Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 10
LAUGARDAGUR 7. DESEMBER 2002 Útgáfufélag: Útgáfufélagið DV ehf. Framkvæmdastjórí: Hjalti Jónsson Aðalritstjóri: Óli Björn Kárason Ritstjóri: Sigmundur Ernir Rúnarsson Aöstoðarrit&tjóri: Jónas Haraldsson Ritstjórn, skrifstofur, auglýslngar, smáauglýsingar, blaöaafgreiösla, áskrift: Skaftahlíð 24,105 Rvik, sími: 550 5000 Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aorar deildir: 550 5749 Ritstjórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingcr: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is Akureyri: Kaupvangsstræti 1, sími: 462 5000, fax: 462 5001 Setning og umbrot: Útgáfufélagiö DV ehf. Plötugerö og prentun: Árvakur hf. DV áskilur sér rétt til a6 birta aösent efni blaðsins I stafrænu formi og f gagnabönkum án endurgjalds. DV greiðir ekki viðmælendum fyrir viðtöl við þá eða fyrir myndbirtingar af þeim. Afþjóðum og sóðum Þegar gengiö er um götur stór- borga á borð við Lundúnir og Los Angeles verður íslendingi star- sýnt á göngustíga og gangstéttir. Það er eins og sletturnar vanti. Hellurnar eru hreinar og nánast fægðar i samanburði við stéttirn- ar heima á íslandi. Það vantar tyggjóskellurnar, hrákann og annan viðbjóð sem spýtist út úr íslendingum á leið milli húsa. Það vantar þessa dæma- lausu sjónmengun sem blasir hvarvetna við á strætum og torgum og helstu verslunarmiðstöðvum íslands. Fáum ef nokkrum þjóðum finnst jafn sjálfsagt að sóða út umhverfi sitt og íslendingum. Þeir fara um samfélag sitt eins og það sé einnota varningur sem megi henda í dagslok. Þetta er nokkuð þróttmikil fullyrðing en er ekki sannleik- anum fjær en svo að æðimörgum ofbýður að klofa yfir breiðurnar af munngæti landans framan við söluturna og verslanir. Þar liggja haugarnir af klessum og umbúðum af alls konar mæru og er langt í frá að götusóparar hafi und- an að þrífa upp skömmina. Æðimargir íslendingar virðast hugsa sem svo að lengi taki landið við. Það er viðtekin venja margra að fleygja rusli hvar og hvenær sem er. Ökumenn sem bíða þess á gatnamótum að gula ljósið kvikni henda því sem hendi er næst út um gluggann, þar á meðal tyggigúmmíi og umbúð- um, og opna jafnvel dyrnar og hrista úr öskubakkanum á götuna. Fáir ef nokkrir kippa sér upp við svona háttalag enda virðist vera þegjandi samkomulag um að láta sóða- skapinn ekki fara i taugarnar á sér. Reykingafólk er margt hvert á meðal verstu sóðanna. Það hímir framan við aðaldyr fyrirtækja sinna og drepur i vindlingnum með hælnum og heldur svo aftur til vinnu. Margt af þessu fólki hefur lagt það í vana sinn að henda stubbunum út um bílgluggann eða einfaldlega húsgluggann ef það er að stelast til að reykja innan dyra. Það er eins og stubbarnir séu náttúruvænir og hverfi hreinlega af sjálfs- dáðum í umhverfmu. í samkvæmum þykir við hæfi að drepa i þeim í næsta blómapotti. Drykkjufólk er kapítuli út af fyrir sig. Margir íslending- ar virðast varla geta sötrað nokkra bjóra án þess að miga utan í næsta húsvegg. Fullir íslendingar hafa sérstakt lag á þvi að verða sér til skammar á almannafæri. í þeim tilvik- um nær heimskan og sóðaskapurinn nýjum lægðum. Þá er ekki úr vegi að skella skaufanum út um rennilásinn á tröppum Alþingishússins og míga framan á dyrnar. Og fátt er talið fyndnara en að kasta tómum bjórflöskunum inn í næsta garð eða í götuna. íslendingar er á stundum agalaus þjóð. Og er skítsama. Þeir komast upp með það. Reglur og almenn kurteisi eru oft á tíðum að þvælast fyrir þessu stóði einstaklinga sem byggja landið. Einstaklingshyggjan er gjarna meiri en svo að aðrir skipti máli. Sama fólk og skammar börn sín fyrir að heUa úr gosflösku á parketið heima hjá sér gengur sama dag út á myndbandaleigu og skyrpir tyggjóinu út úr sér í dyragættinni. Þetta er ekki einasta tvöfalt siðgæði heldur og einföld