Sjómannablaðið Víkingur - 01.10.1984, Page 43

á stærð við hús
sló öll hraðamet. En þegar
maður skoðar teikningar af
skipinu fer mesti glansinn af
þessu, þvi aö skipið likist
meira kolaflutningaskipi en
farþegaskipi. Gufuvélar, gufu-
katlar og kolageymslur tóku
nær allt rýmið neðanþilja.
Ofanþilja voru farþegaklefar
ásamt yfirbyggingu.
Farþegar hafa litið orðið
varir við hvað farm fór neðan-
þilja. Þvi mátti helst líkja við
kolanámu. Þar störfuðu 230
menn á vöktum allan sólar-
hringinn. Fylgjast varð grannt
með gufuvélunum og þess
gætt að alltaf logaði glatt undir
kötlunum. Á hverjum degi
mokuðu kyndararnir 380
tonnum af kolum úr kola-
geymslunum í eldinn undir
kötlunum.
Til samanburðar: Nútima-
vélskip með 40.000 hestafla
vél, þ.e. fimm sinnum aflmeiri,
eyðir nú um 120 tonnum af
eldsneyti á sólarhring. Ef við
herum saman svonefnt nýt-
ingarhlutfall vélanna, kemur
enn betur i Ijós hve nútima-
disilvélar nýta eldsneyti ólikt
betur. Nýtingarhlutfall vélanna
i Great Eastern var aðeins
3%. Það þýðir að aðeins þrjú
prósent af orkunni i eldsneyt-
inu nýttist til að knýja skipið
áfram. 97% orkunnar tapaðist
sem hiti.
í nýjustu disilvélum er nýt-
ingin orðin rúm 50% sem er að
sjálfsögðu algert heimsmet.
Sparneytnustu bilar nýta
aðeins um 30% orkunnar úr
eldsneytinu.
En þaö sem ræður úrslitum
um hátt nýtingarhlutfall dísil-
véla i skipum er hluti skipsins
sem ekki er beint hluti af vél-
inni: skipsskrúfan. Það kom
nefnilega i Ijós að nýtingin er
þeim mun betri sem skrúfan er
stærri og hæggengari. Hins
vegar er orkutapið geysimikið
Það er ekki svo langt síðan öll stór skip voru knúin
hverflum en minni skipin dísilvélum. En nú er farið að
hafa disilvélar í risastórum olíu- og flutningaskipum.
Svipar þessum stóru vélum eitthvaö til þeirra dísilvéla
sem nú eru orðnar algengar í bílum?