Dagblaðið Vísir - DV - 09.09.1995, Blaðsíða 16

Dagblaðið Vísir - DV - 09.09.1995, Blaðsíða 16
16 ¦;-; ;:¦: ögur af nýyrðum krossgáta LAUGARDAGUR 9. SEPTEMBER 1995 Sylti Fyrstu árin, sem Orðanefnd byggingarverkfræðinga starfaði, fjallaði hún aðallega um vegamál. M.a. voru til umræðu nöfn á nokkrum jarðvegstegundum. Ein jarðvegstegundin nefndist á Norð- urlandamálum og ensku si/í.Eitt einkenni þessarar jarðvegstegund- ar var, að hún hafði meiri korna- stærð en leir, en minni korna- stærð en sandur. Við athugun kom í ljós, að orðið silt hafði borist í Norðurlandamál úr ensku. Mér var sagt, að þeir, sem fjallað hefðu um þessa jarðvegstegund á íslensku, notuðu hvorugkyns- myndina silt eða karlkynsmynd- ina siltur. Þó var talið, að hvorug- kynsorðið væri algengara. Nefndarmönnum leist ekki á þetta erlenda orð og fólu mér að gera tillögu um nýtt heiti á þess- ari jarðvegstegund. Á þetta minn- ist ég í dagbók minni 8. október 1983. Ég athugaði í bestu heimildar- ritum, sem ég hafði völ á, hvernig enska orðið silt væri til komið. Niðurstaðan varð sú, að enska orðið væri tökuorð úr Norður- landamálum, dönsku eða norsku sylt. Elstu ensku dæmin reyndust vera frálS. öld. í Norðurlandamál- um er þetta nú mállýskuorð, en kemur einnig fyrir í örnefnum. Þá eru einnig kunnar fleiri orðmynd- ir af sömu rót. Þess má geta, að í Heimskringlu kemur fyrir norska örnefnið Sult, bæði í texta Snorra og einnig í vísu, eignaðri Jökli Bárðarsyni. Frekari athuganir leiddu í ljós, að af rótinni sult virðist hafa ver- ið til í norrænu máli fornu að minnsta kosti þrjú orð: 1. sult, kvk., í ef. sultar, 2. syltr, kvk., sem í nútímamáli væri sylti (kvk.) og myndi beygjast eins og heiöi (nf., þf., þgf. sylti, ef syltar), 3. syto.kvk., sem samsvarar d. sylte. Þetta samsvarar orðinu sulta, sem er danskt tökuorð frá 19. öld. Ekk- ert þessara norrænu oröa hefir lif- að í íslensku nema orðið sult, sem kemur fyrir í nokkrum örnefnum, t.d. Sultartangi og Sultarfell. Mér þykir líklegt, að norræna Umsjón Halldór Halldórsson orðið, sem tekið var upp í ensku á 15. öld, hafi samsvarað orði, sem í nútímaíslensku myndi heita sylti.ef til væri. Af þessari ástæðu m.a. lagði ég til við Orðanefndina, að það orð yrði tekið upp sem þýð- ing á silt. Ég bjóst engan veginn við, að nefndin féllist á svo rót- tæka tillögu. En það var öðru nær. Orðið var samþykkt athugasemda- laust. Formaður nefndarinnar skrifaði meira að segja Orðabelg um það í Fréttabréf Verkfræðinga- félagsins frá 25. nóvember 1983. Engu skal ég spá um, hvernig þessu orði reiðir af. Hitt veit ég, að innan Orðanefndarinnar er orðið sylti daglegt mál og hefir auk þess birst í Orðasafni um jarðfræði fyrir verkfræðinga (í Vegamálum). Þar er það einnig í samsetta orðinu syltarkorn. Eins og sy'lti beygjast fjölmörg orð í íslensku, t.d.