Morgunblaðið - 21.11.2008, Page 25

Morgunblaðið - 21.11.2008, Page 25
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 21. NÓVEMBER 2008 Íslenski fáninn Þjóðlegur laugardagur LAUGARDAGUR 22. NÓVEMBER 2008 Hvað merkir íslenski fáninn, hvað má gera við hann og hvað ekki? Fjársjóður í íslenskri hönnun Sigurður Þorsteinsson ræðir möguleika og framtíðarhorfur íslenskrar hönnunar Lárus Pálsson leikari Röddin og Útvarpsleikhúsið Njóttu laugardagsins til fulls. Tryggðu þér áskrift á mbl.is/ askrift eða í síma 569 1122 F í t o n / S Í A Morgunblaðinu hefur borist mikill fjöldi greina og pistla frá lesendum um ástandið í efnahagsmálum landsins. Margir höfundar lýsa áhyggjum sínum af þróun mála og margir gera tillögur um leiðir út úr efnahagsvanda þjóðarinnar. Morgunblaðið leggur áherslu á að gera þessum umræðum góð skil í blaðinu á næstunni. Skoðanir fólksins ÁGÆTUR nemandi minn frá fyrri árum sem kýs nú að kalla sig „hús- móður í Vesturbænum“ vakti athygli mína á samanburði nokkrum sem henni var hugstæður nú í fjármálakreppunni og bað mig endilega koma honum á framfæri, enda væri ég býsna kunn- ugur kjörum þess þjóðfélagshóps sem hún hafði samanburðinn við. Hún vildi vekja verðuga athygli mína á því að lág- tekjufólk sem býr við örorku eða fær ellilífeyri er árlega krafið um endurgreiðslu á svokallaðri ofgreiðslu frá Tryggingastofnun ríkisins og gæti oft verið um allháar fjárhæðir að ræða og einkar tilfinnanlegar, alveg sér- staklega miðað við kjör þessa fólks almennt, lágtekjuhóps á heildina litið. Þetta þætti sjálfsagt mál, sagði hún, af því að fullyrt væri að þetta lágtekjufólk hefði fengið of háar greiðslur frá tryggingakerfinu. Þetta vekti hins vegar hjá henni áleitnar spurningar um ofurlaunalið fjármálastofn- ana og fyrirtækja, sjálftökuliðið svokallaða sem hefði al- veg greinilega farið yfir öll skynsemismörk í launakjörum öllum, kaupréttarheimildum og starfslokasamningum og hvað þetta hét nú allt saman, sem þetta lið skammtaði sjálfu sér af ofurrausn. Nú er talað fjálglega um það að ekki skuli leita söku- dólga og í því felst í raun réttri að ekki skuli hrófla við þessum mönnum, þótt allir hafi séð og sjái hömluleysi þessarar sjálftöku, út yfir allan þjófabálk eins og annar fyrrverandi nemandi minn komst svo skemmtilega að orði á dögunum. Og þá er komið að spurningu húsmóðurinnar úr Vesturbænum. Hvernig væri nú að farin yrði sama leið með þetta ágæta lið og öryrkjana og aðra lífeyrisþega, fetað í fótspor hins opinbera með innheimtu á ofgreiðslum þessa fólks, farið rækilega ofan í allar ofgreiðslurnar til ofurlaunalýðs- ins á undangengnum árum og þær innheimtar síðan að fullu. Þar er áreiðanlega um verðuga borgunarmenn að ræða sem ekki yrðu í vandræðum með að létta undir með þjóðarbúinu og skila aftur ofteknum fjármunum? Það hlýtur að vera tiltölulega auðvelt að reikna út þessar of- greiðslur hverju nafni svo sem þær nefndust ekki síður en greiðslurnar til lífeyrisþega og endurgreiðslurnar hljóta að vera þessum mönnum ljúf og sjálfsögð