndum er grund- völlurinn fyrir hendi. En ef landsmenn missa áhugann má hætta aö hugsa um kvikmyndagerð hér á landi." Hefur Skammdegi þá gengið vel til þessa? „Að vísu er lítil reynsla komin á það en mér sýnist hún vera að taka vel viö sér. Fréttir frá Akureyri eru á sömu lund." Hvað þurfa margir að sjá myndina til aö fyrirtækið beri sig? „Það fer eftir því hvað fólk kemur fljótt. Því örari sem aðsóknin er þeim mun styttri tíma þarf til að halda bíóinu úti. En að öllu eðlilegu þurfum við 40—50 þúsund manns. Það verður að koma í ljós hvort það tekst. Auð- vitað höfum við trú á að það takist. Þetta á aö vera þriller og spennumynd. Annars staðar ganga slíkar myndir á borð við gamanmyndir. Við vonum að fólki þyki nýnæmi í þessu efni. I kvik- myndagerðinni er aldrei hægt að ganga að því vísu hvað gengur. Þetta er spennandi vinna því allt getur gerst." Nú virðist gagnrýni á íslenskar kvik- myndir vera harkalegri en hún var þegar fyrstu myndirnar voru sýndar. Dregur þaö úr aösókn? „Gagnrýnin var full hastemmd i byrjun en núna ber meira á aðfinnsl- um. En gagnrýnendumir hafa ekki síðasta oröið um aðsóknina. Þaö er áhorfandinn sem kemur út af sýningu og gefur sig á tal viö annan. A endanum er þetta mjög lýðræðislegt. Eg held að það verði að teljast svo- lítið ævintýri að við skulum eiga tvær myndir í kvikmyndahúsunum núna og þær ganga með stórmyndum á borð við Leiðina til Indlands og Vígvellina. Þessu vilja gagnrýnendur oft gleyma. En það er allt í lagi því við höfum aldrei beðið þá að strjúka okkur um vangann. Hinu er ekki að leyna að áhorfendur búast við meiru af höf- Þráinn Bertelsson: „Reynder kann ég þumalfingursreglu um hvemig mynd sem gengur á að vera." DV-mynd GV A. undum íslenskra kvikmynda en þeir geröu þegar fyrstu myndirnar komu á markaðinn. Það hefur auövitað áhrif á aðsóknina ef myndirnar bregðast vonummanna." Er hugsanlegt að íslenskum kvik- myndagerðarmönnum hafi farið of litið fram á þessum árum sem liðin eru síðan nýbylgjan hófst? „Nei, ég held að framfarirnar hafi verið gífurlegar í frásagnartækni, frammistöðu leikara og tæknimanna. Hitt er annaö mál að viö munum aldrei gera myndir eins og þær sem geröar eru í Hollywood. Það er heldur ekki takmarkið. Ef mig langar einhvern tíma til að gera Hollywood-mynd þá sæki ég um vinnu þar. Takmarkið er íslensk mynd um Islendinga og íslenskar aðstæður. Þessu gleyma gagnrýnendur oft. Eg er ekki að búa til stássgripi fyrir kvikmyndahátíðir heldur myndir um daginn í dag á Islandi." Nú er Kvikmyndasjóðurinn rýrari en vonir stóðu til. Ræður það úrslitum í íslenskri kvikmyndagerð? „Já, ég held að Kvikmyndasjóðurinn og hvernig að honum er búið sé annar stærsti þátturinn í hvort hér verða gerðar kvikmyndir í framtíðinni. Stærsti þátturinn er auðvitað viðtökur almennings. Þaö vantar töluvert upp á að tekjur sjóðsins séu í samræmi viö lögin um hann. Það er þyngra en tár- um taki aö lög skuli ekki nægja til að tryggja tekjurnar. Það er þjóðinni nauðsyn að eignast kvikmyndir. Nú er ekki svo að verið sé að skattleggja þá sem ekki sækja kvikmyndahús. Sjóðurinn á að fá söluskattinn af aðgöngumiðunum. Þetta er hvorki flókið dæmi né osanngjörn skattlagn- ing. Núna þarf að huga aö f leiri leiðum til aö afla tekna fyrir sjóðinn. Erlendis er t.d. tekín smáupphæð af seldum video- kassettum. Auðvitað kemur að því aö sjóðurinn fær lögboðnar tekjur en það getur verið um seinan." Haldiö þiö hjá Nýju lifi ekki ótrauðir áfram þrátt fyrir aö ýmsar blikur séu álofti? „Ef við getum, þá höldum við áfram. Ef þessi mynd gengur ekki þá sjáum við ekki leiðina út úr þeim vanda. En við ætlum að halda áfram að berjast þangað til aðrir kostir eru ekki en að gefast upp eöa sá sigur hefur unnist að einhvers konar kvikmyndagerð fær Þrainn Bertelsson segirfrá vafstrisínuvið kvikmyndagerð þrifist í landinu. Það vantar hvorki hugmyndir né fólk með áhuga; það vantarpeninga. Hjá okkur liggja tvær hugmyndir að kvikmyndum sem við gerum ef við höfum máttinn til. Annars vegar er mynd sem gæti heitið Illur fengur og fjallar um tvenns konar glæpamenn. Smáglæpona sem velta hér um götur og svo þá sem tala bara í síma. Þetta gæti orðið einhvers konar spennugrín- mynd. Svo er til handrit að nýrri mynd um þá Þór og Danna. Hana köllum við