Morgunblaðið - 08.09.2006, Blaðsíða 18

18 FÖSTUDAGUR 8. SEPTEMBER 2006 MORGUNBLAÐIÐ
MENNING
APPARAT Organ Quartet,
Flís, Benni Hemm Hemm,
Paul Lydon og Kira Kira,
ásamt Hilmari Jenssyni, koma
fram á stórtónleikum í Iðnó í
kvöld.
Tónleikarnir eru haldnir í
tílefni af fyrirhugaðri ferð
þessara tónlistarmanna til Jap-
ans síðar á árinu.
Tónlistarfólkið allt hefur
verið ötult við tónleikahald og
plötuútgáfu að undanförnu og mega tónleikagest-
ir eflaust búast við miklu fjöri og ferskleika í
gamla húsinu við Tjörnina í kvöld.
Húsið verður opnað kl. 22.
Tónleikar
Ferskleiki í gamla
húsinu við Tjörnina
Orgelkvartettinn
Apparat.
LJÓSMYNDARANN Spessa
þarf vart að kynna fyrir áhuga-
mönnum um ljósmyndun.
Hann opnar í dag nýja sýningu
sem hann kallar Verkamenn!
Workers og gefur titillinn til
kynna efnivið sýningarinnar.
Opnunin fer fram í dag
klukkan 17 í 101 Gallery við
Hverfisgötu 18a í Reykjavík.
Sýningin stendur fram til 14.
október næstkomandi og er
galleríið opið milli klukkan 14 og 17 fimmtudaga
til sunnudaga.
Nánari upplýsingar um sýningar í 101 Gallery
má nálgast á vefsíðunni www.101hotel.is.
Ljósmyndir
Spessi opnar sýn-
ingu í 101 Gallery
Ljósmyndarinn
Spessi.
HLJÓMSVEITIN Sometime
heldur tónleika í Stúdentakjall-
aranum í kvöld. Sveitin hefur
sérstæða hljóðfæraskipan og
flytur lifandi takttónlistar-
bræðing undir áhrifum frá tón-
list tíunda áratugarins. Í kvöld
mun sveitin taka lengri og
teknó-tengdari útgáfur af lög-
unum sínum og spila í um eina
og hálfa klukkustund.
Tónleikarnir hefjast kl. 23 og standa til kl. 2
eftir miðnætti. Um upphitun sjá hjómsveitin
Cocktail Vomit og DJ Kiki-Ow, sem þeytir skífum
með lögum tíunda áratugarins fyrir tónleikana og
á milli atriða.
Tónleikar
Sometime í Stúd-
entakjallaranum
Sometime
VIÐ SETJUMST niður, Ba Clemet-
sen og ég, í stórri, gullinni og flúraðri
viðhafnarstofu Þjóðleikhússins í mið-
borg Oslóar.
Hún er hlýleg, hláturmild og kát,
þótt hún beri ósköp alvarlegan
norskan titil; festivalsjeffen. Hún
hefur yfirumsjón með skipulagningu
Ibsenhátíðarinnar sem haldin er í
leikhúsinu 24. ágúst til 16. sept-
ember.
Á dagskrá hátíðarinnar voru m.a.
tvær sýningar á Pétri Gauti Baltas-
ars Kormáks með leikurum íslenska
Þjóðleikhússins. Sýningin hlaut mik-
ið lof norskra gagnrýnenda og góðar
viðtökur áhorfenda: „Mér finnst við
hafa valið mjög vel að bjóða þeim
hingað,“ segir Ba spurð um frammi-
stöðu íslenska leikhópsins: „Mér
þótti uppsetningin mjög góð og inni-
halda þennan sérstaka grófa eig-
inleika sem er svo eftirsóknarverður í
Pétri Gauti. Enda heilluðust norskir
áhorfendur af sýningunni, jafnvel
þótt norskan texta vantaði, og hrifust
með stemningunni í leiknum.“
Ibsen á alltaf við
Blaðamaður fylgdist sjálfur með
íslensku uppfærslunni og varð djúpt
snortinn – kannaðist við alls kyns
persónur í verkinu, bæði hjá sjálfum
sér og sínum nánustu.
Það liggur beinast við, þó svarið
kunni að virðast augljóst, að spyrja
Ba hvaða erindi Henrik Ibsen eigi við
nútímamanninn, og hvort hann hafi
enn sömu áhrif og hann hafði þegar
verkin voru skrifuð, þegar beinskeytt
samfélagsrýni Ibsen hneykslaði og
ögraði:
„Það er varla hægt að segja að
hann hafi sömu áhrif, því samfélagið
hefur breyst. En áhrif hefur hann,
því mannssálin virðist, eftir sem áður,
breytast lítið, og viðfangsefni Ibsens
virðast eiga jafnmikið erindi nú og
fyrir röskri öld,“ segir Ba.