þegnskylda, sagði þessi ágæti nemandi minn frá fyrri tíð. Fordæmið er fyrir hendi gagnvart þeim sem hvað lægst laun hafa í sam- félaginu. Látið nú sjá að það sama gildi um séra Jón og Jón! mega svo vera lokaorðin til þeirra sem málum stjórna eða alla vega eiga að stjórna. Ég kem þessu hér á fram- færi fyrir þessa góðu vinkonu mína og þykist viss um að tilmælum hennar verður fagnandi tekið. Ofgreiðslur þar og hér Helgi Seljan, fv. skólastjóri ATBURÐIR undanfarinna vikna orka sterkt á sam- félagið, þeir láta engan ósnortinn. Ég sit einn við kerta- ljós í rökkrinu og hugleiði atburði dagsins. Gatan fyrir utan er hljóð en úr fjarlægð berst sírenuvæl. Ég læt hug- ann reika til baka, til þess tíma þegar við hjónin vorum ung að byrja fjölskyldulíf á sjöunda áratug seinustu ald- ar. Á þeim tíma fór alda hugsjóna yfir veröldina þar sem frelsi og lýðræði voru efst í huga ungs fólks, mótmæli gegn Víetnamstríðinu og hverskyns ofbeldi ríkjandi stjórnvalda fór eins og eldur í sinu um veröldina. Stjórn- völd óttuðust um stöðu sína og grimmileg átök áttu sér stað á torgum borga og bæja, þegar brynvarin lögregla réðst gegn mótmælagöngum ungu kynslóðarinnar. En það var alveg sama hversu fjölmennu og harð- snúnu liði stjórnvöldin öttu gegn ungmennunum, hugsjónum samtímans óx stöðugt ásmegin. Þessi kynslóð hlaut nafnið 68-kynslóðin. Hugsjónir henn- ar, sem bornar voru fram af eldmóði, undir merkjum friðar og frelsis breyttu heiminum. Hann varð ekki samur eftir. Og þá Á þessum tíma var ég að hefja kennsluferil; ungur, óreyndur og á valdi þessara stóru hugsjóna. Ég safnaði skeggi og mætti í kennsluna í ermast- uttri skyrtu og snjáðum gallabuxum. Þetta voru dýrðlegir tímar, unga fólkið hópaðist saman hvenær sem færi gafst til að spjalla, ræða hug- myndafræðina, takast á um hugsjónir og stefnur. Róttæki hlutinn leit hornauga til jakkaklæddu strákanna og „smart“ klæddu stelpnanna, sem gengu snúðugt fram hjá með hælaskellum. Þetta voru lögfræðingar og við- skiptafræðingar framtíðarinnar, Valhallarbúar, verðandi ráðherrar, for- stjórar, þingmenn og frúr. Samfélagsólguna lægði smám saman, róttækl- ingarnir dreifðust um heiminn, fóru til náms og komu svo aftur heim og dreifðust um landið og fluttu með sér boðskapinn. Í þann tíma þótti það til- heyra að fara út á land og taka þátt í uppbyggingu samfélagsins. Kenn- arar, læknar, hjúkrunarfræðingar, framkvæmdastjórar atvinnufyrirtækja, ráðunautar og allskyns fólk streymdi eftir vegunum út á land. Blómatími landsbyggðarinnar var fram undan, tímabilið frá 1970-1990. Og svo Á seinasta áratug tuttugustu aldarinnar er ný kynslóð að ljúka námi, vel menntuð, alþjóðlega sinnuð, framsækin og ákveðin í að sækja sér lífskjör, sem foreldrarnir höfðu aðeins lesið um eða horft á úr fjarska. Borgin verð- ur miðpunktur tækifæranna, úti á landi getur ekkert gerst og varla á Ís- landi. Það er of lítið fyrir draumana. Alþjóðahyggjan er forsenda framfar- anna, fjármagnið er drifkraftur manns og samfélags. Við gömlu „pappakassarnir“ erum