Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1961, Blaðsíða 38

Lesbók Morgunblaðsins - 24.12.1961, Blaðsíða 38
•lt LESBÓK MORGUNBLAÐSINS Valdimar Þorvaldsson: Sjóferðin langa FRÁ því fyrst að Hallvarður Súg- andi skildi við ferðafélaga sína og vini árið 890 eða um það bil og lagði skipi sínu inn á Súganda- fjörð, hefur fjörðurinn verið þekktur fyrir búsældir og veiði- skap á öllum tímum ársins, þar sem silungurinn gekk upp í flestar ár og læki og allur fjörðurinn moraði á hverju sumri og vori af lífi hafsins, sem unglingarnir skemmtu sér við. En það voru ekki stöðupollarnir, lækirnir eða árnar, sem menn undu við, þegar fullorðinsárin og hæfnin komu til. Það var hafið og stóru fiskarnir, sem þar voru veiðanlegir. Það var hákarlinn,, sem lengst lokkaði menn út á hafið, en nær byrjað var að veiða hann, er ekki vitað. En svo langt var hann sótt- ur frá landi, að það var róið í sólarhring út á hafið. Það var að- eins gert í júní og júlí. Þetta voru kallaðar álferðir. Þær hættu nokkru eftir 1800, og er sagt að hafi staðið yfir 60 ár. Aðrar ferðir til hákarlaveiða voru kallaðar leguferðir. Eins og Önundur tréfótur komst að orði í vísu, er hann yfirgaf Noreg til íslandsferðar: „Við Súg- andi þóttum vel liðtækir í orustu, þegar mikils þurfti með" — svo hafa Súgfirðingar oft sýnt dugn- að í sjómennsku sinni og veiði- ferðum, þegar mikils þurfti með, og hafa oft borið af öðrum, þar sem þeir hafa verið. Það voru ekki grænar hlíðar eða silunga- lækir né innfjarðaveiðiskapur, sem Kristján Albertsson gerðu Súgandafjörð að eftirsóttri veiðistöð. Það var nábýli hans við hafið og styttra til allrar þeirrar veiði, sem þangað var að sækja, og ávallt góð lending á Suðureyrarmölum. En sagan af flestu þessu gegn- um tíma og aldir er gleymd og glötuð, en hefir þó skilið eftir svo mikið af tóftum, að vart mun hafa verið teljanlegt. Og fáir og smáir þeir blettir á mölunum, sem ekki voru einhver mannvirki eða tóftir á, áður en kauptúnið breiddi yfir allt. Á síðastliðinni öld mun mjög oft hafa verið þar teinæringur að vetrinum frá fsafirði til hákarla- veiða, því að þær þóttu arðvæn- legar á þeim tíma, eins og það sýnir, er Brynjólfur Jónsson í Botni, síðar í Bæ, keypti 12 hundruð í Botni fyrir vetrarhluti sína. Ekki er vel vitað, hvað mörg skip voru gerð út til hákarlaveiða frá Súgandafirði hverju sinni. Má þó geta til, að hafi verið 2—4. Eftir því sem þilskipum fjölg- aðiv munu hákarlaveiðar á opnum skipum hafa minnkað. Svo mun verð á lýsi hafa haft nokkuð að segja. Um 1880 máttu leguferðir í Súgandafirði heita hættar, en vetrinn 1876—7 voru enn 2 skip þaðan við leguferðir, og fóru þá ferð, er fólki hefir minnisstæðust orðið á þeim tíma, og sýndi, hvaða svaðilfarir og hættuferðir þetta gátu verið. Það lítur út sem oft- ast eða ávallt, þegar farið var í þessar ferðir, hafi aðeins verið hugsað um góðar aðstæður til að komast í aflavon, en landferðin var annað efni og annars tíma mál, eins og máltækið hljóðar: „Þá koma dagar og þá koma ráð." Skip þau, er gengu frá Súg- andafirði umræddan vetur, voru tvö, liðlegir sexæringar, „Norðri", eign bænda í Staðardal. Formaður á honum var Jón Þórarinsson á Stað, 29 ára að aldri, bróðir Sig- urðar, er lengi var formaður á Norðra og var afburða sjómaður og lipurmenni mikið. Jón var síð- ari hlut ævinnar í Bolungarvík og ávallt minnzt sem mjög ábyggi- legs manns tii orða og verka. V*r

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.