Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 42

Dagblaðið Vísir - DV - 07.12.2002, Blaðsíða 42
4-G H (2 IC) Ct K b l Ct Cj Mjr\l LAUOARDAGUR 7. DESEMBER .lóii Óttar Ragnarsson, stofnandi Stöðvar 2, snýr aftur í íslenskt menningarlíf eftir 10 ára dvöl í Hollywood og hefur gert heimild- armynd um Stein Steinarr. DV-mynd E.Ól. snyr Jón Ottar Raqn- arsson, stofn- andi Stöðvar 2, er byltíngar- maður ííslensk- um sjónvarps- heími og eld- hugiíbestu merkingu þess orðs. Hann hef- ur verið búsett- uríio ár í Hollywood en snýr nú aftur inn ííslenskt menningarlíf með nýrri heim- ildarmynd um Stein Steinarr. Það er meira en líklegt að margir sem eru yngri en 30 ára hafi varla hugmynd um hver Jón Óttar Ragnarsson er. En þeim sem voru komn- ir til vits og ára þegar Stöð 2 var stofhuð og horfðu á hljóðlausa opnunarávarpið og horfðu á siglingu fyrir- tækisins með himinskaut- um næstu árin á eftir, liður hann aldrei úr minni. Jón Óttar var Stöð 2 fyrstu árin. Hann var stofn- andi, sjónvarpsstjóri, þátta- gerðarmaður, menningarviti og gagnrýnandi. Allt í ein- um manni á einni stöö. Þar sem skjánum sleppti tók lit- ríkt einkalíf hans og orðspor við og það er stutt siðan undirritaður heyrði Val- gerði Matthíasdóttur, sam- starfskonu Jóns, lýsa því í sjónvarpsþætti hvernig hún hefði verið frumkvöðiul á sviði opinskárra tímaritsviðtala á níunda áratugnum. Það er eflaust rétt og Jón Óttar kom viö sögu í mörgum þeirra. Er Jón komínn heim? Jón hvarf af klakanum og úr sviðsljósinu í byrjun 10. áratugarins og hefur búið tiu undanfarin ár í Los Angeles ásamt Margréti Hrafhsdóttur, eiginkonu sinni, og syninum, Einari Ragnari. Það var ekki laust við að margir rækju upp stór augu þegar fréttist af Jóni Óttari sitjandi við klippitölvu í myndveri Skjás eins við að klippa jólamynd hinnar ungu sjónvarpsstöðvar, nánar tiltekið heimildar- mynd eftir sjálfan sig um skáldið litríka, Stein Steinarr. DV náði í skottið á Jóni Óttari eftir nokkra snúninga og spurði hann hvers konar mynd þetta væri eiginlega. . „Þetta er heimildarmynd um þennan mikla listamann sem er jafnframt liður í undirbúningi að stórri leikinni kvikmynd um hann og ævi hans en hana erum við með í smíðum. Steinn var ekki að- eins listamaður i þeim skilningi að hann orti frábær h'óð heldur var hann eldhugi og uppreisnarmaður og þess vegna finnst mér saga hans eiga skýrt erindi við nútímann," segir Jón sem talar við mig í farsíma um það bil níu tímabeltum vestar á hnettinum. - Er til mikið myndefni af Steini Steinarr? „Það eru mest ljósmyndir og hljóðupptökur sem hafa varðveist með honum. Það eru enn lifandi mjög margir sem þekktu Stein og höfðu kynni af honum og við tókum viðtöl við þá og það fer ekki hjá því að manni fínnist maður vera að bjarga ákveðnum menningar- arfi þó ekki væri nema með því. Þannig er myndin í rauninni að- dragandi eða prologus að stærra og allt öðru verki en um leið heim- ildasöfnun." - Þekktir þú Stein sjálfur? „Faðir minn, Ragnar Jónsson, var útgefandi hans og ég man fyrst eftir mér i heimsókn hjá skáldinu i Camp Knox þegar ég var níu ára en við komum oft til hans í Fossvog seinna. Hann dó þegar ég var þrettán ára en Steinn var sérlega barngóður og indæll maður og ég tel að ég hafl lært mikið af honum og lít á hann sem einn af mínum helstu áhrifavöldum. Ég hef lesið ljóð hans mjög mikið alla mína ævi en lagöi þau nokk- uð til hliðar þegar ég flutti til Ameríku fyrir 10 árum og hélt að þau myndu kannski veðrast svolítið með tímanum en þegar ég tók þau fram aftur þá sá ég enn betur hvað þetta er stórkostlegt efni." Stórmyndin lim Stein - Hvernig sérðu fyrir þér mynd um ævi Steins? „Það er saga hans sem baráttumanns fyrir lítilmagnann. Þetta er maður sem kynntist af eigin raun versta kerti sem hefur verið til í sögunni sem er íslensk sveitarforsjá en hann ólst upp á sveit. Hann missir móður sína 3 ára gamall og það markar hann fyrir lífstíð. Hann ánetjast seinna hugmyndakerti sem er enn verra en það sem ól hann upp en hafði kjark til að rísa gegn því. Þetta er mitt eigið handrit og gerist að mestu á stríðsárunum og fjallar um baráttumanninn og ástina í lífl hans. Þarna verða Ásthild- ur og Louisa og svo aftur Ásthildur en á þessum stríðsárum orti hann nánast öll sín kvæði, nánar tiltekið á 10 árum, frá 1933 til 1943." - Jón Óttar segir að þegar séu þrjú handrit eftir hann í vinnslu eða skoðun hjá ýmsum framleiðendum en Jón Óttar býr í hjarta há- borgar kvikmyndaiðnaðarins í Hollywood. En hver er tilgangurinn með þessari jólasýningu á Skjá einum? „Ég er að skipuleggja næstu skref en ég er að vona að