Morgunblaðið - 08.09.2006, Síða 31

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 8. SEPTEMBER 2006 31
ALLAR vísbendingar hníga í þá
átt að loftslagsbreytingar af manna-
völdum eigi sér nú stað og muni lík-
lega aukast á komandi áratugum.
Hlýnun lofthjúpsins
mun hafa misalvar-
legar afleiðingar fyrir
íbúa jarðar, en miklar
breytingar á veðurfari
munu á flestum stöðum
valda röskun á náttúru
og mannlegu samfélagi
með tilheyrandi búsifj-
um.
Tvennt er til ráða.
Annars vegar er hægt
að reyna að draga úr
hraða breytinganna,
einkum með því að
draga úr losun gróð-
urhúsalofttegunda frá mannlegri
starfsemi. Hins vegar er hægt að búa
sig sem best undir það sem koma
skal, aðlagast breyttum aðstæðum.
Íslendingar vinna með öðrum
þjóðum heims að því að takmarka
losun gróðurhúsalofttegunda hnatt-
rænt undir merkjum Loftslagssamn-
ings Sameinuðu þjóðanna og Kýótó-
bókunarinnar. Því hefur hins vegar
verið minni gaumur gefinn hvernig
hægt sé að aðlagast hugsanlegum
breytingum.
Ýmsar ástæður liggja þar að baki.
Ísland er ekki jafn viðkvæmt fyrir
mögulegum afleiðingum loftslags-
breytinga og t.d. lönd sem glíma við
þurrka eða láglend eyríki í hitabelt-
inu, sem sjá jafnvel fram á baráttu
fyrir tilveru sinni vegna hækkunar
sjávarborðs og aukinnar hættu á
fellibyljum. Innviðir samfélagsins
eru sterkir og þjóðin rík, en almennt
gildir að fátæk lönd munu eiga erf-
iðast með að laga sig að breyttu úr-
komumynstri og ræktunarskilyrðum
og öðrum fylgifiskum hnattrænnar
hlýnunar.
Það er ekki svo að alveg hafi láðst
að búa Íslendinga undir væntanlegar
breytingar. Þannig er nú gert ráð
fyrir væntanlegri hækkun sjáv-
arborðs við hönnun hafna og ýmsar
athuganir hafa verið gerðar á vegum
stjórnvalda og opinberra stofnana á
mögulegum afleiðingum loftslags-
breytinga á landbúnað, vatnabúskap
og orkuframleiðslu, opnun sigl-
ingaleiða á norðurslóðum o.fl. Það er
þó kannski ástæða til þess að huga
enn betur að því hvernig best sé að
mæta mögulegum breytingum í ljósi
þess að vísindaleg vissa um eðli og
umfang hlýnunar andrúmsloftsins
virðist vera að styrkjast.
Er Golfstraumurinn í hættu?
Umhverfisráðherrar Norður-
landanna ákváðu á fundi nú í ágúst á
Svalbarða að efla starf á norrænum
vettvangi sem miðar að rannsóknum
á afleiðingum loftslags-
breytinga í löndunum
og aðlögun ríkjanna að
þeim. Á Svalbarða hef-
ur veðurfar hlýnað
mikið á undanförnum
árum og hafís hopað
lengra norður en dæmi
eru um frá því fólk kom
til eyjanna.
Einn stærsti óvissu-
þátturinn varðandi
hlýnun lofthjúpsins er
hvaða áhrif hún getur
haft á hafið og strauma-
kerfi þess, sem flytur
gífurlegt magn varma um jarðkúl-
una. Í yfirlýsingu norrænu ráð-
herranna er bent á þetta atriði sem
forgangsmál í rannsóknum á veð-
urfarsbreytingum og afleiðingum
þeirra.
