Vera - 01.10.1987, Blaðsíða 44

Vera - 01.10.1987, Blaðsíða 44
3. Stelpurnar í 5. bekk eru 11. Þær eru eins misjafnar og þær eru margar. Þó eru vissir þættir sem sameina þær. Þær eru allar sam- viskusamar. Þær leggja sig allar fram, þó árangurinn verði mis- jafn. Þær vilja skilja, þær vilja geta og vilja fæstar gefast upp. Vinnubrögöin eru yfirleitt góö. Þær segja sjaldan: ,,Ég nenni þessu ekki þetta er leiðinlegt". Þær eru yfirleitt áhugasamar. Þær bíða ef þær þurfa hjálp, kalla ekki, hafa höndina upprétta, eru jafnvel orönar hálf dofnar þegar hjálpin loks berst. Því kennaran- um er gjarnt að veita drengjunum meiri athygli, því ef þeir þurfa hjálp og fá hana ekki strax, ókyrrast þeir ansi oft. Þeir fara aö trufla út frá sér og fá því fljótt athygli kennarans, sem reynir sem fyrst að koma á ró í bekknum og veitir um leið aðstoð. Já stelpurnar mínar eru tillitssamar og reyna að gera kennaran- um sínum svo og öllum öðrum allt til hæfis. Þær vantar sjaldan verkfæri svo sem blýanta og reglustiku. Þær hafa fyrir löngu lært að slík gögn eru ómissandi í skólanum og er það meira en hægt er að segja um suma. En lífið er ekki bara skóli hjá stelpunum í 5. bekk. Allar eiga þær sér einhverjar tómstundir. Þar er dansinn vinsælastur svo og skyldar íþróttir (fimleikar og jass). Nokkrar stunda margs konar tómstundaiðju og er fótbolti geysivinsæll hjá mörgum og æfa þær stíft. Oft fara þau saman í fótbolta ífrímínútum, strákarnir ogstelp- urnar. Óhætt er að segja að þær gefa þeim fyrmefndu síður en svo neitt eftir og fara leikirnir svo sannarlega fram á jafnréttis- grundvelli. Ekki er laust við að sumir drengjanna líti upp til hinna fræknu fótboltagarpa af kvenkyni. Eins og flestum er kunnugt samrýmist það námsefni sem notað er i grunnskólanum ekki alltaf þeim jafnréttishugmyndum sem við viljum að æskan alist upp við. Það sama á við um þær sögubækur sem krakkarnir lesa og við lesum fyrir þau í nestistimum. Bæði eru söguhetjurnar mun oftar strákar og einnig eru hin hefð- bundnu kynjahlutverk mjög ríkjandi. Þessu hafa stelpurnar í 5. bekk tekið eftir og mótmæla óspart. Ef eitthvað í sögu er talið of erfitt fyrir stelpu eða ekki stelpu sæmandi, ná þær varla andanum af hneykslun. Þegar ég hafði lesið þrjár bækur í röð þar sem sögu- hetjan var strákur (án þess að ég gerði mér grein fyrir því) kröfðust þær bóka um stelpu (það var erfitt að finna nokkra). í þessum stelpuhóp eru nokkir dugnaðarforkar. Allt sem þær taka sér fyrir hendur er þeim leikur og þær eru kröfuharðar á eigin verk. Þær eru mjög ákafar að taka að sér fjölbreytt verkefni s.s. skrifa sögur, semja leikrit og leika. Þær eru ekki feimnar við aö koma sér á framfæri opinberlega s.s. í sjónvarpi og útvarpi. Þær eru jafnframt alltaf reiðubúnar að bjóða fram aðstoð sína í hinum ýmsu aukastörfum sem falla til í skólastofunni eða í skólanum í heild. Þær eru góðar vinkonur „dæmigerðar vinkonur" sem eiga sameiginleg leyndarmál. Þær eru alltaf saman utan skóla, sitja saman í skólanum og geta helst ekkert gert nema hinar fái líka að vera með. Ef vinna á í hópvinnu þá verða þær að fá að vinna saman. Ef ein er beðin um að ná í blöð á skrifstofu skólans þurfa þær helst að fara allar. Ef ein teiknar mynd af hnettinum utan á vinnubókina sína, er mjög líklegt að hinar geri það líka. En þær gera sér grein fyrir því að þær geta ekki alltaf verið á sama tíma, á sama staða að gera það sama. Þær hafa sín framtíðaráform sem byggð eru á sjálfstæðri hugsun tengd áhugasviði. Þar ætlar hver sína braut, braut óháða hefðbundnum kynhlutverkum. Þar ber að nefna stjórnmálafræði, viðskipafræði, tölvufræði og gull- smíði. Ég velti því oft fyrir mér hvað muni verða úr stelpunum mínum i 5. bekk. Fá þær að þroska sína hæfileika