Vera - 01.12.1993, Blaðsíða 29

Vera - 01.12.1993, Blaðsíða 29
^S7^^^^^^^^^^^^^^^A Hvernig konur fara meo vín. in»j 1VaVaVaV*VaVVvVV BINDINDI - HAGSMUNIR KVENNA Sterk tengsl voru frá öndverðu tnilli bindindis og kvenréttinda, ,jafnt hér á landi sem annars staðar, og flestar kvennanna, sem ruddu brautina í réttindamálum kvenna, komu úr röðum bindindismanna. Rétt er að minna á að bindindismál voru brýnt hags- munamál kvenna. Fram að aldamótum voru giftar konur ekki fjárráða og réðu hvorki yfir eignum sínum né tekjum heldur gat bóndi sólundað öllu fé búsins lögum samkvæmt." Sigríður Th. Erlendsdóttir Veröld sem ég vil. ÞJÓÐARBÖL Á Landsfundi kvenna á Akureyri 1926 var m.a. fjallað um bannmálið. Fundarkonur töldu áfengisnautn vera þjóðarböl og þó engu síður heimilisböl og fjölluðu þess vegna um það sem sérmál kvenna og álykt- uðu: „Landsfundur kvenna lítur svo á, að nautn áfengra drykkja spilli heilsu manna, veiki vilja þeirra og siðferðisþrek, eyði tíma, fje og yndi heimilanna, og sje íslensku þjóðinni sjerstaklega til vansæmdar, þar sem hún hefir orðið að lúta kúgun erlends valds í áfengislöggjöf sinni." Heitið var á konur að vinna að útrýmingu áfengisnautnar með uppeldisáhrifum á heimilunum. Þær áttu einnig að beita áhrifum sínum innan allra stjórnmálaflokka til að knýja þingmenn „og aðra trúnaðarmenn ríkisins til þess að fylgja og vinna af alefli að algerðri útrýming áfengis úr landinu". íslandsdætur, 1991. VaVaVaVaVaVAAV^ HORNSTEINN SAMFÉLAGSINS Hjúskaparstaða og staða á vinnumarkaði hefur afgerandi áhrif á drykkjuvenjur fólks. Norrænar rannsóknir sýna að útivinnandi konur drekka meira en heimavinnandi, ungar meira en gamlar, giftar meira en einhleypar og barnlausar meira en mæður. Eitt mikilvægasta hlutverk bindindis- hreyfmgarinnar á 19. öld var að reka áróður fyrir fjölskyldugildum feðraveldisins og vísa konum þar til sætis. Hlutverk kvenna í hreyfingunni var að vernda einkalífið gegn áfengisneyslu karla og aukaverkunum hennar. Bindindishreyfingin lagði sitt af mörkum til að setja konur á stall sem siðgæðisverði og það gerði áfengisvanda kvenna ósýnilegan. Þessar hugmyndir hafa lifað í áfengisumræðunni á þessari öld, ekki síst í hugtakinu meðvirkni sem fyrst kom fram í Bandaríkjunum á 8. áratugnum. Þýska fræðikonan Christa Appel segir að meðvirknihugtakið sé konum hættulegt því það færi ábyrgðina af drykkju karla yfir á konur og líkt og á síðustu öld verði þær ábyrgar fyrir því að halda fjölskyldunni saman. BÁ BREYTTVIÐHORF Þegar Spánarvínin fóru að hellast yfír landið árið 1923 hafa stöðugt fleiri konur farið að skvetta í sig. Hófdrykkja komst í tísku á fjórða áratugnum, unga fólkinu þótti „fínt að súpa á". Konur áttu ekki lengur á hættu að missa æruna þótt þær brögðuðu vín, nú þurfti ofdrykkju til. Margrét Guðmundsdóttir úr ópr. handriti að sögu Hvítabandsins. TVÖFALT SIÐGÆÐI Árið 1899 skrifar skagfírsk kona um mis- muninn á þeim siðferðiskröfum sem gerðar eru til kynjanna í kvennablaðið Framsókn, sem hvítabandskonurnar Ólafía Jóhannsdóttir og Jarþrúður Jónsdóttir áttu og ritstýrðu. Hún segir m.a. „Eftir þeirra siðferðiskröfum leyfist karlmönnum svo afarmargt ljótt og ósæmilegt, án þess það skerði virðingu þeirra. Þeir mega ata sig út í drykkjuskap og óskírlífi og þykja jafnmiklir menn eftir sem áður, en á kvenmönnum má ekki sjást minnsti blettur eða hrukka; geri þær sig seka í einu broti, er þeirra tímanlega velferð glötuð. Það er því undarlegra að karlmenn skuli heimta betra siðgæði af konum en sjálfum sér, þar sem þeir hyggja sjálfa sig miklu meiri gáfum og andlegum hæfileikum búna en kvenmenn." Margrét Guðmundsdóttir úr ópr. handriti að sögu Hvítabandsins. O OT^VV^VS7aVaVUV^ „DRYKKJIRÍ" KVENNA Árið 1907 var í fyrsta skipti rætt um drykkju kvenna á fundi hjá Hvítabandinu. Þá fjöll- uðu félagskonur um hvað þær gætu gert til að sporna við „drykkjiríi" kynsystra sinna. Sama haust fjallaði blað Góðtemplara um vaxandi drykkjuskap kvenna. Þar segir að íslenskar konur séu famar að „súpa drjúgan á", einkum í Reykjavík. Spjótunum var aðal- lega beint að heldri konum sem voru nefndar „fínar drósir". Þær voru sakaðar um að leiða bölvun yfir þjóðina og hótað afhjúpun, en höfundur greinarinnar var með nöfn þeirra „uppskrifuð í bók, og skulu þau geymd til þess tíma að þörf verður á að birta þau". Margrét Guðmundsdóttir úr ópr. handriti að sögu Hvítabandsins. HVERT GETUR ÞÚ LEITAÐ EF ÁFENGI TRUFLAR LÍF ÞITT? Þú getur leitað til heimilislæknisins. AA-deildir eru víða um land og einnig er hægt að leita til geðlækna, sálfræðinga og fara á námskeið ætluð þeim sem vilja draga úr eða hætta drykkju. Á Landspítalanum eru þrjár deildir fyrir áfengissjúklinga; göngudeild, afvötn- unardeild, deild 33, þar sem fengist er við blönduð vandamál, afeitrun og geðræn vandamál og meðferðardeild á Vífils- stöðum þar sem unnið er með tólf spora kerfi AA. Samtök áhugafólks um áfengis- og vímuefnavanda (SÁÁ) sinna áfengis- meðferð og fjölskylduráðgjöf. Meðferð hjá SÁÁ hefst á Vogi og framhalds- meðferð fer fram á göngudeildum og eftirmeðferðarheimilum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Vera

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vera
https://timarit.is/publication/858

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.