Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 55

Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 55
LAUCARDACUR V. DESEMBER 2002 Helqctrbíað E»V Hvort mengar meira, strætó eda einkabíllinn? Oft er því haldið fram sem lausn eða minnsta kosti létti á loftmeng- un þéttbýlis eins og höfuðborgar- svæðisins að nota fremur almenn- ingssamgöngur en einkabílinn. Menn eru ekki allir jafh vissir um ágæti þeirrar lausnar. Þeir benda á að þó strætó mengi ef til vill eitt- hvað minna á farþega - sem þó sé ekki víst - komi ýmislegt neikvætt á móti: Hver strætisvagn slíti göt- unum margfalt á við einkabílinn og með því að binda sig við strætó sem ferðamáta fari gífurlegur tími til spillis. Og tíminn er jú peningar, eða svo er okkur sagt. Hér látum við slit á götum liggja milli hluta, svo og þann tíma sem fer í að nota almenningssamgöng- urnar. Hins vegar verður hér reynd að bera saman raunverulega meng- un af völdum einkabíla annars veg- ar en almenningsvagna hins vegar. I því skyni sneru DV-bílar sér til Strætó bs. með beiðni um upplýs- ingar um fjölda bíla, akstur þeirra og fleira þess háttar og fengu greið svör: Siguröur Hreiðar Hreiðarsson Blaöamaður 9,4 mílljónir manna í strætó á ári Strætó bs á 76 vagna, þar af 7 með mengunarstaðal Euro 3 en 12 með Euro 2. Aðrir vagnar eru með Euro 1. Verktakar hjá Strætó, Hag- vagnar hf., AUrahanda og Teitur Jónasson eru með samtals 28 vagna í ferðum, 14 með Euro 2 og 2 með Euro 3. Strætó ekur um 5,7 milljón- ir km á ári og notar til þess um 2,9 milh'ónir lítra af dísilolíu; Hagvagn- ar aka um 2,3 milljónir km og fara með rúma milhón lítra af dísilolíu. Sambærilegar tölur fyrir Allra- handa og Teit lágu ekki fyrir. Samanlögð farþegatala Strætó árið 2001 var um 9,4 miUjónir, mælt í innstigum út frá greiðsluformum og kannski ekki nákvæm tala, en gefur þó hugmynd. Samkvæmt því fara um 26 þúsund manns á dag með almenningssamgöngum á höf- uðborgarsvæðinu, hvern éinasta dag ársins. Me'ð þessar tölur að vopni lá leið DV-bíla til Ásgeirs Þorsteinssonar, sérfræðings hjá Fræðslumiðstöð bílgreina. Hann var beðinn að meta úr frá þessum tölum mengun af völdum almenningsvagnanna með samanburði við einkabílinn. Ásgeir taldi nokkurn vanda á höndum að gera það þvi til þess skorti ná- kvæma vissu um ferðavenjur yfir- leitt. Enn fremur benti hann á að þó að ákveðnir Eurostaðlar væru tilgreindir ættu þeir við bílana nýja og væru mældir út frá ákveðnum meðaltölum. Þegar bílarnir eldast verður mengun af þeim meiri og þar sem þétt er stöðvað og tekið af stað, eins og í almenningsvagnaum- ferð á höfuðborgarsvæðinu, verður mengun mun meiri en staðlarnir kveða á um. En til þess að koma til móts við beiðni DV-bíla bjó Ásgeir til tvenns konar mót þar sem gengið er út frá því annars vegar að hver farþegi ferðist 15 km í hverri ferð, en hins vegar 10 km í hverrri ferð. Þetta þýðir að alltaf sé einn farþegi í strætó hverja 15 km sem honum er ekið - að viðbættum ökumanni sem er í sjálfu sér ekki að fara neitt og telst því ekki með. í hverjum einka- bíl eru hins vegar alltaf tveir, að ökumanni meðtöldum, sem jafn- framt er að aka sjálfum sér til að komast frá A til B. Með þessu er fengin út hugsanleg jöfhunartala. Það sem máli skiptir er hve langt hver einstaklingur fer í hverri ferð sinni. Það Uggur ekki fyrir en ef menn gefa sér að almenningsvagn- ar séu ekki síst notaöir til ferða að og frá vinnu og sumir aðeins stutta vegalengd en aðrir lengri eru þær vegalengdir sem í reiknidæminu eru notaðar sennilega ekki fjarri lagi. Reiknitafla Ásgeirs: í samanburðinum eru 104 stræt- isvagnar sem aka 8.350.000 km, not- uðu við það 4.225.000 líta af olíu og flytja 9.400.000 farþega á ári. Sótmengun: EURO 1 tnengunarstaðall = 66% vagna - 0,40g/kWh EURO 2 mengunarstuðull = 25,5% vagna - 0,20g/kWh EURO 3 mengunarstuðull = 8,5% vagna - 0,15g/kWh Eldsneytiseyðsla vagnanna er ca 230g/kWh = 230 x 0,82 = 0,1886 L/kWh EURO 1 = 14.785.259 kWh x 0,40g = 5.914 kg EURO 2 = 5.712.486 kWh x 0,20g = 1.142 kg EURO 3 = 1.904.162 kWh x 0,15g = 285kg Samtals = 7.342 kg = 7,35 tonn sót Hafa verður i huga að þetta eru al- gerar lágmarkstölur (miðast við nýja bíla)! Samanburður á CO2 mengun. Dæmil: Miðað er við að hver farþegi ferðist 15 km í hverri ferð (141/8,35 = 16,88 farþegar alltaf í strætó!) 