Samtíðin - 01.07.1937, Page 16
12
SAMTÍÐIN
En nieðal þingmanna varð liann
brátt vinsæll. Hann var viðmótsþýð-
ur maður og bauð hinn besla þokka.
Árið 1910 varð liann, fyrir tilvisun
vinar síns, skrifari lijá Bonar Law,
sem þá var fjármálaráðherra Breta,
og ári seinna varð liann fjármála-
ritari í fjármálaráðuneytinu, lijá
Austen Cbamberlain. Þá var Bald-
win orðinn fimtugur, og þó ekki
hærra kominn í mannvirðingastig-
anum en gerist og gengur um dygga
flokksnienn.
Árið 1919 skrifaði Baldwin blað-
inu Tiines bréf, þar sem bann til-
kynti því, að liann befði gefið rík-
inu 120 þúsund sterlingspund, eða
meira en 2% miljón króna. Atti
þetta ao ganga til afborgunar á ó-
friðarskuldum Breta, og vonaðist
Baldwin til, að fleiri auðmenn
mundu fara að dæmi sínu. Ekþi lét
Baldwin nafns síns getið í sambandi
við þessa gjöf, og vitnaðist það ekki
fyr en löngu síðar, að bánn væri
gefandinn. Þó eru í bréfi lians til
Times setningar, sem lýsa lionum
vel, l. d. þessi: „Ég liefi lmgsað um
þetta mál í tvö ár, en heili ininn
er seinvirkur.“
Arið 1921 varð Baldwin verslun-
armálaráðlierra í sambræðsluráðu-
neyti Lloyd George’s, sem myndað
var af frjálslynda flokknum og
íbaldsflokknum. Ekki var liann liér
margmáll fremur en í þinginu.
Lloyd George, sem sjálfur er mál-
rófsmaður mikill, kveðst ekki muna
til þess, að Baldwin tæki þá nokk-
urn tíma til máls á ráðherrafund-
um.
En það átti þó. brátt fyrir Bald-
win að liggja, að lialda ræðu, sem
verða skyldi Lloyd George, binum
mikla ræðuskörungi, nokkurt al-
liugunarefni. Breskir ibaldsmenn
urðu brátt óánægðir með sam-
steypustjórnina, og Austen Cham-
berlain kallaði saman fund í Carl-
ton Club, lil þess að reyna að bæla
niður óánægjuna, sem náð bafði
tökum á íhaldsráðherrunum. Þá
tók Stanley Bakhvin til máls. Hinn
þögli ráðberra gat ekki lengur orði
bundist. Það var gamla England,
liið seiga, beiðarlega kyn, sem jafn-
an er seinþrevtt til vandræða, er
bér bóf upp raust sína. Baldwin tal-
aði liægt og rólega, eins og liann
hefir jafnan g'ert. Hann lílcti Lloyd
George við sprengiafl, eins og Birk-
enhead lávarður liafði áður gert, o,-
mælti:
— Sprengiafl er mjög bættulegt.
Það er þessu sprengiafli og þessari
áberandi persónu að kenna, að
frjálslvndi flokkurinn er sundrað-
ur. Og ég er sannfærður um, að eins
mun fara fyrir okkar flokki. Ég
gæti hugsað mér að draga upp fyr-
ir ykkur eina viðbótarlýsingu enn,
til skýringa á því, livað ég á við
með því að tala um bin skaðvænu
álirif sprengiaflsins. Takið Iir.
(Austen) Chamberlain og sjálfan
mig! Þau störf, sem lir. Chamber-
lain befir unnið í þágu rikisins, eru
óendanlega miklu meiri en það, sem
ég liefi átt kost á að vinna því. En
báðir erum við þess báttar menn,
sem reyna eftir megni að vinna rík-
inu alt það gagn, er við megum.
Ég býst við, að við lítum nákvæm-
lega sams konar augum á þau póli-