Vera - 01.02.1999, Qupperneq 27

að greiða lágmarksiðgjaldið, 10%, þar sem
4% eru tekin af launum starfsmanns en
launagreiðandi greiðir 6%. Fólk sem vinnur
sem verktakar eða starfar sjálfstætt verður
hins vegar sjálft að greiða 10% launa í lífeyr-
issjóð og hefur frjálst val um í hvaða sam-
tryggingarsjóð það greiðir. í nýju lögunum er
skattayfirvöldum fært í hendur eftirlit með því
að allir greiði í lífeyrissjóð og því mikilvægt
fyrir fólk sem hefur trassað það að koma
málum sínum í lag.
Frjálsa valið gildir hins vegar um séreign-
arsjóðina ef fólk treystir sér til að greiða meira
en lágmarksgjaldið og gildir það jafnt um fólk
sem fær greitt eftir kjarasamningum og hina.
I séreignarsjóðum eignast fólk inneign sem
það má taka út eftir 60 ára aldur og sú eign
erfist við andlát.
Konan getur eignast
hlutdeild í líjeynsrétti
mannsins
í nýju lögunum eru ákvæði sem ekki hefur
verið talað mikið um og snerta réttindi
margra kvenna. Þau ganga í gildi 1. maí 1999
og eru í 14. gr. 3. kafla laganna. Þar er fjall-
að um gagnkvæma og jafna skiptingu áunn-
inna réttinda hjóna eða sambúðarfólks í líf-
eyrissjóði. Um þessi atriði þarf að gera samn-
ing við lífeyrissjóðinn og borgar sig að huga
að því sem fyrst. Þetta hlýtur að teljast mikil
réttarbót fyrir konur sem hafa ekki tækifæri til
að mynda eign í lífeyrissjóði, t.d. meðan á
barnauppeldi stendur, og fá þær með þessu
ákveðna viðurkenningu á störfum sínum.
Rétturinn fellur ekki niður þó að til skilnaðar
komi, þ.e. maki á hlut í þeirri lífeyriseign sem
hinn aðilinn myndaði meðan á sambúðinni
stóð. Þennan rétt hefur fólk líka sem er í
staðfestri sambúð samkynhneigðra.
Um þrjá möguleika er að ræða; í fyrsta
lagi er hægt að semja um að allt að helming-
r-
r—
Heildarlausn
hjá Búnaðarbankanum
\ idui hju Uunuduibunhunum VcrðbréJ
Með nýjum lögum um lífeyrismál sem tóku gildi um mitt síðasta ár var stigið
mikið framfaraspor í lífeyrlsmálum á islandi. Einnig eru breytingar á skatta-
lögum, sem tóku gildi i byrjun þessa ars, stórt skref í að tryggja ungu fólki ör-
uggara ævikvöld,” sagði Viðar. „Launafólk hefur frjálsan ráðstöfunarrétt yfir lifeyrissparn-
aði sem er umfram lágmarksiðgjaldið og getur því greitt viðbótarlifeyrissparnað sinn til
annars aðila en þess lífeyrissjóðs sem það hefur greitt i. Þannig opnast möguleikar á að
dreifa lifeyrissparnaði til fleiri en eins aðiia.
Búnaðarbankinri býður upp á valkost þar sem allt er innlfalið, þ.e. bankaþjónusta,
verðbrófaþjónusta og lifeyrissparnaður og munu tryggingar fylgja í kjölfarið. Ýmsir kostir
eru i boði en fólk þarf að meta hversu mikla áhættu það vill taka meö sparnað sinn. Ungt
fólk, sem á eftir að spara lengi og safna góðum róttindum i lifeyrissjóöi, getur tekið meiri
áhættu með sinn viðbótarlífeyrissparnað í von um hærri ávöxtun. Þeir sem vilja taka minni
áhættu geta t.d. sett viðbótarsparnaðinri á innlánsraikning hjá bankanum eða í verð-
bréfasjóð sem er sérsniðinn að ákveðnum aldursskeiðum.”
Viðar segir marga vera að velta fyrir sór hvort þelr eigi aö nýta sór 2,2% skattfrjólsa við-
bótarlífeyrissparnaðlnn og sumir telji að það geti skert rótt þeirra til að fó takjutrygglngu
frá Trygglngastofnun á ellllaunaaldri.
„Við höfum relknað út að lífeyrlssparnaður er hagkvæmara sparnaðarform heldur on
hefðbundið sparnaðarform fyrir þó sem greiða skatta. Umræðan um að iifeyrissparnadur
geti skerf rétl fólks til tekjutryggingar er varasöm. Auðvitað eiga allir að byggja upp sinn
elgln liloyri i stað þess að treysta á iikiö i ellinni. Þar að auki getur tólk tekið þennan
sparnað út áður on það verður 67 óra. Fjármólaráðuneytlð hefur reiknað út að life.yris-
sparnaðut landsmanna þurfi að vera 15 20% af tekjum og enn eigum við talsvert i land
með nð ná því. Þnð verður auðvitað ekki gert í einu stökki en viöhorf fólks eru að breyt-
ast enda hafa mögulelkar til góðrar ávöxtunar sífellt verið að aukast," sagði Viðar
Jóhnnnsson.
Búnaðarbankinn býður upp á heildarlausn i lífeyrismálum. Bunaðarbank-
inn rekur lífeyrissjóð sem uppfyllir allar skyldur sem slikum sjóði fylgir.
Séreignarlifeyrissjóðurinn var stofnaður i ársbyrjun 1997. Einnig býður
Búnaðarbankinn upp á fjölbreytta fjárfestingarmöguleika i viðbótarlifeyr-
issparnaði og er þar um þrjár megin leiðir að ræða: Lifeyrissparnaðar-
reikning, Ávöxtunarleið Séreignarlifeyrissjóðsins og frjálsa leið. Viðar Jó-
hannsson, sérfræðingur hjá Búnaðarbankanum Verðbréf, sagði okkur
nánar frá þeim kostum sem bankinn býður.