Sjómannablaðið Víkingur - 01.10.1984, Blaðsíða 57

Á undan okkur gengur gam-
all, álútur maöur, hann á erfitt
með gang, styöst við tunnu-
staf. Þessi maöur man timana
tvenna, sjósókn og sildveiöar
eru honum engin nýlunda. Viö
röltum fram á bryggjusporöinn
og tylltum okkur á kaöalhönk
sem þar liggur. Þetta er seinni
part dags i janúarlok 1948.
í Reykjavikurhöfn blasir viö
ævintýraleg sjón. Hér liggur
bátur viö bát. Allir eru þeir
drekkhlaðnir, vinnuljósin á
hafnarbakkanum varpa ann-
arlegri birtu yfir sérkennilegan
skóg mastra og reykháfa.
Ljósiö endurspeglast i sildar-
kösunum sem þekja þilför bát-
anna. Höfnin er á aö lita sem
risastór silfursjóður. Á hafnar-
bakkanum iöar allt af lífi. Stórir
löndunarkranar bisa viö aö
koma sildinni á bilpalla. Vöru-
bilar standa i rööum, neta-
dræsur liggja á hafnarbakkan-
um tilbúnar aö takast á viö
sildina, hafnarsvæöið er sem
vigvöllur yfir aö lita, vígvöllur
sildarævintýrisins. Viö skulum
gefa þeim gamla oröiö.
„Aflinn siðustu daga hefur
veriö meö ólikindum, ég man
bara ekki eftir öðru eins. Ég
rölti gjarnan á kvöldin hér
austureftir og fylgist meö bát-
unum úti á Rauðarárvikinni.
Sumir hafa nú fengið fullfermi
þar á örskömmum tima. Sildin
hefur verið hér um allan sjó, á
Sundunum, i Kollafiröinum og
svo náttúrulega i Hvalfiröi. Þar
hafa bátarnir fengiö fullfermi i
tveimur köstum og næturnar
hafa ósjaldan sprungið, svo
mikil hefur sildin verið. Einn
sólarhringinn fyrir nokkrum
dögum veiddust 4.300 tonn af
sild, og þaö á einum sólar-
hring. En hvaö svo, þegar
kallagreyin koma í land eftir
slaginn viö sildina, hvaö biður
þeirra þá, jú biö, biö og aftur
biö, löng og þreytandi biö.
Hvernig haldiö þiö aö sé aö
biöa i höfn meö fullan bát af
síld og vita af mokveiði aðeins
örskammt frá, jafnvél í ytri
höfnum? ja þaö er sko ekkert
sældarlif, o sei, sei, nei. Menn
eru nú reyndar misjafnlega
iönir viö biöina. Sumir reyna
aö koma sildinni i bræöslu hér
í nágrannabæjunum, en biöin
getur oröiö býsna löng. Flestir
landa i flutningaskipin. Þiö
sjáiö þarna fyrir handan,
þarna liggja þrjú þeirra, Knob
Knot hér næst, siðan Fjallfoss
og loks Hraunfaxi. i óveðrinu
hér um daginn skapaöist hálf-
gert vandræðaástand þegar
Knob var eitt hér að taka viö i
nokkra daga. Á sama tima
voru ellefu skip á Siglufirði aö
biöa losunar. Skipin höföu taf-
ist svona í óveðrinu, ekki kom-
ist fyrir Horn. Já, þaö bætti nú
ekki ástandið sem ekki var
gott fyrir. Sumir voru reyndar
þaö heppnir aö koma sildinni i
Þjóðverjana. Þaö komu hér
fimm þýskir togarar aö sækja
sild einmitt um þetta leyti. Nú
svo er bingurinn á Framvellin-
um, þangaö er landað þegar
annaö bregst. Siöan er siglt
meö sildina þegar timi vinnst
til. Kommarnir töldu aö Fram-
vallarsíldin yrði óhæf til
bræðslu, en hún reyndist
ágætlega, þar uröu þeir sér
enn einu sinni til skammar og
svivirðingar. Bingurinn, bless-
aöur bingurinn, hann hefur
komiö sér vel. Þaö eru víst ein
50.000 mál þarna núna. En
þetta gengur nú ekki til lengd-
ar, viö veröum aö fá hingað
sildarverksmiöjur. ’l þessu máli
dugir ekkert hik, á þvi veltur
hvort þjóöinni sparast tugir
milljóna".
Já, þaö var mikið af sild i
Faxaflóanum i janúar 1948.
Þaö voru lika margar hendur á
lofti til aö gripa gróöann, en
sildin getur veriö svikul. Hér
eru tvær stuttar sögur um
stóra sildardrauma.
ER SVIKULT FÉ
Árni Zopaníasson
Sumarliði ísleifsson
Víkingur
57