heimska. Það er af þessum sökum sem íslendingur situr á bekk úti í löndum og hugsar um skilin á milli þjóða og sóða. Hann undrast ólík samfélög. Og hann veltir fyrir sér nokkrum ágætlega kunnum þrepum mannlífsins á borð við menning- arstig og þroskastig. Það er sagt um fólk sem getur ekki gengið þokkalega um hibýli sín að það sé ekki húsum hæft. Auðvitað á að segja um þá einstaklinga sem geta ekki geng- ið almennilega um landið sitt að þeir eiga ekki að vera löndum leyfðir. Sigmundur Ernir 3L>V Hindrunarhlaup kvenna Fyrir örfáum dögum sendi stjórn Kvenréttindafélags íslands frá sér áskorun til stjórnmálafiokka landsins um að tryggja jafnan hlut kvenna og karla á framboðslistum sínum. Þar sagði meðal annars: „Stjórn Kvenréttindafélags Islands hvetur stjórnmálafiokkana til að ryðja úr vegi þeim hindrunum, sem hafa komið í veg fyrir að konur leiti inn á svið stjórnmálanna og sjái til þess að konur og karlar hafi raunverulega jöfn tækifæri til pólitískrar þátttöku." Spyrja má, hvers vegna félagið sendi þessa áskorun ekki frá sér fyrr en löngu eftir að búið var að ganga frá fjölmórgum framboðslistum. Hefði ekki verið nær að gera það í haust, þegar undirbúningur og umræða fór af stað, eða að minnsta kosti áður en endanlega gengið var frá fyrstu list- um? „Betra seint en aldrei" segir mál- tækið og gott ef áskorunin náði ekki þrátt fyrir allt að birtast áður en geng- ið var frá skipan þess lista, sem einn srjórnarmanna í Kvenréttindafélaginu sóttist eftir sæti á. Hvaða hindranir? í áskorun félagsins er ekki útskýrt hvaða hindranir það eru, sem hafa „komið í veg fyrir að konur leiti inn á svið stjómmálanna". Né eru þar held- ur leiðbeiningar um það, með hvaða hætti stjómmálaflokkarnir eru ábyrg- ir fyrir þeim hindrunum og hvað þeir geta gert til að ryðja þeim úr vegi. Er verið að vísa til einhvers í skipu- lagi eða starfsemi sjálfra flokkanna? Kannski þær Sigríður Anna Þórðar- dóttir, formaður þingflokks Sjálfstæð- isflokksins, Bryndís Hlöðversdóttir, formaður þingflokks Samfylkingarinn- ar, eða Þuríður Backman, varaformað- ur þingflokks Vmstrihreyfingarinnar - græns framboðs, beri ábyrgð á því. Eða er verið að vísa til einhvers í samfélagsgerðinni? Að svo miklu marki sem stjórnmálamenn fá ráðið við það sem þar kann að vera á ferð- inni hljóta slíkar hindranir að vera á ábyrgð ríkisstjórnar og forsvars- manna sveitarfélaga - ekki stjórn- málaflokkanna. Nær væri því að beina áskorun af þessu tagi annars vegar til Sólveigar Pétursdóttur, Valgerðar Sverrisdóttur og annarra ráðherra rík- isstjómarinnar, og hins vegar til Ingi- bjargar Sólrúnar Gísladóttur, Ásdísar Höllu Bragadóttur, Ragnheiðar Rík- harðsdóttur og annarra æðstu forystu- manna sveitarfélaga. Þröskuldar Nei, það er ekki auðséð - að minnsta kosti ekki frá „þröngum" sjónarhóii karisins sem þetta skrifar - hvaða stórkostlegu hindranir standa í vegi kvenna sem vflja hasla sér völl í stjórnmálum. Ekki er þar með sagt að ekkert sé í vegrnum; þröskuldar, ójöfnur eða jafn- „Til dæmis náðu konur kjöri til borgarstjórnar Reykjavíkur þegar árið 1908 og árið 1922 náði kona fyrst kjöri til Alþingis. Til samanburðar hlaut kona fyrst prestsvígslu árið 1974, kona varð fyrst sýslu- maður 1980 ogfyrsti kven- dómarinn settist íHœsta- rétt 1986. Kona varð ekki deildarforseti íHáskóla ís- landsfyrrenl997!" vel hraðahindranir. Á móti má hins vegar benda á þróskulda í vegi karla, sem konur þurfa síður að yfirstíga til þess að fullnægja pólitiskum metnaði sínum. Einn slíkur er til dæmis launa- munur kynjanna. Talsmenn kvenrétt- inda hafa margoft bent á að karlar hafi að jafnaði talsvert hærri laun en kon- ur. Samkvæmt þvi eru allar líkur á að karl sem sækist eftir þingsæti sé hærra launaður en kona í sömu stöðu. Hann þarf því að fórna meiru í tekj- um, sé hann með hærri laun en