og stefna að því sem hugurinn girnist. Munu þær reka sig á, þegar úr hinu verndaða umhverfi skólakerfisins kemur. Eða verður samfélagið orðið að- gengilegra fyrir stelpur. Vonandi — þeirra vegna. Margrét Rafnsdóttir kennari Snælandsskóla SKILABOÐ LÍFSINS Ljóðabók eftir Steinunni Eyjólfsdóttur. Bókrún Reykjavík 1987. Bókin utan vegar heitir ný Ijóðabók eftir Steinunni Eyjólfsdóttur. Það fyrsta sem maður veitir eftirtekt við þessa bók er hve falleg hún er. Papp- írinn, brotið, uppsetningin og leturgerðin og síðast en ekki síst myndskreytingin valda því. Bókin er í litlu broti og hefur að geyma 19 Ijóð. Hvert Ijóð er út af fyrir sig á hægri síðu en vinstri síður bókarinnar eru ýmist tómar eða prýddar fin- legum teikningum eftir Guð- rúnu Svövu Svavarsdóttur. Allt útlit bókarinnar er með sóma og ánægjulegt að fletta bókinni þess vegna. Og innan á titil- síðu eru upplýsingar um aldur og fyrri bækur höfudarins, Steinunnar Eyjólfsdóttur. Ekki er vanþörf á því þar sem Stein- unnar er ekki getið i þeirri handbók sem flestir munu leita til eftir upplýsingum um höf- unda, íslensku skáldatali, enda þótt fyrsta bók hennar, smásagnasafnið Hin gömlu kynni, hafi komið út fjórum ár- um fyrr en fyrra bindi skálda- talsins. Steinunn tileinkar þessa bók þeim sem hafa orðið fyrir ást- vinamissi eða eins og hún segir: ,,Til allra foreldra sem missa börnin sín af slysförum. Og líka til allra hinna." Og til- einkunin vekur hjá manni grun um að bókin fjalli um sorg og dauða. Sá grunur staðfestist því efni hennar er átakanlegt, a.m.k. grét ég yfir Bókínni ut- an vegar. En bókin er ekkert síðurum lífiö og gleöinaog í því liggur styrkur hennar. Tileink- un Steinunnar sýnir að hún vill miðla af reynslu sinni og þann- ig hjálpa syrgjendum til að vinna sig frá söknuði og sorg. Því markmiði næði hún tæpast án þess að benda þeim á bjart- ar hliðar lífsins. Steinunn bendir m.a. á að minningin um látna lifir. Eftir að hafa lýst síð- ustu jólunum sem hún átti með syni sínum segir hún: En gjöfin þín minningin er jafnfögur hvert skammdegi. (Ijóö XVII) í öllum Ijóðunum talar kona og er hún oftast ein enda þótt allir vilji veita henni styrk, eins og hún talar um í XII og XVIII Ijóði, en síðar nefnda Ijóðið er eins konar þakkarávarp. Og auk þess að vera ein er hún oft utan alfaraleiðar eða á ferli að nóttu til. Þeir staðir sem konan er á eru t.d. stofan hennar um nætur, heiðin eða fjaran að ógleymdri draumaveröld hennar. Fyrsta Ijóð bókarinnar er ávarp þar sem tekið er fram til hverra bókin er. í öðru Ijóðinu hefst frásögn Steinunnar af slysi og dauða. Þar er kona stödd í fjöru og brennir hún föt- um horfinnar persónu. Myndin sem lesandi fær er falleg og friðsæl og hér minnir Steinunn á huggunina sem bænin getur veitt. Og á þessum sama stað, í fjörunni, er konan þegar lækn- ingin hefst en frá þvi segir í Ijóði XII. Hún heldur á brotinni skel og ró færist yfir hana: Héðan fórstu í ferðina löngu. Ég sit á steini í miðju sólskininu og vorinu og finn friðinn mikla koma til mín. (Ljóð XII) í fjörunni lauk ævi þess sem konan syrgir og allar friðsæl- ustu og fallegustu myndir Ijóðsins eru einmitt þaðan. Fjaran er lífríki á mörkum lands og sjávar og á þessu jaðar- svæði nær konan að sætta sig við mörk lífs og dauða og það að dauðinn sé óumflýjanlegur. Draumarnir eru ekki síður raunverulegir en raunveruleik- inn sjálfur. í þeim lifir Dagur, sonurinn sem Steinunn syrgir; þegar nótt er í raunheiminum þá er dagur í draumheiminum. Líta má á þessa tvo heima sem tvær hliðar á lífinu þar sem báðar eru jafn mikilvægar. Ljóð VI lýkur með spurningu: Eru okkur gefnir draumar af því að við getum ekki eign- ast eilífðina strax? 44

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.