góðir þar sem við erum komnir, við kennslu í skól- um og afgreiðslustörf í búðum og opinberum skrifstofum. Nú sjást ekki lengur „draslaraleg“ ungmenni í hópum að ræða saman um samfélags- gerðina og háleitar hugsjónir, tími útrásarinnar er í burðarliðnum þar sem bruðl er dygð og allt er leyfilegt ef það fæst fyrir peninga. Forystumenn samfélagsins, stjórnmálamennirnir, ýmist hrífast með eða sofa á verðinum. Hjáróma varnaðarraddir eru þaggaðar niður eða þagaðar í hel, í besta falli sagt að fara í endurmenntun. Hraðinn er svo mikill og angarnir margir að öll yfirsýn týnist. Einkaþotur þeytast landa á milli, verðlaunaafhendingar til heiðurs framsæknu fólki í viðskiptageiranum daglegt brauð og við hin stöndum eins og nátttröll á sjávarkambi meðan veröldin geysist fram hjá. Og nú? Hvernig gat þetta eiginlega endað svona? spyrjum við hvert annað. Hver veit? Ekki veit ég, enda ætlast enginn til þess af mér. Ég sit enn um stund og sýsla í gullakistu „pensjónistans“ og dreg fram ýmislegt sem ekkert hef- ur spurst til lengi. Á morgun held ég erindi á fundi hjá ungum sjálfstæð- ismönnum, ég ætla að tala um sjálfan mig í þann tíma þegar hugsjónin lit- aði lífið. Ætli ég hafi nokkuð að segja, sem þeim finnist vert að hlusta á? Stend upp, slekk á kertinu og fer að sofa. Gullakista „pensjónistans“ Jón Hjartarson, bæjarfulltrúi VG í Árborg Merkilegustu ummæli á Alþingi hina síðustu daga voru ummæli Öss- urar Skarphéð- inssonar þegar hann svaraði spurður um loft- rýmiseftirlit Breta hér: „Ég kyssi ekki á vöndinn!“ Svo mörg voru þau orð. Síðan þá hefur áðurnefndur þing- maður verið flengdur 28 sinnum með vendi ESB og samt er hann og flokk- ur hans æstur í að flýja smjaðrandi í fang þeirra, leggjast fram, kyssa á vöndinn og bíða þess að verða flengd- ur einu sinni enn bara til þess að báð- ar kinnar fái nú örugglega jafn mikið. Oft hefur þessum þingmanni orðið fótaskortur á tungunni en hér verður ekki betur gert. Með þessu hefur hann undirstrikað það að Íslendingar hafa ekkert að gera í fang ESB. Þar verðum við einungis flengd aftur og aftur. Við eigum ekki að ganga í ESB. Þar verður hagsmunum okkar ekki borgið. ESB er engin töfralausn á vandamálum okkar. Ekki á meðan fjármálastefna þeirra er eins og hún er. Við þurfum að spara í útgjöldum ríkisins. Er ekki alveg tilvalið að létta af okkur flestum ef ekki öllum þess- um sendiráðum í ESB-löndunum og hafa bara einn sendiherra sem sinnir Efnahagssambandinu. Það kom fram fyrir hönd allra þjóðanna gagnvart okkur. Er þá ekki alveg eðlilegt að einn sendiherra komi fram fyrir okkar hönd gagnvart þeim. Svo ítreka ég það sem ég hef áður sagt. Við eigum að segja okkur úr því gagnslausa sambandi NATO og gera það 30. mars 2009. Að kyssa vöndinn Einar S. Þorbergsson kennari. Forystumenn sam- félagsins, stjórn- málamennirnir, ýmist hrífast með eða sofa á verðinum. Hjáróma varnaðarraddir eru þaggaðar niður eða þagaðar í hel, í besta falli sagt að fara í end- urmenntun. ’

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.