„Ef þú lítur á verk Ibsens út frá
grynnsta sjónarhorni má hæglega af-
byggja þau sem hreinar sápuóperur.
Hins vegar reynast verkin svo mikið
meira en það, því ef að er gáð reynist
að baki hverri sögupersónu blæbrigði
og dýpt og leyndarmál sem eru alltaf
til staðar en koma aldrei fyllilega í
ljós. List Ibsens felst ekki síst í því að
fjalla um þessi leyndarmál, og að
gera úr hversdagslegu lífi venjulegs
fólks heilan heim sem er hafinn yfir
tíma og rúm. Hann fjallar um það
sem við þráum og það sem við ótt-
umst; löngun okkar til að verða gott
fólk, og vanmátt okkar til að ná því
markmiði. Þetta eru hlutir sem virð-
ast alltaf fylgja mannskepnunni – og
það er þess vegna sem Ibsen eldist
ekki, og þess vegna sem verkin hans
eru eins nútímaleg í dag og þau voru
þegar þau voru samin.“
Allir gera Ibsen að sínum
Verk Ibsens hafa haft djúpstæð
áhrif á norska þjóðarvitund og menn-
ingu, en áhrifa Ibsens hefur gætt svo
mikið víðar, eins og sést hvað best á
alþjóðlegri dagskrá Ibsenhátíð-
arinnar: „Hátíðin er ekki aðeins
löngu orðin einn af mikilvægustu
menningarviðburðum Noregs, held-
ur er hún óðum að skipa sér sess með
mikilvægustu alþjóðlegu list-
viðburðum. Ibsen er orðið alþjóðlegt
menningarfyrirbæri og má nefna því
til stuðnings að okkur bárust hátt í
400 fyrirspurnir frá leikhúsum og
leikhópum um allan heim með óskum
um að taka þátt í dagskránni í ár. Og
það merkilega gerist svo, þegar mað-
ur heimsækir uppfærslur á verkum
Ibsens í öllum heimshornum, að allir
gera hann að sínum: fyrir Ítölunum
er Ibsen hálf-ítalskur, og fyrir Kín-
verjunum er hann hálf-kínverskur.
Hann nær að snerta einhvern streng
sem virðist sameiginlegur með öllum
mönnum, sama hverrar þjóðar þeir
eru.“
Sjálfsmynd heillar þjóðar
í verkum eins manns
Mest eru áhrif Ibsens samt heima
fyrir: „Bara svo ég nefni eitt aug-
ljósasta dæmið má eigna Ibsen það
að hafa skapað norskt mál fyrir leik-
hús og bókmenntir. Þegar hann skrif-
aði verk sín var norska þjóðin nýbúin
að öðlast sjálfstæði eftir meira en 150
ára stjórnarsamband við Svíþjóð, og
þar áður hafði Noregur verið undir
danskri stjórn í fjórar aldir. Opinbert
mál og bókmenntamál var því sem
næst danskt, og var framlag Ibsens
ákaflega mikilvægt fyrir sjálfsmynd
hinnar ungu þjóðar,“ segir Ba.
„Hann skapaði, að segja má,
norska tungu, og gegnum hana
norska sjálfsmynd, því gegnum verk
sín túlkar Ibsen og afhjúpar það sem
með réttu má kalla norskt.“
Til að undirstrika mál sitt segir Ba
söguna af norska föðurnum sem fer
með 12 ára son sinn í leikhúsið í
fyrsta sinn: „Hann fer með honum að
sjá Per Gynt, því hann hyggur að
strákurinn sé orðinn nógu gamall til
að kunna að meta verkið og njóta
þess. Eftir sýninguna spyr faðirinn
soninn hvernig honum líkaði og son-
urinn svarar að bragði: „Hún var
ágæt, en í rauninni bara röð af tilvitn-
unum.“
Ba útskýrir: „Það er raunin, að orð
Ibsens eru orðin partur af hversdags-
lífi Norðmanna. Við tölum alveg eins
og Pétur Gautur og vitnum í orð hans
eins og þau væru okkar eigin. Pétur
Gautur er, þegar allt kemur til alls,
orðinn hluti af öllum Norðmönnum.“
Samfélagið breytist en maðurinn ekki
Morgunblaðið/Ásgeir Ingvarsson
Stytta Henrik Ibsen fyrir framan Þjóðleikhúsið skrýddur hátíðarkransi.
