Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 25

Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 25
SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ á Keldum í Mosfellssveit; Pétur heitinn Guð- mundsson árið 1898 og Sigurjón Kristjánsson árið 1903, nú starfandi hjá Rafmagnsveitu Reykjavíkur. Allir þessir menn fengu sína fyrstu þekkingu í meðferð og hirðingu véla á hvalveiðistöðvum, er Norðmenn starfræktu á Vestfjörðum (Ön- undarf irði, Dýraf irði og víðar). Á þessum stöðv- um voru mjög góð verkstæði, sem Norðmenn áttu, einkum þó á Önundarfirði, og störfuðu þar aðeins úrvals smiðir frá Noregi og Sví- þjóð. Þótt hér hafi ekki verið um bóklegt nám að ræða hjá þessum brautryðjendum stéttar vorr- ar, má óhætt fullyrða, að á þessum verkstæð- um lærðu þeir margt handtakið, bæði í smíði og vélgæzlu, sem síðar kom þeim að góðu haldi við lífsstarf þeirra. Þegar farið var að kaupa gufuskip til lands- ins, var fyrst leitað til þessara manna og flutt- ust þeir allir smám saman til Reykjavíkur og tókust á hendur vélgæzlu á þessum skipum og urðu allir mætir vélstjórar. í upphafi áttu þessir vélgæzlumenn oft erfiða aðstöðu með að fá gert við það, sem bilaði í vélum skipana. Hér var engin höfn og því oft miklum erfiðleikum bundið að komast á milli skips og lands í vondum veðrum; hér í Reykja- vík var aðeins eitt verkstæði, en það svo ófull- komið, að það var mjög takmarkað, sem hægt var að fá unnið þar. Þeir urðu því að bjarga sér eins og bezt gekk og treysta á mátt sinn og megin. Þá kom sér vel hin verklega þekk- ing, sem þeir höfðu fengið á verkstæðum hval- veiðastöðvanna, og er það út af fyrir sig vís- bending til vélstjóraefna um það, hversu mikils virði það er, að afla sér góðrar verklegrar kunnáttu í smíði, áður en þeir verða vélstjór- ar á eigin ábyrgð. Um þessar mundir var ekki litið stórum aug- um á vélgæzlustarfið, enda var það alveg nýtt hér á landi og mjög takmarkaður skilningur á nytsemi þess. Álitu margir að allir gætu tekið það að sér, án nokkurs undirbúnings, en reynsla þessara manna, sem lögðu stund á vélgæzlu, gerði þeim Ijóst, að ef hér ætti að rísa upp vélstjórastétt, yrði grundvöllurinn að vera góð- ur, og að hversu góð sem hin verklega þekk- ing er, er bóklega námið engu síður nauðsyn- legt hverju vélstjóraefni. Á milli þessara vélgæzlumanna var mjög góð samvinna og ræddu þeir saman í hvert skipti sem þeir komu af sjónum um starfið og fram- tíð þess og átti það sinn þátt í því, hversu fljótt þeir fóru að ræða um það sín á milli, að náms- kröfur vélgæzlumanna yrðu skipulagðar og þær ákveðnar með landslögum. Það voru miklir erfiðleikar á því, að fá for- ráðamenn þjóðarinnar til þess að skilja það, að nauðsynlegt væri að skipuleggja þetta starf, og fólkið gat ekki skilið, að vélgæzla væri svo mikið atriði fyrir framtíð þjóðarinnar, að eyða þyrfti miklum tíma í að tala um það, svo ríg- bundin var þjóðin við seghn og árarnar. En þessir menn létu það ekkert á sig fá, heldur þjöppuðu þeir sér fastara saman og ákváðu að mynda með sér félag til að ræða mál sín enn betur og sameina alla þá krafta, sem völ var á. Það var því 20. febr. 1909, að 8 menn, sem stunduðu vélgæzlu hér í Reykjavík, stofnuðu félag, sem þeir nefndu Vélstjórafélagið „Eim- ur". Skömmu síðar var þessu nafni breytt og félagið nefnt Vélstjórafélag Islands og ber fé- lagið það nafn enn. Strax eftir stofnun félagsins fóru þessir brautryðjendur að vinna að áhugamálum sín- um með miklum dugnaði, enda var það svo, að ekki leið á löngu að þeir fengu marga góða og merka menn til fylgis við sig, t. d. Svein Björns- son lögfræðing (nú sendiherra) og Th. Jensen 1. vélstjóra á póstskipinu „Laura", sem hingað sigldi í mörg ár. Jensen lét sér mjög annt um að leiðbeina vélgæzlumönnum í starfi þeirra og var ávallt boðinn og búinn til að veita þeim alla þá aðstoð, sem hann mátti í té láta, enda naut hann svo mikilla vinsælda hjá vélgæzlu- mönnum, að þeir gerðu hann að heiðursfélaga í félagi sínu. Eftir sleitulausa baráttu í 2 ár frá stofnun félagsins, var réttindamálið komið það langt, að samið var uppkast að lögum um vélgæzlu á íslenzkum skipum og það lagt fyrir Alþingi, sem þá kom saman, og varð það að lögum á því þingi. Þann 11. júlí 1911 hlutu lög þessi
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Sjómannadagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannadagsblaðið
https://timarit.is/publication/557

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.