Tónlistin - 01.06.1946, Blaðsíða 6

Tónlistin - 01.06.1946, Blaðsíða 6
* TÖNLISTLN lendir snillingar vegsama snar- eygða tónlistargyðju aldagamallar hámenningar, og heldur ekki þurí- um við að einþlína um of á forn munnmæli um fágætan fiðlung og hans innan holaða tré íslenzkrar þjóðtrúar. I stað þess aðhverfa langt aftur í tímann og troða þröngar götur í Þýringaskógi, skyggnast inn i hina víðfeðmu hvelfingu St. Thomas kirkjunnar i Leipzig, ganga skemmtigöngu kringum Alster-vatnið i Hamborg eða líta inn á æfingu hjá Tónlistarvinafélag- inu í Vínarhorg, eða í stað þess að skima aftur i forynjublandið þjóð- sagnarökkur ævagamalla kynja- sagna með norrænni náttúruþjóð, þá getum við sparað okkur öll þessi bakstökk og litazt um á þjóðbekk íslands á 20. öld. Hvort sem auga okkar beinist til gneipra snæfjalla Vestfjarðahálendisins, rennur yfir blómlega eyjabyggð Breiðafjarðar eða staðnæmist við síðgróna hraun- fláka Suðurnesja, þá verður ávallt fyrjr okkur núttúrunánasti tónlist- arfulltrúi íslands, umvafinn þjóð- sagnaljóma líðandi aldar. Svo merkilegur er ferill Sigvalda Kalda- lóns, að einna helzt minnir á hrein- ræktaða þjóðsögu. Við stöndum andspænis hinni undursamlegustu opinberun islenzkrar þjóðarsálar, er við lítum vaxinn stofn þessa kynjakvistar, sem sprettur upp úr mold sinni án hinnar nauðsynleg- ustu aðhlynningarmannlegrahanda. Eðlisávísunin er hinn eini vaxtar- kraftur þessa söngvahlyns. Engin gróðursæl tónmenning gat losað jarðvcginn fyrir rætur hans né flull honum þá líf snæringu, sem er skil- yrði fyrir frjóvænlegri döfnun. Um- hverli samtiðarinnar megnaði heldr ur ekki að veita honum stuðning til þess að standa ósveigður mót sval- köldum andbyr dægurlífsins. Og þrátt fyrir allar þessai* torvirku að- stæður tekst Sigvalda Kaldalóns að gagntaka söngvitund heillar þjóð- ar með tómstundahugsun sinni ut- an hins eiginlega verkalirings borg- aralegs embættis. Þótt víða sé leit- að í mörgum og miklum menning- arlöndum lista og vísinda, þá mun ævintýrið um lækninn og tónskáld- ið Sigvalda Kaldalóns algjört eins- dæmi. Og af því geta allir Islend- ingar verið stoltir. Takið vel eftir því, að læknirinn og tónskáldið mynda hér tvítengsl, eins og áttu sér stað í samanburðT inum á Bach og Brahms og í frá- sögninni af Birni fiðlukappa. Á upp- vaxtai'árum Sigvalda var listin ó- þekkt atvinnugrein hér á landi. Isr lendingar höfðu jafnan þurft að heyja harða baráttu fyi-ir frumstæð- ustu lífsnauðsynjum sínum, og öll viðfangsefni, sem ekki stuðluðu beinlinis að fjármunalegri og lík- amlegri afkomu, urðu því að sætta sig við lítinn hlut, þótt sárt sviði þá mörgum, er lífsneista listarinnar höfðu fólginn í brjósti sér. Efnalegt og stjórnmálalegt sjálfstæði var undirstaða listrænnar framþróun- ar, og því sátu ávallt í fyrirrúmi „hyggindi, sem í haga koma". Hin tilveruknúða raunhyggja og hag- nýta sjálfsbjargarviðleitni íslend- ingsins voru hér að verki. Af þess- um ástæðum mótaðist sú ákvörðun
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Tónlistin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tónlistin
https://timarit.is/publication/922

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.