IBSENHÁTÍÐIN við Þjóðleikhúsið
í Ósló var fyrst haldin árið 1990.
Hátíðin er nú haldin í 10. sinn og er
sérstaklega vegleg í ár í tilefni af
því að liðin eru 100 ár frá dauða
leikritaskáldsins. Hátíðin sem nú
stendur yfir hófst 24. ágúst og
stendur til 16. september.
Sérstök hátíðarnefnd á vegum
hins opinbera annast skipulagningu
hátíðahalda um allan Noreg þar
sem skáldsins er minnst og fékk
Ibsenhátíð Þjóðleikhússins sér-
stakan styrk frá norska ríkinu í ár í
tengslum við þau hátíðahöld, en há-
tíðin er að öðru leyti rekin sjálf-
stætt af leikhúsinu, og hefur verið
allt frá upphafi.
Á dagskrá Ibsenhátíðar í ár eru
nærfellt 150 viðburðir af ýmsum
toga sem haldnir eru í 10 leikhúsum
og öðrum samkomustöðum, m.a. í
kirkju og háskóla.
Allt frá upphafi hefur verið lögð
áhersla á alþjóðlega þátttöku í Ib-
senhátíðinni og taka leikhópar frá
15 löndum þátt í hátíðinni í ár.
Koma þeir m.a. frá Íslandi, Bras-
ilíu, Kína, Malawi og Rúmeníu en
alls verða fluttar 33 ólíkar upp-
færslur á hátíðinni og yfirleitt upp-
selt á þær allar. Þjóðleikhúsið eitt
og sér selur u.þ.b. 22.000 miða á
meðan á hátíðinni stendur.
Helstu styrktaraðilar Þjóðleik-
hússins í Ósló eru fjarskiptafyr-
irtækið Telenor og bankinn DnB
NOR en leikhúsið ver 3 milljónum
norskra króna af styrkfé sínu til
Ibsenhátíðarinnar, til viðbótar við 5
milljóna norskra króna styrk
norska ríkisins. Tekjur af miðasölu
eru allt að 2 milljónir norskra
króna.
Stór alþjóð-
legur list-
viðburður
TÖLVUPRENTIÐ tekið út er heiti
myndlistarsýningar sem verður opn-
uð í Hoffmannsgalleríi í dag kl. 17.
Listamennirnir á sýningunni eru:
Ásmundur Ásmundsson, Baldur
Bragason, Bjarni Þórarinsson, Guð-
mundur Oddur, Hallgrímur Helga-
son, Helgi Þórsson, Hrafnkell Sig-
urðsson, Jóhann Torfason, Magnús
Sigurðsson, Ómar Stefánsson, Tumi
Magnússon og Þórunn Eva Halls-
dóttir.
Hoffmannsgallerí er í húsnæði
ReykjavíkurAkademíunnar á Hring-
braut 121 og er opið kl. 9–17 alla
virka daga. Sýningin, sem er sam-
starfsverkefni Myndlistaskólans í
Reykjavík og ReykjavíkurAkadem-
íunnar, stendur fram í nóvember.
Tölvuprentið
athugað
Alþjóðleg ferðamarkaðsfræði
„Að geta sýnt fram á lokapróf í Alþjóðlegri ferða-
markaðsfræði frá jafn virtri stofnun sem IATA/UFTAA
er, hlýtur að teljast gulltrygging fyrir atvinnu innan
ferðaþjónustunnar hvar sem er í heiminum.“
Sigurlaug Valdís Jóhannsdóttir,
Allrahanda.
Námsefnið kemur frá IATA/UFTAA og tekin eru próf í mars nk. og
veitir því alþjóðlega viðurkenningu, en kennslan fer fram á íslensku.
Námið hentar öllum þeim, sem áhuga hafa
og vilja auka þekkingu sína á ferðaþjónustu.
www.menntun.is
Bíldshöfða 18 • Sími 567 1466 • Opið frá kl. 8—22
Ibsenhátíðin stendur nú yfir í Þjóðleikhúsinu í
Osló. Ásgeir Ingvarsson ræddi við hátíðarstjórann
Ba Clemetsen um hinn alþjóðlega Henrik Ibsen.
„Ibsen nær að snerta einhvern streng sem virðist sameiginlegur með öllum mönnum“
Stjórinn „Það er raunin, að orð
Ibsens eru orðin partur af hvers-
dagslífi Norðmanna.“ Ba Clemetsen,
hátíðarstjóri Ibsenhátíðarinnar.
asgeiri@mbl.is