SunnudagsMogginn - 30.05.2010, Blaðsíða 54

54 30. maí 2010
S
kömmu eftir að rannsóknarskýrsla Alþingis var
birt stóð Þór Saari, þingmaður Hreyfing-
arinnar, í ræðupúlti Alþingis og benti á teikn-
ingu sem finna má í skýrslunni er sýnir kross-
eignatengsl í íslensku viðskiptalífi. Þór sagði þessa mynd
eiga að fara á boli enda segði hún meira en nokkur orð fá
lýst. Ég var hjartanlega sammála þingmanninum þegar
hann lét þessi orð falla enda er þessi teikning rannsókn-
arnefndarinnar einhver sú magnaðasta sem ég hef séð í
áraraðir. Hún hefur samt ekkert með list að gera, eða
henni hefur allavega ekki verið gefin merking sem list.
Hún er vísindalegs eðlis, hluti af niðurstöðu rannsókna.
Í heimi lista og vísinda hefur undanfarin ár brunnið
spurning um möguleika lista til rannsókna sem kunna að
leiða til þekkingar af sama meiði og fræðilegar rannsóknir
gera. Þessi umræða er um margt áhugaverð, ekki síst
vegna þess að hún ögrar bæði vísinda- og listheiminum
og viðteknum viðmiðum þeirra. Getur vísindasamfélagið
tekið þekkingu gilda sem byggist á rannsóknum gegnum
listir og/eða getur listheimurinn fundið listgildinu farveg
í rannsókna- og fræðimennsku?
Í Listasafni Árnesinga stendur yfir sýningin Að þekkjast
þekkinguna og er henni ætlað hvetja til þess að myndlist
sé viðurkenndur vettvangur fyrir þekkingu (þannig má
allavega skilja titilinn). Til þess hafa sýningarstjórarnir
Ingirafn Steinarsson, listamaður, og Ólöf Gerður Sigfús-
dóttir, forsöðumaður rannsóknarþjónustu Listaháskóla
íslands, valið 15 listamenn sem kunna að sýna fram á
þessa eiginleika myndlistar í verki.
Það er svosem allt gott um afraksturinn að segja og
mörg skemmtileg listaverk fá merkingu og hlutverk inn-
an þessa þema. Óborganlegt kóngulóahús Péturs Arnar
Friðrikssonar gefur tilefni til tilefnislausra rannsókna,
meinfyndnar getgátur um kennimerki andlitslausra
sögupersóna í framlagi Jeanette Castenoni hvetja til sögu-
þekkingar sem hæfir spurningakeppni í útvarpi, æpandi
innsetning Hugsteypunnar teflir saman list og flokk-
unarkerfi sem notað er í bókasöfnum og gríðarstórt
tölvumálverk Sirru Sigrúnar Sigurðardóttur sýnir mynd
af tíu þúsund ára þróunarsögu heimsins og lýtur þannig
sömu kerfislögmálum og áðurnefnd teikning rannsókn-
arnefndar Alþingis.
Hins vegar er ég ekki alveg að kyngja þessu í einum
bita, sérstaklega ekki eftir að ég bar sýninguna saman við
sýninguna Tívolí sem var í húsakynnum listasafnsins fyrir
nokkrum árum og áttaði mig á því að þarna voru mættir
nokkrir Tívolí-sýnendur á ný og það sem verra var, þá
hefðu flest verkin á þekkingar-sýningunni allt eins átt
heima á Tívolí-sýningunni, en hún fjallaði um skemmt-
ana- og afþreyingargildi myndlistar.
Ég velti því fyrir mér hvort íslensk samtímalist sé orðin
svo stofnanavæn að hún geti aðlagast hvaða þema sem er
eða hvort hún sé bara svona einhæf að ekki sé úr fleiru að
moða.
Varla er þó eingöngu við list og listamenn að sakast.
Sýningarstjórnun á Íslandi er stutt á veg komin. Hún er
bundin stofnanahugsun sem gengur aðallega út á að varpa
nýju ljósi á sömu listasöguna svo úr verður akademískur
leikur í að finna listinni aðra umgjörð en síðast. (Grátleg-
asta dæmið eru endalausar endursýningar á málverkum
Errós undir ólíku þema í Listasafni Reykjavíkur). Ingirafn
og Ólöf finna hér listinni umgjörðina „þekking“ og hefur
hún alla burði til að ögra listgildinu og hrista upp í stofn-
uninni (ég á þá við íslenskan listheim sem stofnun) eins
og almennileg rannsóknarskýrsla. Umræðan kann alla-
vega að hrista upp í henni. Sýningin gerir það þó ekki.
Hún er felld inn í líkan stofnunarinnar svo úr verður „fín
sýning“, eins og svo oft er sagt, um eða yfir meðallagi.