„ ermi, meri, mýriog veiði. Það hefir því alla burði tO að ná rótfestu í íslensku máli. Aðalfundur Grensássafnaðar verður haldinn í Grensáskirkju miðviku- daginn 13. september nk. og hefst kl. 20.30. Dagskrá: 1. Aðalfundarstörf. 2. Önnur mál. Sóknarnefndin r QSaumaápo'itt^ spor til spamaðar s Bemina, New Home og Lew- enstein heimiiis-, lok- og iðn- aðarsaumavélar. Ykk-fransk- ir rennilásar og venjulegir rennilásar í úrvali, frá 3 cm upp í 200 m. Gutermann- tvinni, saumaefniog smávör- ur til sauma. Föndurvörur. Saumavéla- og fataviðgerðir. Símar 554 5632 og 554 3525 - fax 564 1116 LAUFBREKKA 30 V AUÐBREKKA II^SsSJ DALBREKKA NYUYLAVEGUR TOTOTA KR-ÍBV Laugardag 9. sept. á KR-vellinum kl. 14.00 Vestmannaeyingar - stuðningsmenn Hittumst kl. 11 á Glaumbar. Fríar rútuferðir á leikinn og til baka. Lagt verður af stað kl. 13.15. Miðasala á staðnum. Mætum á völlinn og spörum ekki köllin. gg TæknÍVal Stuðningshópur ÍBV 1 1 L£lT 1 u//G~ 1 vom GjftRNR '» f>Ð t-fíBBfl. ¦ llf , 6ELT. /Ð Al/Ðfl VFRUA NfíR. 2, 1 mmmÆJí HUG SYST/R ¦ 1 l ymrt \SúN7> R'/K LOKK-fíR 3 TflUÉfí SPEMT ' fiT-HU&UN 'flFoR/r //£///M 11 1 1 V -5- £ 5 P///6L fíJ>fí veeFfíR fíNOl 8 fláfS/R é VÆTu 1 19 TRj'ft 6RÓBUR /6 7 ¦ %1 A6rJlfi P/e/f/n Kv/emi 8 & R. FfíUnfí '//¦//YsflK KKflP 9 f/fít-S HlL/T/ SKoRRV/ *$% DROLL fí LOQfíVI 10 f>£FflR ÖR/Y 10 HLjbB FöLL. /Yiy/vr 5H- 5T. 7 AB/ITfílfN 3 II /VRfí OR/fíuR ) %% 18 Tv'/Ht. FoR FflVIR 11 A/LjÓZ) FÆR/ trfyju T//r>fl B/J~5 b e/HH.st. H'fíVfíDI VfíN' RÆKSJfl L/Tu 5/nh " P///r/fl 11 t 13 • ÉKILL m v/SAX fzws %5 P'/J-fl 15 /n£f//f7fí tföfífúfl ?£//rs \ /T//D. £LÞ5 lÉ/FfíR 15 lb ÞlLLft £ÐÍ/ h Rfí/VÐ LfíGINH ' 9 11 WLJtJÚ/ ViRB/R /e.n>uK II : ; %l tt /Jz/JÉUR pe//"ftR HeivuR Sfi/nHL. 5Ý///P 5Æ rj\ 1 poV- . STRfiUfl\ KflST/i) FoRl 19 WfíBBfí 5Æ T>ÝR V SKRlfL SVFF/V þURF/ • VFA/JUR l 10 TRfírfft Pf/LUR !> M£í$l_ GORT EMD. /1 %l FlSKfíR ^iMACr) f£5T* RflFTfl 5 1 11 Pi/£6 Jfí 1 SB/TMÞ 'fíKQIL S£FA \ Tolu 11» l 10 STeRkfí w: VR'fíTr URYUft ÞvoTt SPor/fí /flfíT ¦ IM %5 SH£L maV/< 5HRÆKI ' 6 s^ V3 ^ 2: ^. QC ^ r* n Qí w\ c> * ^ ^ ^ Hi \- 3 QC VO K <C fc • ^a^ K xO Qí ^i ^: ^ ^ ^ ^: ca ^ ^ • .o -i ^J X k '•> -1 ^ V47 «: Ql s^ 10 K £ ^ •sí ^ • <*: -4 •s vo t^ < Cls -í VX • u, s<0 -sl X S X 3 s^ <C v» • \- 3: . ^ «<< • ^. ^ ^l f^ • ^C oc (íí S VX Uj vA vn ¦>» ft> j <sD vo • < -4 • <* q: u. Sí uj *>. ^ ^: V. <^ • ^ ^ VÖ ^ • \> ^ s^ 5 * <c ^ Q ^ <5í ^ >: ^ ^ K • ^ ^ ^ * <í: W vn v^ • <j: ^ VI a: «/> ^ ^ •>» ^ . ^ ^L Ví) «?: VD ÍC 's. • -sl ^ v^ ^: ¦^ • s<í: ^X VA • ^ vO «§^ » <* <í >: ^l *> ö . ^ «ii ^ o: • VA d. ^j Qi >: • •s. <A ^ <í: X •4 .«c «s q: Qc *<N . *c ^ U. <S •>j -1 • «i: >1 5v «\ \s v\ <3: ^» va • ^ • Cíi ^ ^ s<c: Nl R, ^ ^ * ^C H! vl V. ^: VO >s vn ^ X K ^ oc. ts ^: >i >4 vn ^ >: Ri "^s. v\ - ^ -4 <t: íj ^ « O^ VA K X **: X s m Ui W • (^ ^ vo <s •si <*: <íi "x fc» • \r> **s K K V ^> <^ <íí -S VD «i • • • > O • ^ • ^ VÖ • ¦ •¦ ^ •^ • • • f I
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.