Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 40

Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 40
26 SJÓMANNADAGSBLAÐIÐ James Watt. Þegar allar greinar sjómannastéttarinnar sameinast á sínum fyrsta sameiginlega hátíðis- degi, er það mjög vel við eigandi að Sjómanna- dagsblaðið minnist með nokkrum línum þessa mikla hugvitsmanns og sannkallaða brautryðj- anda vélamenningarinnar. Það er oft sagt, að James Watt hafi fundið upp eimvélina. Þetta er þó ekki rétt nema að vissu leyti. Eimvélin var, sem kunnugt er, til áður en hann byrjaði sitt mikla lífsstarf, en hún var vart nothæf, og honum tókst að gera úr vél- um þeirra Savarys og Newcomens, sem voru mjög ófullkomnar, þá eimvél, sem með sáralitl- um breytingum er enn í dag notuð um allan heim. Það er óhætt að fullyrða, að James Watt hefir fengið marga góða hæfileika í vöggugjöf, enda er sagt, að hann hafi verið af góðu bergi brotinn. Afi hans, Thomas Watt, var kennari í siglingafræði og stærðfræði við stýrimanna- skóla í Cartsdyke, sem er lítill bær á bökkum Clydefljótsins í Skotlandi. Faðir hans, James Watt, var það, sem við mundum kalla „þúsund þjala smiður", og hafði ,,mörg járn í eldinum." Hann var talinn hagleiksmaður mikill og snjall kaupsýslumaður. Árið 1730 settist hann að í bænum Greenock, sem þá var lítið þorp í nánd við Cartsdyke. Þar hafði hann með höndum margskonar iðju; hann var húsa-, skipa- og húsgagnasmiður, hann gerði einnig við alls konar tæki, svo sem átta- vita og önnur sjófræðileg áhöld; auk þess verzl- aði hann með skipsnauðsynjar og átti hluti í langferðaskipum. Enn fremur hafði hann með höndum mörg trúnaðarstörf fyrir samborgara sína. Sonur hans, hugvitsmaðurinn James Watt, f æddist 19. janúar 1736 og var sá f jórði í röð- inni af fimm systkinum; þrjú dóu ung, en bróð- ir hans John Watt drukknaði á æskuskeiði. Það er sagt, að James hafi í bernsku verið mjög lasburða og þurft afar mikla umönnun. Hann var tilfinninganæmur og hræðslugjarn og þjáðist stundum vikum saman af höfuðverk. Vegna þessa lasleika gat hann ekki samþýðst ir á Portlandi og Reykjanesi eru alveg gagns- lausir fyrir allan þann f jölda skipa og báta, sem ekki hafa miðunartæki, en þau skip skipta mörg- um hundruðum. Aftur á móti geta þau fáu skip, sem þessi tæki hafa, notað radiovitana, þegar þeim finnst ráðlegt. En eflaust mundu þau einnig þakka fyrir að geta fengið miðanir frá landi til samanburðar, og notað þannig mið- unarstöðvarnar sem þrautalendingu. Þegar skipum hlekkist á ónýtast oft ógrynni verðmæta og f jöldi mannslífa tapast. Þá þykir alveg sjálfsagt að gera allt sem í mannlegu valdi stendur til bjargar mönnum og f jármun- um. Almenningsálitið gerir mjög strangar kröf- ur til manna, þegar svo stendur á. Og það er fyllilega réttmætt. Ekki dugar að horfa í kostn- að og fyrirhöfn, þegar bjarga þarf mönnum úr lífsháska. En er þá ekki fullkomlega jafn rétt- mætt, að hagnýta hin sjálfsögðustu hjálpartæki til þess að hindra að slík slys komi fyrir? Miðunarstöðvarnar eru eitt af því ágætasta, sem loftskeytanotkunin ræður yfir, á sviði sigl- inganna. Allar siglingaþjóðir koma upp hjá sér miðunarstöðvum. Að vísu hefir þeim heldur fækkað sumsstaðar á síðustu árum, vegna þess, að fleiri og fleiri skip hafa fengið miðunartæki og fleiri radiovitar hafa verið byggðir. Miðun- arstöðvar eru nokkuð dýrar í rekstri. Því hefir ekki þótt hagkvæmt að nota þær eingöngu, held- ur radiovita í þeirra stað, þar sem þeir gátu komið að haldi. Ei að síður þykja miðunar- stöðvar allsstaðar ómissandi, og eru þáð vissu- lega. Áður en radiovitinn kom á Reykjanes börð- ust loftskeytamenn og skipstjórar fyrir því, að þar kæmi miðunarstöð. Það var dæmt ófært vegna útvarpstruflana á stuttbylgjum. Vest- mannaeyjar eru áreiðanlega næstbezti staður- inn. Þar þarf eindregið að koma upp miðunar- stöð sem fyrst. Grímur Þorkelsson, stýrimaður.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Sjómannadagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannadagsblaðið
https://timarit.is/publication/557

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.