Á undanförnum misserum hafa
öðru hvoru birst fréttir í fjölmiðlum
af rannsóknum á Golfstraumnum,
sem að sögn benda ýmist til þess að
hann sé að veikjast eða að litlar
breytingar séu á styrk hans og
stefnu. Mönnum hættir stundum til
að oftúlka niðurstöður einstakra
rannsókna og það bíður Vísinda-
nefndar Sameinuðu þjóðanna um
loftslagsbreytingar (IPCC) að draga
þær saman og gefa heillega mynd af
bestu fáanlegu þekkingu í fjórðu yf-
irlitsskýrslu sinni, sem væntanleg er
á næsta ári. Í þriðju skýrslu IPCC
frá árinu 2001 kemur fram það mat
að litlar líkur séu á stórfelldri röskun
á Golfstraumnum á þessari öld og
vonandi breytist það mat ekki til hins
verra. Miklar rannsóknir hafa farið
fram á síðustu árum á sjáv-
arstraumum í Norðurhöfum síðan
þá, sem ætti að gera mönnum auð-
veldara fyrir að meta líkur á um-
skiptum þar.
Fáar spurningar brenna heitar á
okkur Íslendingum hvað framtíðina
varðar en hvort hætta sé á verulegri
röskun á hafstraumum umhverfis
landið og í Norður-Atlantshafi vegna
loftslagsbreytinga. Við eigum ekki
að staldra um of við hrakspár þar
um, en okkur ber skylda til þess að
fylgjast grannt með vísindarann-
sóknum sem auka skilning okkar á
umhverfi hafsins og breytingum á
því. Í því skyni hafa íslensk stjórn-
völd ákveðið að efna til alþjóðlegrar
ráðstefnu í Reykjavík 11.–12. sept.
nk. um loftslagsbreytingar, haf-
strauma og vistkerfi í Norður-
Atlantshafi. Þar mun fjöldi íslenskra
og erlendra vísindamanna leitast við
að draga upp heillega mynd af
ástandi hafsvæðisins nú og í fyr-
irsjáanlegri framtíð. Vísindin skipa
öndvegi á ráðstefnunni, en boðið
verður upp á umræður á henni þar
sem leitað verður svara við því
hvernig stjórnvöld og íslenskt sam-
félag geti búið sig undir hugsanlegar
breytingar. Það er von mín að þeir
sem láta sig framtíðina varða nýti
þetta tækifæri og kynni sér vísindin
og umræðuna um loftslagsbreyt-
ingar og áhrif þeirra á hafið og Ís-
land. Þekking er öflugasta vopnið til
að búa sig undir breytingar, þótt öll
vonum við að þær sem verða á lofts-
laginu verði sem minnstar og auð-
veldastar viðfangs.
Að laga sig að
loftslagsbreytingum
Jónína Bjartmarz
fjallar um ráðstefnu um
loftslagsbreytingar
» Fáar spurningarbrenna heitar á okk-
ur Íslendingum hvað
framtíðina varðar en
hvort hætta sé á veru-
legri röskun á haf-
straumum umhverfis
landið og í Norður-
Atlantshafi vegna lofts-
lagsbreytinga.
Jónína Bjartmarz
Höfundur er umhverfisráðherra.
STAÐALBÚNAÐUR: 2.0 lítra - 158 hestöfl, fjórhjóladrif,
hiti í speglum, hraðastillir (PLUS), hiti í sætum (PLUS),
hiti í framrúðu (PLUS), sjálfvirk loftkæling (PLUS),
kastarar í stuðara (PLUS), sóllúga (LUX), aðgerðastýri
(LUX) og leðurinnrétting (LUX).www.subaru.is
Forester2.590.000,- Forester PLUS2.790.000,- Forester LUX 3.090.000,-
Opið: Mánudaga - föstudaga kl. 9:00–18:00.Sævarhöfða 2 Sími 525 8000 www.ih.is
Akureyri
461-2960
Njarðvík
421-8808
Höfn í Hornafirði
478-1990
Reyðarfirði
474-1453
Fyrir þennan pening færðu sjálfskiptan jeppling sem stendur sig
betur en aðrir þegar kemur að aksturseiginleikum, afli, öryggi
og endingu. Hann er hvorki of stór né of lítill, situr vel á vegi en hefur
samt meiri veghæð en aðrir jepplingar. Hann er á svipuðu verði
og venjulegir fólksbílar en þrátt fyrir það er vélin í Forester 158
hestöfl sem er meiri kraftur en í flestum dýrari jepplingum.
Umboðsmenn
um land allt
Subaru Forester hefur verið valinn besti jepp-
lingurinn 3 ár í röð af tímaritinu Car and Driver.
