Dagblaðið Vísir - DV - 01.07.2000, Blaðsíða 24

24
LAUGARDAGUR 1. JÚLÍ 2000
Helgarblað
x>v
Bræðraveldið í
Brautarholti stækkar
- stórbændur í svínarækt, kjúklingum og svínum kaupa Síld og fisk
Þaö hefur alltaf verið búió
stórt í Brautarholti á Kjalar-
nesi. Áriö 1923 var Ólafur
Bjarnason, bóndi á Akri í
Húnavatnssýslu, ekki ánægöur
með sinn hlut. Hann var sigld-
ur bóndi, haföi veriö í Dan-
mörku og vissi aö þar í landi
fannst bœndum mikilvœgt að
vera sem nœst markaönum og
geta selt afuröir sínar daglega.
Hann réöst því í þaö stórvirki
að kaupa Brautarholt á Kjalar-
nesi því hann sá stóran og vax-
andi markaö hinum megin viö
flóann. Til þess aö byggja upp
stórbýliö seldi hann athafna-
manninum Thor Jensen ná-
grannajöröina Arnarholt þar
sem Thor reisti miklar bygging-
ar og haföi kýrnar frá risabú-
inu á Korpúlfssstööum þar í
sumarfjósi. Þá var enginn veg-
ur frá Kjalarnesi til Reykjavík-
ur og mjólkin frá Brautarholti
flutt á bát yfir flóann á hverj-
um degi.
Ólafi og Ástu Ólafsdóttur
konu hans búnaöist vel í Braut-
arholti og þegar búskapur
þeirra var umsvifamestur voru
ríflega 50 kýr þar í fjósi. Ólafur
var frumkvööull á mörgum
sviöum í landbúnaöi, vildi
slétta tún og stofna félög ásamt
því aö efla landbúnaöinn.
DV-MYNDIR HILMAR ÞÓR
Bræöraveldiö í Brautarholti ásamt fööurnum fyrir framan nýja svínabúiö.
F.v.: Jón Bjarni Jónsson, Björn Jónsson, Kristinn Gylfi Jónsson, Ólafur Jónsson ogJón Ólafsson.
Hvaða bræður eru þetta?
í dag hanga myndir af þeim hjónum
á sérstökum heiðursstað þegar gengið
er inn í þjónustubygginguna við svína-
búið í Brautarholti. Þau eru sérstakir
vemdarar búskaparins sem þar er
stundaður. Þar er ekki stundaður
neinn smábúskapur því þar búa
stærstu svínabændur landsins með 650
gyltur. Þar standa fyrir búi fjórir
bræður með föður sínum Jóni Ólafs-
syni, Bjamasonar í Brautarholti. Þetta
eru þeir Bjöm, Ólafur, Kristbm og Jón
Bjami Jónssynir.
í Brautarholti var horfið frá hefð-
bundnum búskap árið 1967 þegar kúa-
búskapur lagðist af og síðan hefúr ver-
ið stundaður frjáls búskapur í Brautar-
holti í þeim skiiningi að hann hefur
verið utan við framleiðslustýringu
sem tíðkast í öðrum greinum.
Svín, egg og kjúklingar
Auk Brautarholtsbúsins eiga þeir
feðgar Jón, Kristinn og Bjöm
kjúklingabúið á Móum á Kjalamesi
síðan 1985 að hálfu, á móti hjónunum
Ólafi J. Guðjónssyni og Eyrúnu Ástu
Bergsdóttur. Móabúið er með um 30%
af kjúklingamarkaðnum og hyggur á
enn frekari umsvif en verið er að
byggja eldisstöð á vegum þess að Hurð-
arbaki í Svínadal. Nesbú á Vatnsleysu-
strönd komst einnig í eigu feðganna á
síðasta ári en þar eru framleidd egg.
Þar verpa um þessar mundir 45 þús-
und hænur en stefht er að þvi að fjölga
þeim í 62 þúsund innan skamms og þá
verður Nesbú stærsti eggjaframleið-
andi landsins. Þar er stunduð nokkur
sérhæfð eggjavinnsla þar sem em seld
soðin og skurnlaus egg tO matvælaiðn-
aðarins og verið að hefja framleiðslu á
fleiri vömtegundum úr eggjum sem
henta matvælaframleiðendum, s.s. ger-
Osneyddum eggjarauðum og eggjahvít-
um og fleiri sérhæfðum afúrðum sem
fram tO þessa hafa að mestu verið
fluttar inn tO landsins.
„Þetta er nýtt á íslenskum markaði
og við væntum mikils af þessari fram-
leiðslu," segir Bjöm Jónsson, fram-
kvæmdastjóri Nesbúsins.
Hættir í grasinu
Frá árinu 1963 hefur verið rekin
grasmjöls- og graskögglaverksmiðja í
Brautarholti sem nú er að hætta störf-
um þar sem m.a nútíma heyverkunar-
aðferðir með rúOu-
böggum hafa mtt
graskögglum að
mestu út af mark-
aðnum. Enn fremur
má telja að feðgamir
eigi helminginn í
kjötvinnslunni Esju
ehf. í Kópavogi sem
vinnur svínakjöt t.d.
undir merkjum
Gæðagríss og selur
mikið á mötuneyta-
og veitingamarkað-
inn og einnig í versl-
anir.
Stærstir veröa
stærri
Það vakti því
verðskuldaða athygli
á dögunum þegar þeir Brautarholts-
feðgar keyptu Sfld og flsk, eitt elsta og
virtasta fyrirtæki landsins í svínarækt
og kjötvinnslu að stærstmn hluta. En
hvað var það nákvæmlega sem þeir
keyptu?