9,4 milh'ón farþegar 8,35 milljón km eknir 4,225 mffljón litrar af eldsneyti not- aðir 15 km á ferð x 9,4 milljón farþegar = 141 mUljón km farnir. CO2 strætó: 4.225.000 x 2649g / 1 = 11.192.025 kg = 11.192 tonn CO2 Reiknað er með að tveir farþegar séu í hverjum fólksbíl, meðaleyðsla 101/100 km. 141 miUjón km / 2 = 70,5 x 0,1 = 7.050.000 lítrar CO2 mengun bifreiðar: 7.050.000 x 2390g / L = 16.849.500 kg = 16.849 tonnCO2 DæmiII: Miðað er við að hver farþegi ferðist 10 km í hverri ferð (94/8,35 = 11,26 farþegar alltaf i strætó!) CO2 strætó: 4.225.000 x 2649g / 1 = .11.192.025 kg = 11.192 tonn CO2 Reiknað er með að tveir farþegar séu í hverjum fólksbíl, meðaleyðsla 101/100 km 94 milljón km / 2 = 47 x 0,1 = 4.700.000 lítrar CO2 mengun bifreiðar: 4.700.000 x 2390g /1 = 11.233.000 kg = 11.233 tonn CO2 Reykþykknið aðeins af dísilbílnum Að sjálfsögðu verður að lita á þessa reiknitöflu Ásgeirs sem við- miðim en ekki eitthvað sem er ná- kvæmlega svona. í meginatriðum má þó fullyrða að hér sé farið svo Hvarfakútur hefur verið skyldubúnaður á bílum á íslandi í áratug eða svo. Á þeim tíma hefur stórlega dregið úr mengun af völdum umferðar á landinu auk þess sem kúturinn og búnaður í kringum hann hefur gert nýtingu eldsneytis í vélinni mun betri en áður tíðkaðist. nærri raunveruleikanutn sem auð- ið er, út frá því sem fyrir hggur. Þó ber að hafa i huga að strætó meng- ar trúlega meira en hér er reiknað út frá Eurostaðli, einfaldlega vegna þess að hann er sífellt að taka af stað og stansa en sá akstur mengar mest og meira en Eurostaðlar segja til um, þar sem langkeyrsla hefur mun meira vægi i meðaltalinu. Á sama hátt er 10 lítra meðaleyðsla heimilisbílsins trúlega í hærri kantinum og rétt er að undirstrika að minni frávik eru frá staðlinum af einkabíl með bensínvél heldur en af farartæki með dísilvél. En af þessum útreikningum má ætla að C02 mengun af völdum al- menningsvagnanna pr. farþegakíló- meter minnki og verði hagstæðari miðað við einkabílinn eftir því sem vegalengdin eykst og sé í þeim hluta dæmisins áþekk C02 mengun af strætó. Sótmengunin - reyk- þykknið - er hins vegar í öllum til- vikum hrein viðbót við það sem einkabíllinn skilur eftir - i þessu tilviki rúm sjö tonn á ári. Skömmu eftir að Ásgeir hafði gert reiknitöflu sína rakst undirrit- aður á sambærilegan útreikning á Vefþjóðviljanum, undir slóðinni http//:www.andriki.is/vt/les- enda/svrtr.htm. Ekki er auðséð Engar tölur eru til um það hve marg- ir farþegar ferðast á degi hverjum í einkabílum, né nein haldbær tala um það hve margir einkabflar séu á ferð- inni daglega. Þetta vitum við hins vegar með nokkurri vissu þegar al- menningsvagnar höfuðborgarsvæðis- ins eiga í hlut. En hvor samgönguað- ferðin mengar meira? hver hefur unnið þá vinnu né ná- kvæmlega hvenær en niðurstaðan er á svipuðum nótum og ívið hag- stæðari einkabílnum, efeitthvaðer. f» Vatn og rafmagn sem orku- gjafi Stöðugt er unnið að því að draga úr mengun af völdum umferðar, svo og notkun jarðefnaeldneytis. Liður í því er að gera vetni að orku- gjafa farartækja sem ætti að vera okkur hagstætt hér á landi með allt okkar vatn og raforku sem unnin er án mengunar. Á næsta ári hefst hér tilrauna- verkefni með strætisvagna senfBW ganga fyrir vetni. í næsta bilaljósi lítum við á það verkefni og reynum að gera okkur grein fyrir hluta af því sem vetni sem orkugjafi í sam- göngum felur í sér og á hvaða stigi sú tilraunavinna er. -SHH Skinnlausar, órbeinaðar kjúklin?abrin?ur Úrbeinaðar skinnlausar kjúklingabringur 1207.* Merkt verS 2195kr Tilboðíð ?ildir til sunnuda?s! (Munið síðan JÓLAMARKAÖINN á Smáratorgi!)
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.