Sálarlíf. Þar bjarga þeir félagar seðla- bankastjóra sem veit að hann er búinn aö setja landiö á hausinn. Hún er í sama anda og fyrri myndir um þá félaga. En þetta veltur allt á því hvort við getum borgað reikninginn fyrir Skammdegið og hvort þá verður eitt- hvaö afgangs. Dalalíf ið skilaöi hagnaöi og Nýtt líf líka. Þær myndir gerðu okkur kleift að byggja upp svolítið fyrirtæki með starfsliði sem hefur getað unniö reglulega. Sömuleiöis var afgangur til aðleggja i Skammdegi." Ef Skammdegið gengur ekki verðið þið þá ekki að gera Sálarlifið? „Ef það væri hægt að kalla á þá Þór og Danna til að bjarga islenskri kvik- myndagerö þá væri ekki mikið að. En fyrirfram er aldrei vissa fyrir hvað gengur og hvað ekki. Dæmið er ekki svo einfalt. Þó kann ég þumalfingurs- reglu um hvernig mynd sem gengur á að vera. Eg hef hana frá David Puttnam sem m.a. gerði Vígvellina. Sá sem er sannur í því sem hann er að gera og gerir eitthvað sem snertir líf og drauma áhorfendanna, hann er á réttri leið. Þetta er alveg eins góð speki og hver önnur." -GK. UHHHÍ HEIMSKONAN —rætt víð Ragnheiði Arnardóttur um hlutverk hennaríSkammdegi Ragnheiður ArnardóttirleikurElsu, eitt aðalhlutverkið í Skammdegi. Það er mágkona systkinanna, heúnskonan sem raskar ró manna í firðinum vestra. Ragnheiður var spurð hvernig manneskja þessi Elsa væri. „Hún er af allt öðru sauðahúsi en venslafólkið. Systkinin hafa búið mjög einangrað en hún er í eðli sínu heims- kona. I myndinni er þessum ólíku ein- kennum teflt saman sem andstæöum. Meðal þeirra sem séð hafa myndina eru skiptar skoðanir um hvort Elsa sé vonda konan í myndinni. Sjálf lít ég ekki á hana sem vonda. En hún er á sinn hátt leiksoppur örlaganna en það eru þau systkinin lika. Það má auð- vitað leggja það út sem slæma eigin- leika að hún kemur til að selja jörðina af praktískum ástæöum. Það má líka leggja það út á annan veg." Hvernig finnst þér myndin hafa heppnast? „Eg held aö myndin sé fremur vel heppnuð. Auðvitaö er alltaf eitthvaö sem hefði mátt gera betur. Ef ég ein- blini bara á minn hlut þá vildi ég hafa kunnaö meira og gert sumt betur. En sem betur fer er endalaust hægt aö halda áf ram aö læra." Er þetta ekki í fyrsta sinn sem þú leikur í kvikmynd? „Jú, eiginlega. Að vísu var ég statisti í myndinni Meö allt á hreinu. Þar bar ég fram sósuna og salatiö. Þá hef ég aðeins leikið í sjónvarpinu. En þetta er fyrsta eiginlega hlutverkiö í kvikmynd. Eg lærði leiklist á sínurn tíma og hef síðan komið víða við sem „free-lance" leikari. Þessa stundina er ég ein af dú-dú píunum í Hryllingsbúð- inni." Það er lOdega ólfkt hlutverki Elsu. „Já, það sem gerir leiklistina spenn- andi er að fá aö fást við ólík hlutverk. Vinnan við kvikmyndina var mjög lærdómsrík. Bæði sjálf vinnubrögöin og líka baráttan við að taka myndina upp. Við bjuggum þarna saman í snjó- skaflinum í tvo mánuöi síðasta vetur meðan verið var að taka útiatriöin upp. Eg er svo heppin aö hafa nóg að gera í nánustu framtíð. Vinna sem „free- lance" leikari þýðir að ólíklegustu hlutir koma fyrir mann. Lífið veröur einskonar happening." Nú ert þú auk þess að eiga þátt í að gera kvikmyndir einn af áhorf- endunum. Eru íslenskar kvikmyndir frambærilegar? „Já, ég get auðvitað reynt að svara þessu sem áhorfandi og áhugamaður um leiklist. Eru ekki allar listgreinar, þar sem eitthvað er að gerast, frambærilegar? Að sjálfsögðu tekst misjafnlega til en þaö þarf ekki að vera af hinu vonda. Við eigum marga vandaða og góða kvikmyndagerðar- menn sem gera gert góða hluti ef þeir fá tækifæri. Þaö vantar aftur á móti fjármagn í þessa listgrein eins og aðrar. Peningaleysið kemur alveg á sama liátt niður á vaxtarbroddinum i íslensku leikhúsi. Leikhús eins og Alþýðuleikhúsið og Eggleikhúsið og fleiri standa uppi húsnæöis- og peningalaus. Annars er þaö aö bera í bakkafullan lækinn að fara að kvarta um peningavandræði í íslensku menn- ingarlífi." Þú ert þá bjartsýn á framtíðina? „Já, meðan enn er til fólk sem hefur áhuga og getu, þá er ekki ástæða til að vera með svartsýni. Það er jú alltaf að vora." -GK. „Þetta var reyndar ekki eins kalt og þafl lítur út fyrir afl vera. I Reykjarfirfli er nefnilega sundlaug." Ragnheiður Arnardóttir í hlut- verki Elsu.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.