„Við kaupum svínabúið á Minni-
Vatnsleysu, kjötvinnslu Ali á Dals-
hrauni í Hafnarfirði, aflar fasteignir og
2/3 hluta í SOd og fiski ehf. sem er fé-
lag um reksturinn. Seljendur era tveir
afkomendur Þorvald-
ar heitins Guðmunds-
sonar í Sfld og fiski,
Skúli og Katrín Þor-
valdsböm," segir
Kristinn Gylfi Jónsson
sem verður fyrir svör-
um fyrir hönd bræðr-
anna.
Með þessum kaup-
um verða Brautar-
holtsfeðgar enn stærri
á svínakjötsmarkaði
með um 30% markaðs-
hlutdefld. Svínabúið á
Minni-Vatnsleysu er
með um 500 gyltur
þannig að framleiðsl-
an nær tvöfaldast við
kaupin.
„Viö höfðum lengi
haft áhuga á Síld og fiski og Ali-vöm-
merkinu enda um að ræða landsþekkt
fyrirtæki með glæstan ferfl og forystu
í úrvinnslu svínaafuröa," segir Krist-
inn Gylfi.
„Þetta vom ákaflega ánægjuleg við-
Jón Bjarni, yngstl bróðirinn í Braut-
arholti, er fóöurmeistari á svínabú-
inu. Hann heldur hér á frísklegri
framtíðarsteik.
skipti og Skúli mun fylgja okkur vel úr
hlaði með því að starfa við hlið okkar
fyrst um sinn. Við höfum löng og góð
kynni af þessu trausta fyrirtæki og
Þorvaldi Guðmundssyni heitnum sem
rak það um árabfl."
Velta 2,3 milljóröum
Þegar allt er talið saman em í eigu
feðganna eftir kaupin á Síld og fiski,
fyrirtæki sem samtals em með 130
starfsmenn í vinnu og áætluð velta
þeirra samanlagt á þessu ári er í kring-
um 2,3 mflljarðar. Fyrir vora feðgam-
ir stærstu matvælaframleiðendur
landsins og jafnffamt stærstu bændur
og við þessi kaup styrkist sú staða
þeirra.
Að nútíma hætti var Síld og fiskur
ekki auglýst tU sölu í dagblöðum. Það
var Íslandsbanki-FBA sem annaðist
söluna fyrir hönd seljenda en Búnaðar-
bankinn fyrir hönd kaupenda. Kaup-
verðið er trúnaðarmál að sögn Braut-
arholtsbræðra en óhætt mun að giska
á að það liggi á bUinu 8-900 mflljónir
króna. Fleiri kaupendur, þar á meðal
einhveijir keppinautar Brautarholts-
manna í svínarækt, sýndu málinu tals-
verðan áhuga.
„Búin verða áffam rekin sitt í hvom
lagi og við erum einmitt þessa dagana
að leita okkur að góðum ffamkvæmda-
stjóra fyrir SOd og fisk. Engu að síður
sjáum við mörg tækifæri tfl hagræð-
ingar og hagkvæmni í rekstri þeirra.“
Verkaskiptingin
Það er einkum í ýmsum stjómun-
arþáttum sem gefst færi á að hagræða
en einnig í fóðurffamleiðslu og inn-
kaupum af ýmsu tagi. Brautarholts-
feðgar skipta þannig með sér verkum
að Ólafur er bústjóri á gyltubúinu,
Bjöm er framkvæmdastjóri Nesbús
og er yfir grisaeldinu ásamt Jóni
Bjama sem einnig er fóðurmeistari á
svinabúinu. Kristinn Gylfi er ffam-
kvæmdastjóri og sér um sölu- og fjár-
mál. Jón faðir þeirra starfar mikið að
uppbyggingu og ýmsum ffamkvæmd-
um.
„Við eram samrýndir og samhentir
og það er forsendan fyrir því að svona
fjölskyldufyrirtæki geti gengið. Okkar
helstu ákvarðanir hafa yfirleitt verið
teknar við eldhúsborðið heima í
Brautarholti," segir Kristinn. Bræð-
umir Ólafur, Bjöm og Jón Bjami em
bændur í Brautarholti með búsetu
þar en Kristinn býr í Reykjavík.
Svinaræktin í Brautarholti hefur
þróast í nokkrum áfongum ffá því um
1980. 1984 vom gyltumar orðnar 70
talsins, 1986 fjölgaði þeim í 220 og í 270
árið 1991. Stóra skrefið var síðan stig-
ið 1998 þegar núverandi húsakynni
vora reist yfir grísaeldið. Við það
skapaðist aukið rúm og gyltum var
fjölgaö í 650.
Grísalrf
Grísir lifa ekki lengi en margt er
gert á skammri ævi þeirra tfl að auka
vellíðan þeirra og tryggja heflbrigðið. í
Brautarholti era gyltumar í sérstök-
um húsum og hjá þeim dveljast grís-
imir fyrstu fjórar vikur ævinnar. Á
hveijum fimmtudegi kemur síðan nýr
skammtur unggrisa tfl dvalar í grísa-
eldinu og dvelst þar í tæpa fimm mán-
uði í tveimur defldum. í hveijumver
grísahóp em um 260 stykki sem
Kristinn Gylfi (t.v.) læröi viöskiptafræöi og sér um markaösmál búsins.
Hann hefur orö fyrir þeim bræörum en Björn bróöir hans, sem er fram-
kvæmdastjóri Nesbús og sér um grísaeldiö, hlustar á.
„ Víð viljum hafa góða
ímynd og er ákaflega
annt um hana.
Þetta sem þú minnist
á voru tímabundin
vandrœði sem munu
ekki endurtaka sig.
Svínaskítur er verð-
mœtur áburður og
sjálfsagt að nýta hann
til uppgrœðslu. “