Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1941, Blaðsíða 3

Náttúrufræðingurinn - 1941, Blaðsíða 3
NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN 97 ÁfíNI FfílÐfí/KSSON: BEITUSMOKKURINN Lindýrin skiptast í fimm flokka, nefnilega: 1. Sænökkva. 2. Snigla. 3. Skipstennur. 4. Skeldýr og 5. Smokka, smokkfiska eða kolkrabba. Áður hefir birzt ritgjörð um íslenzka landsnígla hér í Náttúru- fræðingnum.*) Hér verður nú beitusmokkurinn gerður lítils- háttar að umtalsefni. Ég geri ráð fyrir því, að flestir þeir lesendur Náttúrufræð- ingsins, sem við sjávarsíðuna búa, viti góð skil á því, hvernig beitusmokkurinn lítur út, en vegna hinna, sem ekki bera kennsl á þetta dýr, er sett hér mynd til skýringar. Beitusmokkurinn telst til smokkanna eða kolkrabbanna, en af þeim eru til nokkrar teg- undir hér við land. Þeim er skipað í tvo flokka eftir því, hvort þeir hafa átta eða tíu anga (arma) framan á höfðinu og telst beitu- smokkurinn til þeirra síðarnefhdu. Ef við lítum á myndina sjá- um við, að allir armarnir eru alsettir sogskálum á þeirri hliðinni, sem inn ve'it. í röndum sogskálanna er eins og gjörð úr kítíni, og á þessari gjörð eru ýmis konar krókar eða þyrnar. í botni hverr- ar sogskálar er mjúk húð og í hana liggur vöðvi innan úr armin- um. Vilji nú beitusmokkurinn ná bráð sinni og halda henni fastri, grípur hann hana með örmunum og læsir þyrnunum á röndum sogskálanna inn í húð hennar, þannig, að gjörðin fellur þétt að húðinni. Síðan eru vöðvarnir í botnum skálanna dregnir saman (styttir), en við það ,,lækkar“ botninn, skálin, sem nú er lokuð á alla vegu, vex, (dýpkar), svo að loftið í henni verður að þynnast, en við það verður loftþrýstingur utan á skálinni meiri en inni í henni, þ. e. skálin festist enn betur. Við sjáum að allir armarnir tíu standa fram úr höfðinu, og eru átta þeirra nokkurn veginn jafnlangir, og styttri en hinir tveir. Þeim er skipað í hring í *) Náttúrufr. 5. árg. 1935, bls. 49.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.