Eimreiðin


Eimreiðin - 01.07.1952, Qupperneq 45

Eimreiðin - 01.07.1952, Qupperneq 45
EIMREIÐIN FYRIR 200 ÁRUM . . . 197 gera ráð fyrir að hann hefði látið af störfum, þegar hann þá væri orðinn 103 ára gamall. Sextugur að aldri gerði Diderot sér ferð til St. Pétursborgar og dvaldi þar í boði keisaradrottningar- innar í sjö mánuði. Þaðan kom hann, án þess að vera að neinu raði fróðari um Rússland, þótt hann skrifaði þá mikið mál um, hvernig bezt yrði stjórnað því víðlenda ríki; en því hrifnari var ^ann af hinu glæsta hirðlífi og einkum af drottningunni sjálfri, sem hann jós væmnu lofi fyrir víðsýni, stjómkænsku og örlæti. Eftir það sat Diderot í tíu ár enn við skrifborð sitt í París og vann ósleitilega að ýmsum ritstörfum alveg fram á dánardægur sitt. Hann varð bráðkvaddur 30. júlí 1784, 71 árs að aldri. — Samtímamenn Diderots dáðust einkum að starfsorku hans og f jöl- Þffittri kunnáttu. Einnig hafði hann mál og stíl svo fullkomlega á v&ldi sínu, að samning hinna fjarskyldustu ritverka var honum auðvekl sem leikur, ef efnið var fengið. Því skrifaði hann gjaman Urn hvað eina, sem hann var beðinn um, allt frá tæknilegum fræði- Sminum og niður í auglýsingapésa um nýja tegund af smyrslum. hess á milli samdi hann, eins og til afþreyingar frá hinum dag- egu störfum, öll hin persónulegustu og merkustu rit sín, sem f*st birtust á prenti fyrr en að honum látnum. Samtímamenn ans þekktu lítið til þeirra, og sjálfur hirti hann ekki um að láta pau koma fyrir annarra sjónir en góðkunningja. í’raman af ævinni þýddi hann nokkur heimspekirit eftir enska fhynsemistrúarmenn — deista —, sem voru mjög að hans smekk. Merot var óáreiðanlegur þýðandi, það svo, að hann skirrðist Jki yiÖ að bæta inn í þýðingarnar heilum köflum frá eigin brjósti. ú hans, „Heimspekilegar hugleiðingar“ (Pensées philosophiques), irtist án höfundarnafns 1746 og var dæmt á bálið sem villu- uarrit. Diderot gerðist þar málsvari frjálsrar hugsunar og sann- e'hsleitar, án aðhalds trúar: „Það er hægt að krefjast þess af |ner.“ segir hann, „að ég leiti sannleikans, en ekki, að ég finni ann.“ Hann réðst af furðulegum ofsa gegn kristindóminum, eigðist fyrst að skynsemistrú, síðar að hreinu guðleysi og efnis- f'Sgju: „Ég hef engan áhuga á því að vera kristinn, en ég hefði hert á móti því að trúa á guð,“ stendur þar. »Bréf um blinda menn, til þeirra, sem hafa sjón“ var einnig uat sem villutrúarrit og leiddi yfir höfundinn nokkurra mánaða ugelsisvist í Vincennes-kastala. Skáldsögur Diderots eru lang- egnar og sumar klúrar mjög (Bijoux indiscrets). Annars lét °uum vel að segja stuttar sögur. „Forlagatrúarmaðurinn Jacques °g herra hans“ er frásaga með líku sniði og „Birtingur" eftir
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76

x

Eimreiðin

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.