Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1995, Síða 59

Vél Blumentritts flýgur að flakinu. Bergvík VE 505 er í forgrunni.
Ljósm.: Gísli Guðjónsson
við komum á móts við Skeggtinda yfir
Lónsvík hófst tryllingsleg ókyrrð. Þyrlan
varð hreinlega stjórnlaus. Mér leist
ekkert á þetta. Vélin féll í átt til jarðar og
missti stöðugt hæð. Það var líkt og við
flugmennirnir sætum í stólum uppi á
hárri byggingu og létum okkur falla
saman fram af og gripum í stólarmana
hvor hjá öðrum á leiðinni niður og hris-
tumst duglega. Þetta var hrikalegt.
Henderson togaði og togaði í aflarminn
og reyndi að gefa þyrlunni eins mikið
inn og hægt var um leið og hann hægði
ferðina á vélinni.
Mér fannst engin ástæða til að taka við
því Henderson gerði allt sem í hans valdi
stóð til að halda stjórn á vélinni. Hann
gerði allt rétt. En þyrlan hélt áfram að
missa hæð. „Þetta verður að taka enda,
annars lendum við í vatninu þarna fyrir
neðan,“ hugsaði ég.
Þetta tók ofboðslega á taugarnar. Við
áttum ekki eftir nema 30 metra niður á
jörð þegar vélin hætti loks að missa hæð.
Ég hafði aldrei lent í neinu þessu líku
þótt ég væri búinn að fljúga þyrlum í tíu
ár. Meðan á þessu stóð hafði ég ekki náð
að verða hræddur enda hefði örvænting
ekki komið að neinu gagni. Æfmgar
okkar hafa allar miðast við það að hafa
hugann við að leysa þann vanda sem upp
kemur hverju sinni — ekkert annað. Við
vorum nú komnir með um 15 mínútna
forskot á Sills og félaga hans. Ég kallaði í
hann í talstöðinni og lét vita af erfiðleik-
um okkar. Hann var að ljúka við að taka
eldsneyti á Höfn.
„Ekki fljúga yfir þennan fjallgarð eins
og við gerðum. Þá lendir þú í djöful-
legum veðurofsa. Fljúgðu frekar með
ströndinni,“ sagði ég. Ég reyndi að slá á
létta strengi eftir allan þennan taugatitr-
ing og sagði við hann:
„Borgaðu nú örugglega líka fyrir okkar
eldsneyti því ég fór frá Höfn án þess að
gera upp minn reikning." Það var eins og
þetta létti á spennunni hjá okkur
Henderson því við fórum að huga að
öðru en því sem á undan hafði gengið."
Sills og menn hans voru að ljúka við
að taka eldsneyti á Höfn:
„Við héldum af stað. Ég var í nær
stöðugu sambandi við Blumentritt.
Hann sagðist nánast eklcert sjá í éljunum
og ókyrrðinni. Þeir voru komnir niður í
35-40 metra hæð. Utlitið var ekki gott.
Stuttu eftir flugtak á Höfn, á móts við
radarstöðina á Stokksnesi, lentum við
skyndilega í gífurlegu éli. Við vorum í 50
metra hæð. Ókyrrðin varð nú svo mikil
að ég missti nánast alla stjórn á vélinni.
Hún fauk næstum alveg yfir á aðra hliði-
na. Nú sá ég alls ekkert fram fyrir okkur.
Ég notaði allt afl vélarinnar en hún
lækkaði sig samt og stefndi til jarðar. Ég
sagði við áhöfnina:
„Ég nota allt það afl sem ég get og sé
ekkert, ókyrrðin er svo mikil. Við stefn-
um til jarðar."
Ég var að undirbúa áhöfnina fyrir
nauðlendingu. Mér fannst engrar und-
ankomu auðið. Ég hafði enga stjórn á
vélinni. Það eina sem ég gat gert var að
gefa henni eins mikið afl og hægt var.
Mér fannst eins og Guð ýtti vélinni
niður með höndunum. Þetta var yfir-
þyrmandi tilfinning. Ég hafði þó reynt
svipað áður í Bandaríkjunum - í einni
flugferð nauðlenti ég á Iandi en í annarri
ferð hætti vélin að falla í 20 metra hæð
yfir sjó. Það eina sem ég gat gert núna
var að reyna að halda eins mikilli stjórn á
þyrlunni og hægt var — ég mátti alls ekki
örvænta. Það var bara að vona að við
hættum að falla. Ókyrrðin gat vissulega
farið með okkur alla leið niður á jörð -
en við færum þó ekki lengra. Loks virtist
vélin vera hætt að falla. Ég gaf henni allt
það afl sem til var. Við eðlilegar aðstæður
hefði hún klifrað um 1500 metra á
mínútu en þarna vorum við enn að
missa hæð. Þyrlan kastaðist til hliðanna
og hristist upp og niður.
Ég náði loks að beina þyrlunefinu upp
þegar vélin var komin niður í 15-20
metra hæð. Ég ákvað að taka aðra stefnu
og beygja til suðurs í átt til sjávar. Eftir
fimm mínútna flug í mjög lítilli hæð
sáum við sjóinn fyrir neðan okkur og
ókyrrðin minnkaði. Ég beygði þá til
norðausturs meðfram ströndinni. Við
áttum nú eftir um 100 kílómetra að
slysstað.”
Gísli og félagar hans voru nú að fá
fyrstu óyggjandi fréttirnar af þyrlunum
tveimur:
„Um klukkan tvö var okkur sagt að
varnarliðsþyrlurnar hefðu lent á Höfn í
Hornafirði og önnur þeirra væri lögð af
stað þaðan. Nú lifnaði aðeins yfir okkur.
Við urðum að reyna með einhverju móti
að koma þessum upplýsingum til skip-
brotsmannanna.
Við ákváðum að líkja eftir þyrluspöð-
um með því að rétta út hendurnar og
snúa okkur í hringi. Þegar við gerðum
þetta sáum við að það lifnaði heldur
betur yfir sjómönnunum úti á víkinni.
Miðað við þann dapurleika sem virtist
hafa ríkt í hópnum færðist nú mikið líf í
mennina uppi á brúnni. Það lifnaði líka
yfir okkur því nú voru að myndast mjög
jákvæð tengsl milli okkar og skipbrots-
mannanna. Nú var bara að vona að
vélarnar kæmust - það eina sem skipti
rnáli voru þyrlur.“
Kristbjörn áttaði sig fljótlega á hvað
var að gerast í fjörunni:
„Dagsbirtan var farin að dvxna þegar
ég sá björgunarmennina á sandinum
komna á óvenjumilda hreyfingu. I fyrstu
fannst mér þetta benda til að þeir vildu
að við hreyfðum okkur meira til að halda
59