Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1995, Qupperneq 35

Ragnhildur Hjaltadóttir, formaður Rannsóknarnefndar sjóslysa, er lögfræðingur
að mennt. Hún er skrifstofustjóri í samgönguráðuneytinu og fór í nefndina að
beiðni ráðherra. Hún er jafnframt fyrsta konan sem tekur |>ar sæti.
Sjóslys eru ekki
náttúrulögmál
„Mér hefur fundist að ég sé að launa honum afa mínum,
Erlendi Ólafssyni, góðmennskuna með srarfi mínu fyrir
Rannsóknarnefnd sjóslysa. Afi var bátsmaður á Kveldúlfs-
togurunum lengst af og síðan á Súðinni og strandferðaskipinu
Esju. Við bjuggum nálægt afa og ömmu þegar ég var barnog
seinustu árin sem hann lifði bjó hann á heimili foreldra minna.
Eg er elsta barnabarnið og var mikið með honum,“ segir
Ragnhildur. „Afi minn bar þess merki að hafa verið sjómaður
alla tíð. Hann steig náttúrulega ölduna og hafði fjórar tær á
öðrum fæti af því hann hafði orðið fyrir slysi um borð. I gegn-
um hann bast ég sjómannastéttinni sterkunt böndum. Mér
finnst ekki neitt sjálfsagt mál að sjómenn beri líkamleg merki
starfs síns.“
Langafi Ragnhildar í föðurætt var Hjalti Jónsson skipstjóri,
Eldeyjar-Hjalti, sem margir sjómenn kannast við. Síðan hafa
ekki verið sjómenn í nánustu fjölskyldu hennar.
„Þótt ég sé ekki alin upp á sjómannsheimili hafði starf
Erlendar afa sterk áhrif á heimilisbraginn. Hann átti þrjár dæt-
ur og mamma er ein þeirra. Þær borða saman í hádeginu og
hækka alltaf í útvarpinu þegar veðurfréttirnar byrja! Það er
arfur þeirra af æskuheimilinu, sem flyst áfram til næstu
kynslóða."
NEFNDIN Á EKKI EINGÖNGU AÐ KANNA ORSAKIR
Ragnltildur segir að til þess að fjalla um málefni sjómanna
þurfi að skynja heim þeirra og bera hlýjan hug til þeirra. Starf
þeirra sé erfitt, unnið fjarri landi, og almenningur þekki því
ekki mikið til sjómennsku. Mikill munur sé þó á höfuðborg-
inni og landsbyggðinni í þessum efnum þar sem í Reykjavík
alist upp kynslóð dæmigerðra borgarbarna.
„Því miður er hinn mannlegi þáttur meginorsök sjóslysa. Að
mínu mati á aðalhlutverk svona nefndar ekki eingöngu að vera
að kanna orsakir einstakra slysa heldur elcki síður að bera fram
tillögur til að fækka slysum urn borð,“ segir Ragnhildur.
„Rannsóknarnefnd sjóslysa ltefur aðstöðu til þess að koma
þeim tillögum á framfæri. Til dæmis getur nefndin vakið
athygli Siglingamálastofnunar á ákveðnum öryggisatriðum sem
þarf að taka til athugunar í reglulegri skipaskoðun.
Það hefur verið töluvert um skipsbruna að undanförnu. Við
höfum óskað eftir samstarfi við Rannsóknarlögreglu ríkisins til
að kanna hvað veldur bruna um borð í skipum. Er það í hönn-
un skipanna eða umgengnin um þau eða eldavélarnar sem
valda brunanum?"
Rannsóknarnefndin tekur saman niðurstöðu eftir rannsókn
á hverju slysi. Mjög oft kemur nefndin með tillögur til úrbóta
og eftir ákveðinn fjölda slysa af sömu orsök vekur nefndin
sérstaka athygli á því. Ragnhildur nefnir sem dæmi að mörg
vinnuslys hafi orðið um borð af því verkstjórn og vinnulagi sé
ábótavant.
35