Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 12

Sjómannadagsblaðið - 06.06.1938, Blaðsíða 12
SJÖMANNADAGSBLADIÐ Jl Húshcildsfólkið" Þegar almennt er um sjómenn talað, þá mun sjaldnast vera reiknað með matsveinum og veitingaþjónum eða öðru hjálparfólki við ,,hús- haldið" sem slíkt — og má vel vera að það hafi fullan rétt á sér — og skal ég þó ekki kveða upp neinn dóm um það, en það var reynsla mín og mun vera svo með fleiri, er siglt hafa og unnið við „húshaldið", að þeir hafi fremur fundið að þeir væru reiknaðir sem liðléttingar, og dæmi munu finnast fyrir því að þeir hafi fengið að heyra að þeir væru eitthvað „annað fólk". Þetta og annað því líkt hefir sem oftast aðeins verið á yfirborðinu og þegar á hefir reynt hefir þetta ekki gengið út yfir neinn svo orð sé á gerandi, en hins vegar eru að- stæður þess fólks, sem vinnur við „húshaldið", svo gjörólíkar annara þeirra, sem á skipum vinna, að það undrar engan þótt fullkomin skelfing verði, en að hún verði fjandsamleg eða kuldaleg er allótítt og fer þverrandi. Þetta verð- ur ofur skiljanlegt þegar þess er gætt að frá alda öðh hefir það þótt fremur við kvenna hæfi að sýsla víð matinn og ganga um beina, og sann- leikurinn er sá, að hvarvetna þykja þau verk létt og letil.eg — og verður þar við að sitja. Á matsveinum og veitingaþjónum meðal hinn- ar harðgerðu og glæsilegu sjómansastéttar Is- lands ber lítið sem ekkert fyrr en talsvert eftir síðustu aldamót, að landsmenn eignuðust eim- knúin fiski- og verzlunarskip. Á seglskipatíma- bihnu var aðeins um matsvein að ræða og voru það sem oftast vel liðtækir menn en ef til vill ekki alltaf fullkomlega harðgerðir og oft heyrði ég sem unglingur frásagnir og hálf ertnar skop- sögur um einstaka matsveina, og það komst þegar inn í hug minn að þeir væru ekki eins miklir sjómenn og aðrir, en nauðsynlegir þó og starfa sínum vaxnir, enda mun það hafa verið svo að þeir hafi átt sér færi og dregið fisk úr sjó í hjáverkum. Á þeim tímum er sjósókn var öll á opnum bát-' um, þekktust ekki matsveinar, — þá höfðu menn skamtinn með sér. Ég minnist þess, er menn bjuggu sig út í „verið" að mikið fluttu þeir með sér af matarforða, og góðan mat að mér fannst, í þá daga — og ekki skal því gleymt að tómhentir komu þeir ekki aftur og hrein- asta sælgæti var oft og tíðum „trosið", sem þeir komu með heim, að lokinni vertíð. En sú tíð er nú liðin hjá og nú heyrir maður ekki talað um „tros", að minnsta kosti ekki sem sælgæti. Þegar svo botnvörpungarnir komu til sög- unnar fyrir alvöru er raunverulega lagður grundvöllur að þeirri stétt manna, sem nú fylkir sér undir merki M. V. F. I. — þótt hún megi nú heita því sem næst tvískipt, en það liggur í því að allflestir togaramatsveinar eru í sjómanna- félagi Reykjavíkur, sem fyrst og fremst er eldra félag og gerir það ekki sömu kröfur til kunnáttu matsveina og M. V. F. I. — en að öðru leyti er sjómannafélagið ágætis félag og til fyrirmyndar, og það er mín persónulega skoðun að fjárhagslega séð, þá sé matsvein- unum betur borgið í Sjómannafélaginu heldur en í M. V. F. I., en það er mál, sem ekki verður rætt í dag. En það er fyrst með Eimskipafélagsskipunum að íslendingar fara að vinna við framnnstöðu á skipum, því á meðan útlendingar voru hér ein- ráðir um siglingar á milli landa voru að sjálf- sögðu skipshafnirnar útlendar, þó má svo vel vera að undantekningar hafi fundist, og einnig var það svo á fyrstu árum Eimskip, að það voru útlendingar, sem nær því eingöngu unnu við „húshaldið" og stafaði það aðeins af því að íslenzkir menn með næga kunnáttu voru ekki til. Það verður því ofur skiljanlegt, þó að lítið hafi borið á matsveinum og veitingaþjónum, og að lítið láti þeir til sín taka ennþá, meðal hinn- ar mannmörgu íslenzku sjómannastéttar. — En mér er nær að halda, að öllum sjómönnum sé það gleðiefni að landar þeirra hafa nú hafist handa og eflt svo faglega kunnáttu sína, að útlendingar eru nú engir á skipunum svo telj- andi sé, og að þeir séu reiðubúnir til þess að viðurkenna „húshaldsmennina" sem góða og gilda sjómenn, er hafi sín sjálfsögðu hlutverk að leysa á skipunum. Ég er einn af þeim mörgu, semhefi aðdáun
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Sjómannadagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sjómannadagsblaðið
https://timarit.is/publication/557

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.