Aka-
demísk-
ur leikur
Myndlist
Að þekkjast þekkinguna
bbbnn
Listasafn Árnesinga. Opið alla daga frá 12-18.
Sýningu lýkur 13 júlí. Aðgangur ókeypis.
Jón B. K. Ransu
Hvítt ryk eftir Olgu Bergman er meðal þeirra verka sem sýningarstjórarnir Ingirafn Steinarsson og Ólöf Gerður Sigfúsdóttir
völdu á sýninguna Að þekkjast þekkinguna í Listasafni Árnesinga.
Þetta er nokkuð annasöm helgi – eftir hádegisgrill hjá tengdafor-
eldrum mínum á sunnudag á ég á von á 40 manns heim til mín í
Karfavog í tilefni listahátíðar í Reykjavík klukkan 16:00. Ég mun
lesa upp ljóð, sögur og reyna að segja eitthvað gáfulegt, ég geri
ráð fyrir að ca helmingurinn verði gamalt efni og um það bil
helmingurinn alveg glænýtt og áður óbirt – spila það bara eftir
eyranu. Ég var svo heppinn að hitta mikinn heimsmeistara í
kaffigerð í Karlsruhe í vor en hann er á leiðinni til landins og
bauðst til að hella upp á hjá mér – hann mætir með alveg sér-
stakar baunir af þessu tilefni. Ég missi hins vegar af brúðkaupi
skiptinema sem bjó heima hjá okkur þegar ég var í menntaskóla
– nú er hann læknir í Svíþjóð – Vidar Hjert-
berg heitir hann. (Mæli með því að allir fái
sér skiptinema.) Annars er ég að vasast í
mörgu, ég ætla að kjósa á laugardag,
horfa á skemmtiþátt í sjónvarpinu sem
ég man ekki hvað heitir og á von á góðum
gömlum vini og nágranna í mat sama
kvöld og svei mér þá ef ég var ekki
beðinn um að mæta upp í sjónvarp
til að gefa álit á fyrstu tölum. Ein-
hversstaðar þar á milli er ég að
undirbúa dálitla ferð til útlanda.
Fyrir þá sem missa af þessu þá
var Jón Ársæll að elta mig í síð-
ustu viku fyrir Sjálfstætt fólk þar
sem ég leik sjálfan mig við leik og
störf og segi honum frá ýmsu
gáfulegu.
Helgin mín Andri Snær Magnason
rithöfundur
Nokkuð annasöm helgi
B
útasaumur á sér langa
hefð. Margir halda að
hann sé amerískt fyr-
irbæri en svo er ekki. Í
Ameríku bjuggu engir nema indí-
ánar áður en Evrópubúar fluttu
þangað. Bútasaumur er því hefð
sem fluttist með fólkinu.
Í upphafi gekk þetta út á að nýta
allt. Ofinn dúkur var verðmætur og
ekkert var látið fara til spillis. Fyrst
voru saumuð föt úr klæðinu en af-
gangar og ónýt föt nýtt í teppi. Iðn-
byltingin varð í Evrópu og ofinn
dúkur varð ekki eins verðmætur
þar og í Ameríku þar sem innflytj-
endurnir höfðu ekki neitt til neins.
Þess vegna lifði þessi hefð af í Am-
eríku.
Þessi bók er þýdd úr norsku og ber greinilega
merki þess að vera frá Skandinavíu. Það sem ein-
kennir bútasaum frá Skandinavíu er gerð nytja-
hluta og mikil notkun á köflóttum og röndóttum
efnum en að sjálfsögðu velur hver sér efni eftir
smekk. Margar konur leggja bútasaum alveg á hill-
una yfir sumarið en aðrar vilja hafa
eitthvað á milli handanna líka í
sumarbústaðnum eða á ferðalagi.
Þá hentar handsaumur vel og lítil
stykki. Það hefur verið lítið fram-
boð af bókum með handsaumi en
talsvert er af handsaumuðum verk-
efnum í þessari bók svo hún er
kærkomin.
Verkefnin eru fjölbreytt og henta
bæði byrjendum og lengra komn-
um, ungum og eldri. Útskýringar
eru góðar og teikningar og ljós-
myndir góðar. Allt sem til þarf er
hægt að kaupa í bútasaumbúðum
hér og margt er meira segja til nú
þegar á mörgum heimilum.
Það er gott við þessa bók að það
eru gefnar hugmyndir um vatt-
stungu. Það vantar í margar bækur og vattstunga er
nokkuð sem margir bútasaumarar eru óákveðnir
með.
Mér finnst þetta ágæt bók, engin opinberun og
engin bútasaumsbiblía en góð til síns brúks.
Góð til síns brúks
Bækur
Bútasaumsteppi
bbbnn
Eftir Trine Bakke.
Edda gefur út.
Jóhanna Viborg
Lesbók