Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.2000, Blaðsíða 36

Lesbók Morgunblaðsins - 23.12.2000, Blaðsíða 36
i Ein af myndum Errós á Art Copenhagen. Claus Bojesen, „Maske" (1008), 1998, olfa á léreft 27x22 cm. Art Copenhagen. SEINNI GREIN AF LISTAMORKUÐUM Listkaupstefnum hefur fjölgað mjög á síðustu áratug- um, einkum næstliðnum, og þeim á örugglega enn eftir að fjölga. Eru í og með sprottnar gf þörf fyrir ~ opna og skilvirka listmiðlun á tímum útþenslu og list- sprengingg sem gera leikum sem lærðum æ erfiðara að átta sig á stöðu mála. Þetta er niðurstaða BRAGA ÁSGEIRSSONAR sem fer hér áfram ofan í saumana á kaupstefnum og markaðssetningu myndlistar. EFTIR á að hyggja þykir mér það mikil býsn að listkaup- stefnan Art Copenhagen skuli hafa verið haldin sjö sinnum án þess að ég hafi náð að líta á fyrirbærið. Hún hefur til þessa einfaldlega ekki verið í gangi þegar ég hef tyllt tá í Kaupmannahöfn, og stendur jafnaðarlega einungis í þrjá daga. Þá skarar markaðs- setning myndlistar ekki sérlega áhugasvið mitt, frekar en svo margra málara eldri kynslóða sem vildu og vilja helst vera full- komlega lausir við allt slíkt stúss til hliðar. En mál er að vegna rýnisstarfa hef ég um árabil haft mjög góða aðstöðu til að fylgjast með markaðsmálum hér heima, og jafnvel enn betur úti f heimi með reglulegum upp- lýsingum á hálfsmánaðar fresti gegnum sér- ritið ARTnewsletter, auk listtímaritanna Kunstforum og art, Das Kunstmagazin, sem bæði gera þessum atriðum góð skil. Kunst- forum sem er á við heila bók og kemur út annan hvern mánuð, meira að segja svo vel að nóvember - desemberhefti 1989 var ein- göngu helgað listmarkaðinum og markaðs- setningu; Kunstwerte - Markt und Metod- en. Sérritið ARTnewsletter birtir hins vegar einvörðungu fréttir af uppboðum um allan heim svo og listmarkaðinum í það heila. Markaðssetningin er þannig ekkert feimn- ismál né guðlast að fjalla um eins og á árum áður, heldur orðin að kennslufagi í listhá- skólum. Ekki þykir lengur nóg að vígja ungu fólki listinni einni og sér, vægi þess að kunna að markaðssetja vöru sína, í þessu tilviki listaverk, tilveruspursmál í heimi markaðskerfa og vaxandi samkeppni. Hér á útskerinu virðast sumir lærðir lítið hafa orð- ið varir við hina hörðu og óvægu orðræðu né listsprengmgar, er þó nafngiftin orðin að beinhörðu hugtaki ytra sem iðulega sést í skrifum um þessi mál. Er þá verið að vísa til gífurlegrar útþenslu á listmarkaði upp úr 1970, er slakað var á faglegum námskröfum, listaskólar víða tengdir almennu skólakerfi bóknámsgreina og farið að útskrifa lista- menn, svona eins og lögfræðinga, hagfræð- inga og presta. Sú útungunarvél „útlærðra listamanna á fullu og samfara henni varð sýningasprenging, sem mætti jafnvel líkja við atómsprengjuna í Hiroshima, og öllum fyrri gildum riðlaði. Þessi þróun hefur fætt af sér þörf fyrir stóra vel skipulagða og mikilvæga listviðburði og uppstokkanir, þar sem hver og einn getur á eigin spýtur fótað sig á því sem gerst hefur og er að gerast í heimslistinni. Dregið saman í hnotskun er hið slæma, að magn smærri sýninga er orð- ið svo mikið að jafnvel atvinnumönnum er fyrirmunað að ná áttum í öllu kraðakinu. Það hefur einmitt aukið vægi stórsýninga svo og listkaupstefna, sem hefur fjölgað til muna síðustu áratugi og á örugglega enn eftir að fjölga. Ávinningurinn er, að þar fá gestir þverskurð af framboði viðurkenndra og mikilsháttar listhúsa frá öllum heims- hornum, þó einkum heimalandinu. Þver- skurð af því helsta sem gild lísthús halda fram með mismunandi áherslum frá ári til árs, þar sem eðlilega koinast ekki allir skjól- stæðingar þeirra að hverju sinni. Á einum eða tveim dögum er mögulegt að kíkja inn í 100-200 sýningarbása listhúsa víða úr álf- unni, sem myndi útheimta mánuð að flækj- ast á milli, öðlast um leið stórum meiri yf- irsýn. Um að ræða listhús, sem eyrna- merkja sér ákveðna listamenn sem for- Christian Lemmerz, „Anal expressionisme", 2000. Bronz 19x30 cm. Art Copenhagen. ráðamenn þeirra hafa trú á og eru í samræmi við markaðar skoðanir þeirra sjálfra. Hér er þannig að verki sérmiðlun myndlistar, en ekki almenn markaðssetning í víðum skilningi, viðkomandi keppast við að koma sínum mönnum að og vekja á þeim at- hygli, ná samböndum, skapa ímyndir/ vöru- merki. Að sjálfsögðu sjást ekki allir fyrir í þeirri viðleitni sinni frekar en á almennum kaupmarkaði og því eru listhúsunum settar strangar reglur, sem allir verða að fara eftir vilji þeir festa sig í sessi. Eitt skilyrði til þátttöku, er að listhúsin verða að vera þekkt og starfa á alþjóðlegum grunni, hafa innan vébanda sinna alþjóðlega viðurkennda lista- menn. Afar auðvelt fyrir listhús stórborga meginlandsins sem þurfa ekki endilega að leita út fyrir landamæri sín, en erfiðara fyr- ir þau frá smærri og einangraðri útnárum eins og Norðurlöndum. En það er misskiln- ingur að kaupstefnurnar séu alveg eins frá ári til árs, sem bendir til þröngra skoðana og takmarkaðrar yfirsýnar, taka verður til- lit til að hér er um listhús að ræða sem eyrnamerkja sér einungis takmarkaðan fjölda Iistamanna og vilja helst að þeir máli í mörkuðum stíl, alls engin frávik né stökk- breytingar leyfðar hér, nema að markaður- inn krefjist þess, taki kollsteypu. - Listakaupstefnan, Art Copenhagen, í Forum, kaupstefnuhöll Kaupmannahafnar, er hin eina á Norðurlöndum að ég best veit, telst ennþá einungis vasaútgáfa hinna stærri og ekki enn komin á lista hinna 40 mikilvægustu í heiminum. Og þrátt fyrir að sú í ár sem haldin var 21.-24. september væri hin áttunda í röðinni er nokkur byrj- endabragur ríkjandi, og hún ekki enn náð ^^ 36 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS - MENNING/USTIR 23. DESEMBER 2000 -

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.