alþing- ismenn, eða hækkar minna í launum en konan, sé hann með lægri laun en alþingismenn. Launamunur þessara tveggja frambjóðenda kann að vera argasta óréttlæti, en hann er engu minni þröskuldur í vegi karlsins fyrir vikið. Stjórnmál og fleira Vert er að benda á, að engin teikn eru um að erfiðara sé fyrir konur að komast til áhrifa í stjórnmálum en á öðrum „áberandi" sviðum samfélags- ins. Þvert á móti. Til dæmis náðu konur kjöri til borg- arstjórnar Reykjavíkur þegar árið 1908 og árið 1922 náði kona fyrst kjöri til Alþingis. Til samanburðar hlaut kona fyrst prestsvigslu árið 1974, koná varð fyrst sýslumaður 1980 og fyrsti kven- dómarinn settist í Hæstarétt 1986. Kona varð ekki deildarforseti í Há- skóla Islands fyrr en 1997! Konur eru meira en þriðjungur þingmanna og þykir það of lítið. „Burt með hindranirnar!" segir Kvenrétt- indafélagið við stjórnmálaflokkana, en hefur ekki svo vitað sé sent stjórnum helstu fyrirtækja landsins sambæri- legt bréf. Það hefur þá farið fremur hljótt. Kannski hefur farið fram hjá félag- inu sú staðreynd, að litlu auðveldara er að flnna konu í stjórn fyrirtækis sem skráð er í Kauphóll íslands en strá í stórum haug saumnála. Mjög lausleg afhugun bendir til þess, að ekki sé út í bláinn að giska á að hlut- ur kvenna í stjórnarherbergjum lands- ins sé í kringum 5%. Framboðslistar Ekkert lát er á lærðri umfjöllun um að konur hafi orðið „hornreka" við skipan á framboðslista Sjálfstæðis- flokksins. Það er rétt, að karlar náðu þar talsvert betri árangri en konur. Það er líka rétt, að miðað við nákvæm- ustu útreikninga sem hægt er að gera á því hvernig þingsæti skiptast á milli flokka ef úrslit næstu kosninga verða þau sömu og síðast, verður hlutfall kvenna í þingflokki Sjálfstæðisflokks- ins lægra en hjá Framsóknarflokki og Samfylkingu - en þó hærra en það var hjá Framsóknarflokknum eftir síðustu kosningar. Hitt er rangt, að það stefni í að hlut- ur kvenna rýrni svo um muni í þing- flokki Sjálfstæðisflokksins eða á AI- þingi yfirleitt. Samkvæmt áðurnefnd- um útreikningum - sem vissulega eru aðeins nálgun, en þó sú besta sem völ er á - stefnir í að það fjölgi um tvo karla en fækki um eina konu í þing- flokkum Samfylkingarinnar og Sjálf- stæðisflokksins. Aftur á móti er útlit fyrir að konum í þingflokki Framsókn- arflokksins fjölgi, þannig að konur haldi sinum hlut á Alþingi þegar upp er staðið. I grein í DV í vikunni var bent á, að útlit væri fyrir að hlutur kvenna rýrn- aði ívið meira í Samfylkingunni en í Sjálfstæðisflokknum. Þessu hefur ver- ið mótmælt og því haldið fram, að fækkun úr 8 konum í 7 hljóti að vera hlutfallslega meiri en fækkun úr 9 í 8, óháð stærð þingflokkanna. En þá er verið að mæla fækkun kvenna, sem skiptir augljóslega minna máli en breyting á hlutfallslegum styrk þeirra í hópnum. Hugsum okkur til dæmis 10 manna þingflokk A sem í eru 6 konur, og hins vegar 100 manna þingflokk B sem í eru 6 konur. Nú fækkar konum í báðum þingflokkum úr 6 í 5. Er það jafnmikil fækkun? Nei: Augljóst er, að hlutur kvenna í þingflokki A rýrnar meira, enda missa þær við það meiri- hluta! Af þessari ástæðu er túlkun DV augjjóslega rétt. Þetta kemur Mestu máli skiptir, að útlit er fyrir að fjölmargir nýir og hæfir einstak- lingar, konur og karlar, setjist á þing að loknum næstu kosningum. Ekki verður séð að neyðarástand ríki í stjórnmálum hvað jafnrétti varðar - allra síst í samanburði við ýmis önnur svið þjóðlífsins - en vissulega er ástæðulaust fyrir Kvenréttindafélag ís- lands að sofna á verðinum. Ágætt er til þess að vita að það standi vaktina - og samkvæmt heimasíðu þess á Net- inu er starfið raunar í fullum blóma: Þar kemur meðal annars fram að fréttabréf félagsins kemur út fjórum sinnum á ári - síðast í október 2000. ............í
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.