2.590.000,-
Subaru Forester er ódýrari en Toyota RAV4,
Honda CR-V og allir hinir jepplingarnir. Samt
stendur hann sig betur. *

Ársalir - fasteignamiðlun
Ársalir - fasteignamiðlun

Björgvin Björgvinsson, löggiltur fasteignasali
Sími 533 4200
eða 892 0667
Ársalir
FASTEIGNAMIÐLUN
Engjateigi 5 105 Rvk
533 4200
Nánari upplýsingar á skrifstofu okkar:
Ársalir ehf. - fasteignamiðlun
Höfum í einkasölu tveggja íbúða hús ásamt bílskúr á
góðri lóð með mögul. byggingarrétti.
Eignin þarfnast töluverðra endurbóta.
Opið hús í dag frá kl. 13:00 til 15:00
HRAUNTEIGUR 3
TILBOÐ ÓSKAST
Sagt var: Ég las minningar Guðnýju gömlu.
RÉTT VÆRI: ...minningar Guðnýjar gömlu.
Gætum tungunnar
Bréf til blaðsins
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík  Bréf til blaðsins | mbl.is
Í MORGUNBLAÐINU nýlega var
greint frá því að Einar Guðfinnsson
sjávarútvegsráðherra hafi hringt í
norsk yfirvöld og óskað eftir skýr-
ingum á hvers vegna sjóræn-
ingjaskipi af Íslandsmiðum hafi ver-
ið veitt þjónusta þar í landi nú á
dögunum.
Ósköp eru þetta barnalegar að-
ferðir. Auðvitað á íslenska stjórn-
arráðið að senda formlega beiðni til
norskra yfirvalda þar sem óskað er
eftir kyrrsetningu á skipi, handtöku
skipstjórnarmanna og að hafin sé án
tafar lögreglurannsókn á meintum
fiskveiðibrotum. Norðmenn hafa
sjálfir verið fram að þessu vægast
sagt mjög strangir þegar um veiðar
réttindalausra skipa í eða við norska
fiskveiðilögsögu er að ræða.
Meginmarkmiðið hlýtur að vera
að grafa undan starfsemi þessara
réttlausu skipa enda er ástand
karfastofnsins á Reykjaneshrygg
talið vera mjög slæmt um þessar
mundir. Karfaveiðar Íslendinga hafa
verið mjög slæmar undanfarin miss-
eri og réttlausir útlendingar eiga
ekki að fá minnstu ró til að athafna
sig við að eyðileggja þessi mið.
Þarna er kjörið tækifæri til að láta
reyna á hvort Norðmenn sýni okkur
Íslendingum að þeir eru tilbúnir að
hefja samvinnu á þessu sviði: að
þjóðirnar tvær gæti mikilvægra
hagsmuna fiskveiðiþjóða á norð-
anverðu Atlantshafi.
Nú er tómt mál að koma lögum á
venjulegan hátt yfir þessa meintu
veiðiþjófa á opnu úthafi nema með
beitingu ofbeldis sem ekki er til fyr-
irmyndar. Handtaka er torveld og
beinlínis hættuleg nema löggæslu-
menn séu aðstoðaðir af sjóræn-
ingjum við að komast um borð í skip
þeirra. En við Íslendingar verðum
að helga betur þessar mikilvægu
fiskveiðislóðir og láta í engu eftir
okkar hlut og allra síst í hendur rétt-
indalausra meintra veiðiþjófa. Og til
þess megum við aldrei sofa á verð-
inum og láta kjörið tækifæri ganga
okkur úr greipum þegar sjóræn-
ingjar koma sneyptir í land og biðja
þarlend hafnaryfirvöld um aðstoð
sem ekki á undir neinum kring-
umstæðum að veita lögbrjótum í té
þegar um þessa mikilvægu sameig-
inlegu hagsmuni er að ræða.
Baráttukveðjur til sjávarútvegs-
ráðherrans í þessu máli!
GUÐJÓN JENSSON,
Arnartanga 43, Mosfellsbæ.
Veiðar sjóræningjaskipa
á Reykjaneshrygg
Frá Guðjóni Jenssyni:
Fáðu fréttirnar
sendar í símann þinn