Samtíðin - 01.12.1934, Blaðsíða 20

S AMTÍÐIN
En þú verður að gá að því, að
hér er öðru máli að gegna. —
Meistarapróf í íslenskum fræð-
um á að vera sannur vitnisburð-
ur þess, að maður sé vel að sér
í þeirri fræðigrein, sem er öllum
fræðigreinum æðri og gagnlegri
með þessari þjóð. Gáðu að því.
Það er þessi göfuga og þjóðlega
fræðigrein, sem hefir gert garð-
inn okkar frægan. Það er hún,
sem hefir borið nafn þjóðarinn-
ar til fjarlægustu landa. — Já,
þú heldur kannske að þetta sé
orðum aukið. En hvað sagði ekki
Þorsteinn Gíslason? Hann talaði
við japanskan mann, sem var
hér á ferðinni í fyrra, og þessi
japanski maður vissi, að ísland
var til, áður en hann fór að
heiman. Og þú veist, að Japan
er ekki alveg við túnjaðarinn
okkar.
Já, en Markús minn góður,
gat hann ekki hafa fengið vitn-
eskju um ísland úr kenslubók i
landafræði, sá guli maður?
Ég veit ekkert um það — skal
ekkert um það segja. En hitt
veit ég, að það sem ritað hefir
verið um þjóðleg íslensk fræði,
hefir orðið þess valdandi, að jafn
vel meðal stórþjóðanna eru til
menn — meira að segja dokt-
orar og prófessorar — sem hafa
haldið því fram á prenti, að vel
gæti komið til mála að telja Is-
lending meðal menningarþjóða.
Og hvers vegna? Auðvitað vegna
18
þes að þeir hafa fengið að vita
að íslendingar geta rakið ættir
sínar til konunga. Og meira en
það. Þær má rekja flestar, ef
ekki allar, til Adams. Heldurðu
kannske að það hafi ekkert að
segja í menningarlöndunum? —
Aðrar þjóðir geta deilt um það,
hvort þær séu komnar af öpum
eða ekki. Við getum setið rólegir
hjá í þeirri deilu. Við — einir
þjóða — getum sannað, að við
erum í beinan karllegg komnir
af Adam, sem guð skapaði, en
engum öpum. — Eða þá tungan,
Geggi, — tungan! Hvaða þjóð í
heiminum önnur en íslendingar
á þúsund ára gamlar bókmentir
skráðar á tungu, sem hvert
| mannsbam skilur til hlítar enn
þann dag í dag? Ætli það sé
ekkert í sölurnar leggjandi til
þess að læra þessa tungu? Getum
við verið svo hirðulausir um
þennan dýrmæta arf, og sóma
okkar sjálfra, að við sjáum eftir
því að nokkrir tugir manna verji
fáeinum árum af æfi sinni, segj-
um 10—20 — til þess að læra
þessa göfugu tungu. Og getur
þjóðin verið þekt fyrir að telja
eftir nokkra tugi þúsunda króna
á ári, sem í það er eytt?
Nei, góði kunningi. Það er
ekki neinum manni sæmandi að
heita meistari í íslenskum fræð-
um, nema hann leggi eitthvað í
sölurnar fyrir þá nafnbót, —
nema hann geri sig í raun og