Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 26

Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 26
10 SJÓMANNADAGSBLAöIB staðfestingu konungs. Var þar með af löggjaf- arvaldinu viðurkenndur sérréttur til handa þeim Islendingum, sem lagt höfðu og leggja mundu eftirleiðis stund á vélfræðinám og vél- gæzlu. Þann 1. okt. 1911 byrjaði fyrsta kennsla í vélfræði hér á landi í deild við Stýrimannaskól- ann, og fékk húspláss uppi á hanabjálkalofti í því húsi. Til kennslunnar var ráðinn danskur maður, M. E. Jessen. Brátt kom það í ljós, að þessi kennsla var ekki nægileg fyrir vélstjóraefni. Fór því Vél- stjórafélagið að beita sér fyrir því, að fullkomn- ari kennsla fengist í vélfræði og naut félagið mikils og góðs stuðnings vélfræðikennarans, M. E. Jessen. Með stofnun Eimskipafélags íslands var haf- inn undirbúningur undir fullkomnari lög um vélgæzlu og stofnun Vélstjóraskóla. Árið 1915 voru lög um þetta efni lögð fyrir Alþingi og voru samþykkt á því þingi og hlutu staðfest- ingu konungs 3. nóv. 1915. Vélstjóraskólinn tók þó til starfa nokkru áður eða 1. okt. 1915 og fékk húspláss í Iðnskólahúsinu og starfaði hann í 2 deildum. Skólastjóri var M. E. Jessen og gegnir hann því starfi enn. Þessi lög stóðu síðan lítið breytt í rúm 20 ár, þar til 1. júlí 1936, að lög um atvinnu við siglingar á íslenzkum skipum gengu í gildi. Samhliða þessum lögum var ný reglugerð sam- in fyrir Vélskólann í Reykjavík, en svo er skól- inn nefndur í hinum nýju lögum, og allar kröf- ur um nám vélstjóraefna mikið auknar. Vegna hinna hröðu breytinga á sviði mótor- skipa og hinnar miklu aukningar á vélakerfi gufuskipanna var haustið 1935 stofnuð deild í rafmagnsfræði við Vélstjóraskólann, til að afla vélstjóraefnum þekkingu í þeim fræðum. Lög frá 1936 gerðu þessa kennslu að skyldunámi fyrir vélstjóra á mótorskipum og stærri gufu- skipum. Kröfur þær, sem nú eru gerðar til vélstjóra- efna eru þessar: 4 ár í smiðju, 2 ár á vélskóla, 1 ár í raf- magnsdeild, 1 ár sem kyndari, eða 8 ár. Að nám- inu loknu þarf vélstjórinn að sigla minnst í 3 Gamli og nýji tíminn. Á sjómannadegi þessum er ekki úr vegi að renna huganum til þeirra sjómanna, sem voru brautryðjendur á sviði þilskipaveiða hér við land og um leið til þeirra sem með þekkingu, reynslu og karlmennsku sóttu fiskinn út á djúp- ið á hinum opnu fleytum jafnt á sumrum sem í vetrarskammdegi. Það munu nú vera um 70 ár, síðan farið var að reka þorskveiðar á smáskipum, hér sunnan- lands, þar sem íslendingar höfðu skipstjórn á ár sem undirvélstjóri. Hefir það þá tekið hann 11 ár að fá full vélstjóraréttindi. Ég hefi hér rakið í stórum dráttum þróun vélstjórastéttarinnar. Þeir örðugleikar, sem ís- lenzka vélstjórastéttin hefir átt við að stríða, hafa þó ekki verið nefndir, en þeir hafa verið margir, eins og gefur að skilja, vegna hinnar öru þróunar atvinnuhfsins, einmitt á fyrstu uppvaxtarárum stéttarinnar. Eins og marka má af þessu stutta yfirliti, hefir vélstjórastéttin aldrei vikið frá höfuð- markmiði stofnendanna: að greiða ungum vél- stjóraefnum veg að sérmenntun í tekniskum fræðum, og aldrei slept því, marki, að vélgæzlu- löggjöfin væri hinn eiginlegi hyrningarsteinn vélstjórastéttarinnar. Enda er það svo, að í öll þau 29 ár, sem stéttin hefir starfað, hefir hún orðið að starida í harðri baráttu um það, að kröfurnar til vél- stjóraefna væru ekki minnkaðar, því henni er það sjálfri ljósast, hve umfangsmikið og ábyrgð- armikið vélstjórastarfið er, og þegar tillit er tekið til hins vaxandi vinnuhraða, samfara hinni miklu aukningu 4 vélakerfi skipanna á öllum sviðum, krefst þetta starf mikils bóklegs og verklegs náms. Það er þetta sem vélstjórastétt- in sér og því sættir hún sig ekki við neina lin- kind í þessum málum og er reiðubúin til þess að vinna að því að lærdómur og önnur þekk- ing stéttarinnar vaxi með auknum viðfangsefn- um. Þ. Á.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Sjómannadagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannadagsblaðið
https://timarit.is/publication/557

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.