íslensk stjórnvöld taki við sér og styrki mig í þeirri viðleitni að flytja út ís- lenska menningu eins og hún birtist í ljóðum Steins og sögu hans. Það er búið að gera Halldór Laxness að útflutningsvöru og nú held ég að tækifærið blasi við og Steinn er okkar maður sem hefur allt til brunns að bera til að ná athygli alls heimsins. Hann er merkis- beri fyrir þá gullöld íslenskra lista sem Halldór var hluti af en það er ekki nóg fyrir Stein að vera frægur á íslandi. Við eigum að deila honum og fleiri listamönnum með heiminum öllum." - Ertu þá að leita eftir fjármagni frá íslandi? „Við erum með leiðir að ákveðnu fjármagni hér en mín von er sú að ég fái táknrænan styrk til að láta þennan draum rætast. Það hef- ur tekið mig 10 ár að komast inn í þennan heim hér í Hollywoood og ég tel nú að ég skilji hann nógu vel til þess að vekja athygli kvik- myndaheimsins á Islandi. Við lifum á nýjum víkingatímum og þetta er okkar tækifæri." Að opna rétta póstinn - Jón er virkilega búinn að ná sér á flug þegar hér er komið sögu og fer að rifja upp misjöfn viðhorf íslendinga á ólíkum tímum og vitnar aftur til föður síns, Ragnars Jónssonar, bókaútgefanda og menningarjöfurs, sem jafnan var kenndur við Smára. „Hann fór á pósthúsið á hverjum degi og var vanur að henda út- lenda póstinum því hann sagði að það þýddi ekkert að vera að lesa þetta. Nú held ég að það sé nóg komið af naflaskoðun og afdalahætti íslendinga og nú er kominn tími til að fara að lesa póstinn frá út- löndum." - Ein helsta skrautfjöður Skjás eins er fyrrum samstarfskona Jóns, Valgerður Matthíasdóttir. Finnst þér þú vera að endurlifa árin á Stöð 2 þegar þú kemur inn á unga sjónvarpsstöð á Islandi? „Skjár einn er alger hliðstæða þess sem Stöð 2 var á sinum tíma. Þar iðar allt af sköpunarkrafti og þar er verið að gera að mörgu leyti það sem við vildum gera á Stöð 2 á sínum tíma áður en peninga- mennirnir tóku af okkur völdin. Amerískar kvikmyndir áttu aldrei að vera annað en tæki tO að fjármagna íslenska dagskrárgerð. Þær áttu ekki að verða aðalatriðið. Ég flnn þarna að mörgu leyti sama kraftinn og ég leitaði að forð- um. En ef þetta tekst ekki núna og það fer á sömu leið og Stöð 2 þá hefur RÚV að lokum sigrað í þessari samkeppni." Óorði komið á brennivínið - Finnst þér Stöð 2 vera á þeirri leið sem þú markaðir í upphafi eða sérðu barnið þitt í tröllahöndum þegar þú horfir til þess í dag? „Ég fylgist nú ekki svo með að ég vilji segja neitt um ástandið þar en í grófum dráttum má segja að þessi stöð sé að staðfesta tilvist RÚV í stað þess að berjast gegn henni. RÚV er enn sama einokunin og þar hefur ekkert gerst. íslensk menning er lykillinn að öllu og þær hugmyndir sem búa i Islendingum sjálfum. Þetta vildum við virkja á sínum tíma en menning hefur fengið á sig hálfneikvæðan stimpil með þvi að það er framleitt svo mikið af prumpi í nafni menningar. Það kemur á hana óorði eins og rónar koma óorði á brennivínið. Þær tvær sjónvarps- stöðvar sem nú starfa fyrir utan RÚV verða að taka ábyrgð á ís- lensku framtaki því annars hefur RÚV sigrað." - Jón lýsir lífi fjölskyldunnar svo að það séu forréttindi að búa í Los Angeles en á þessum tíu árum hefur hann einnig fengist við rekstur myndbandaleigu og einnig verið umsvifamikill í sölu á Her- balife fæðubótarefnum og er einn mikilvirkasti innflytjandi þeirra til íslands um árabil. „Við komum alltaf til íslands svona þrisvar á ári og það er hvergi betra að vera. Það eru hins vegar spennandi timar í Hollywood þar sem amerísk neðanjarðarhreyfing sjálfstæðra kvikmyndagerðar- manna er að ná völdum smátt og smátt." Herbalife og smjörlíki - í ljósi þess að faðir Jóns var eitt stærsta aflið í íslensku menn- ingarlífi meðan Jón var að alast upp og Jón er nú að snúa sér enn einu sinni að íslenskri menningu er freistandi að spyrja hann hvort hann sé að feta í fótspor fóður síns, hins þjóðkunna Ragnars í Smára, sem notaði smjörlíkissölu til þess að standa undir menning- arstarfsemi líkt og Jón Óttar virðist nota Herbalife. „Það er ekki persónulegur metnaður minn. Ég hef frekar eytt æv- inni í að reyna að forðast skuggann af fóður minum sem var risa- stór. Við vorum vinir svo það er ekki um neina uppreisn að ræða en ég tók á mig króka í önnur verkefni eins og matvælafræði og næringarfræði og verkfræði því ég vildi finna minn sess í tilver- unni. Ég dróst samt að íslenskri list eins og segli og þegar ég stofn- aði Stöð 2 fann ég að ég var kominn á rétta hillu og margt af því sem ég hef gert dregur óneitanlega dám af hans ferli og verkum." -PÁÁ
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.